به گزارش هنرآنلاین ، برنامه "گفت و گوی فرهنگی" با موضوع "بحران آشفتگی در معماری کلان شهرها" با حضور ابوالحسن میرعمادی(از مفاخر معماری و استاد دانشگاه)، مهدی حجت( استاد دانشگاه) و محمد مهدی محمودی(استاد دانشگاه) روی آنتن رادیو گفت و گو رفت.
در ابتدای این برنامه، میرعمادی(استاد معماری دانشگاه) درباره آشفتگی در معماری کلان شهرها گفت: آشفتگی معماری دو بعد کمی و کیفی دارد و با توجه به سابقه تاریخی کلان شهرهای مختلف دنیا، طبیعی است که در دوره تحول کشاورزی به صنعتی، آشفتگی در این بین پدید میآید و آنچه اهمیت دارد مدیریت این آشفتگی است.
وی با اشاره به اینکه علت اصلی تحول به تکنولوژی تولید در کشاورزی برمی گردد، خاطرنشان کرد: در گذشته برای تهیه آذوقه و تغذیه مردم، حدود 80 درصد به کشاورزی مشغول بودند؛ یعنی هرکسی که تولید انجام میدهد به اندازه 10 نفر تولید میکرد. طبق آمار موجود در کشورهای دیگر پس از صنعتی شدن کشاورزی، هر یک نفر میتواند 60 نفر را تغذیه کند. این طبیعی است که 80 درصد جمعیت کشاورز نباشند و تعدد مشاغل و شهرنشینی به وجود میآید. افزایش مهاجرت و جمعیت در شهرها در این شرایط به وجود میآید و حتماً پایه اقتصادی دارد.
میرعمادی با ارائه آماری درخصوص جمعیت عنوان کرد: جمعیت تهران طی 100 سال گذشته 40 برابر شده اما درشهرهایی مانند نیویورک 2 برابر شده است. در لندن همان جمعیت 100 سال پیش را دارند و همین طور پاریس و وین افزایش جمعیت نداشتند.
این استاد دانشگاه با بیان اینکه بخش کیفی آشفتگیها به این باز میگردد که امروزه صنعت ساختمان دست معماران و شهرسازان نیست، ادامه داد: وقتی درباره اصفهان، کاشان و یا یزد صحبت میکنیم، میبینیم که فرهنگ مشترکی دارند و فرهنگ مشترک باعث ایجاد معماری موزون میشود. اما در کلان شهرها هرکس فرهنگ متفاوتی دارد.
وی با اشاره به قوانین موجود نیز گفت: قوانین ما در تهران به طور مرتب در حال تغییر است و اجازه میدهند که همسایگان ما 30 طبقه بسازند. در حقیقت برنامه ریزی و هدفگذاری مشخصی در این رابطه وجود ندارد و این مجموع آشفتگیهای ما را تشکیل میدهد.
در ادامه مهدی حجت(استاد دانشگاه) درباره آشفتگی شهر تهران بیان کرد: هرچه در هر نقطه ای از شهر وجود دارد به وسیله انسانها تصمیم گیری شده است. مشخص است تصمیم گیرندگان با یکدیگر هماهنگ نبودند و حتی در این مورد سرعت را چندان مؤثر نمیدانم؛ چون گنبد سلطانیه به آن بزرگی کمتر از 10 سال ساخته شده است.
حجت با اشاره به اینکه معماری تصویر زندگی انسان در آیینه است، اظهار کرد: شما میخواهید دست خود را داخل آینه ببرید و تصویر آیینه را بدون تغییر در فردی که مقابل آینه است، تغییر دهید. وقتی آدمها تغییر کنند، تصویر هم تغییر میکند. معتقدم به هر شهری و شکل آن شهر نگاه کرد و به این نتیجه برسیم که چه نوع مردمی در آنجا زندگی میکند. شهر محصول کیفیت زندگی ماست و کیفیت زندگی نیز محصول تأمل و تفکر ماست. بدون اینکه رفتار و سلیقه ما تغییر کند، امکان این وجود ندارد که معماری ما آشفته نباشد.
حجت با بازگشتی به گذشته درباره چگونگی تحول جمعیت توضیح داد: در زمان شاه ما 75 درصد روستایی و 25 درصد شهرنشین داشتیم اما به جهت تحولی که از اولین برنامه توسعه ایجاد شد، کارشناسان آمریکایی گفتند ما کشور کشاورزی نیستیم بلکه صنعتی هستیم و ظرف 5 سال تصمیم گرفته شد این موازنه برعکس شود.
وی افزود: پس از انقلاب سفید، مقدار بسیاری حلبی آباد در شهرها و از آنجا به بعد یک نیروی بسیار قوی در پشت شهرها به وجود آمد؛ چون تنها به دنبال سرپناه بودند و معماری برایشان اهمیت نداشت. از همین زمان پدیده بساز و بفروش تبدیل به فرهنگ جاری شد. امروز هم همان فرهنگ دایر است و ساختمانهای موجود معماری صحیحی ندارند؛ چون میخواهند یکساله کارشان را تمام کنند.
حجت خاطرنشان کرد: معماری با ساختمان سازی تفاوت دارد و در حال حاضر شهرمان آشفته است؛ چون به وجوه معماری توجه نمیشود. امروز حتی بالکنهای زمینهای خریداری شده، حذف میشود تا مساحت افزایش پیدا کند.
وی گفت: اگر میخواهیم معماری خود را اصلاح کنیم باید به سبک زندگی خود برگردیم و این در روشها و منشهای ما مشخص باشد.
محمد مهدی محمودی(استاد دانشگاه) در ادامه این برنامه در خصوص آشفتگی معماری در کلان شهرها گفت: سود زود با سود پایدار تفاوت دارد. سود زود همان ساختمان سازی است اما سود پایدار منجر به پایداری جامعه میشود.
محمودی افزود: قبول داریم این آشفتگی در شهرهای ما وجود دارد که ممکن است روی شهرهای کوچک تأثیر بگذارد و تکرار شود. معتقدم تمام شهروندان متوجه این آشفتگی هستند؛ اما دلیل آن را نمیدانند و همه افراد سهم کوچکی در این آشفتگی دارند.
این استاد دانشگاه با اشاره به معماری گذشته در کشور عنوان کرد: در گذشته قانون نانوشته ای در رابطه با معماری و شهرسازی وجود داشت که تنها از جنس کالبد و ساختمان نبود بلکه احترام به بنا بود و حرمت اقلیم را نگه میداشت و هیچ بنایی خودنمایی نمیکرد؛ اما امروز همه میخواهند بنای خود را بیشتر از دیگر بناها نشان دهند.
وی گفت: معتقدم اگر این موضوع در سطح کل جامعه روشن شده که این آشفتگی وجود دارد، نقطه امیدی وجود دارد و برای هماهنگی آن سخت است که قانونی نوشته شود. ما معماران نقش مهمی داریم و میتوانیم مردم یک محله را شاد یا بی تفاوت کنیم و نمونه آن را در شهرهای قدیمی داریم.
برنامه"گفت و گوی فرهنگی" از شنبه تا چهارشنبه ساعت 20:00 روی آنتن شبکه رادیویی گفت و گو میرود و علاقه مندان میتوانند برای دسترسی به سایت این شبکه مراجعه کنند.