سرویس تئاتر هنرآنلاین: نشست رسانهای نمایش "سه خواهر و دیگران" نوشته و کار حمید امجد صبح سهشنبه 29 تیرماه با حضور کارگردان، تهیهکننده و جمعی از بازیگران این نمایش در سالن کنفرانس مجموعه تئاتر شهر برگزار شد.
در آغاز این نشست حمید امجد به نویسندگی و کارگردانی در مورد تازهترین اثر خود گفت: این نمایش برخلاف سایر نمایشنامههایم مقدمه دارد. شاید به دلیل تجربه زیباشناختی که در متن است لازم دیدم تا توضیحاتی ر به تفضیل در مقدمه ارائه دهم.
او ادامه داد: در اکثر کارهایم گرایش به تاریخ، ادبیات و بینامتنی وجود دارد. این نمایش در مورد زندگی چخوف است. مهم این است که از همهٔ اینها چطور به یکپارچگی برسیم. اتفاقی که در این متن هم شکل گرفته است. من در مورد اشخاص بسیاری در تاریخ نوشتهام این نمایش هم آمیزهای از آخرین سالهای زندگی و آثار چخوف است.
امجد افزود: چخوف درامنویس محبوبی بوده و هست و رفتن به سمت او دلیل و بهانه خاصی نمیخواهد. اینجا به دلایل تاریخی پژوهشی در مورد نسبت خودش و آثاری مرجع او حرف میزنیم. این نمایش فقط چخوف خالص نیست و در مورد مکان و زمان ما است. جهانی که در آن زندگی میکنیم. شاید نقطههای تماس ما با جهان او شخصیتهای خیالی است که من به این نمایش افزودم.
این نمایشنامهنویس عنوان کرد: جدا از شخصیتهای نمایشنامه "باغ آلبالو" یکی از نمایشنامههایی که به این اثر اضافه شده است؛ شخصیتی به "فیرز" دارد. فرض داستانی ما آن است که این شخصیت با جهان ما میتواند ارتباط داشته باشد. کسی که همه او را "فیرز" مینامند اما او در تمام مدت تلاش دارد تا به او "فیروز" بگویند. او غلام سیاه است که بعد از بعد از جنگها برای مذاکره از دولت روس به این کشور رفتند و آنجا ماندگار شده است. در حالی که زاده ایران است او با خودش سنت نمایش ایرانی را به همره دارد.
او خاطرنشان کرد: ما یک ساختار چهلتکه داریم که در کنار هم قرار گرفته است تا به وحدتی برسد و میتواند مستقلاً دیده شود.
حمید امجد در مورد خداحافظی سام قریبیان از این مجموعه گفت: در این پروژه بازیگران زیادی تست دادند و حضور داشتند و بعضیها ازلحاظ سلیقه و درگیریهای دیگری داشتند. حدوداً ۱۰ نفر در زمان تمرینات با ما همراه شدند که اکنون دیگر در کنار ما نیستند. با آقای قریبیان هم به دلیل مشغولیت کاری که ایشان داشتند و درگیر فیلمی بودند و نوع جنس و نوع بازی خاصی که ما در این نمایش مدنظر داشتیم نتوانستیم همکاریمان را ادامه دهیم. به این نتیجه رسیدیم که در همکاریهای بعدی با هم به روی صحنه برویم.
حمید امجد ادامه داد: یکایک همکارانم در واقع سهم حیاتی و کلیدی در این نمایش داشتند. تهیهکننده ما برای تئاتر سرمایهگذاری کرده است. یک مهمان تازهوارد عرصه تئاتر شده و از لحظه ورود در نقش میزبان هم دارد به تئاتر خدمت میکند. خانم آبشناسان بدون هیچ سرمایه دولتی و کمکی روی این کار ایستادهاند و با حمایت تام و پشتوانه تمام قدر وارد پروژه شدند. نخواستند که الکی کار را شلوغ کنند و این پروژه مدیون ایشان است. امیدوارم که نتیجه کار رضایتبخش باشد. طبیعتاً بازگشت سرمایه مهم است، اما تمرکز ایشان روی فرهنگ است و امیدوارم بازتاب فرهنگی کار در درجه اول و بعد هم بازگشت سرمایه، ایشان را تشویق به حضور مجدد در این عرصه کند.
حمید امجد همچنین در رابطه با 12 سال دوریاش از تئاتر و اینکه آیا شرایط فعلی را برای فعالیت در این حیطه مساعد میداند توضیح داد: سلول سرطانی از خارج وارد بدن نمیشود، از درون بدن خودمان است. وقتی سلول کارکرد اشتباه پیدا میکند یا اندازه و نسبت خود را در بزرگ شدن از دست میدهد و اینگونه رشد بیمارگونه پیدا میکند. در هر قالب و شیوه هنری این روند میتواند وجود داشته باشد.
او اظهار کرد: من این بیمارگونگی را در وضعیت تئاتری که آن را طرد کردم دیدم و هنوز هم میبینم. از جنبههایی شرایط بدتر شده و از جنبههای دیگری مفر و ابزارهایی برای شرایط مقطعی تئاتر ایجاد شده است. صرفاً به دلیل سانسور، سلطه اقتصاد یا ابتذال از تئاتر دور نبودم. به دلیل آمیزهای از تمام این موارد بود. همه آن چیزی است که امیدوارم به سمت آن نروم و آن را انجام ندهم. تصور من از تئاتر ساختاری سامانمند با فردیت بشری و محصول ذهن خلاق انسان است. سانسور تنها رسمی نیست. آن تنها یک بخش است. وقتی بازیگرتان را در اختیار ندارید و کارهای دیگر برای او مهمتر است و رؤیا و آرمانش در اثر دیگری است، به نحوی کیفیت هنری سانسور میشود.
امجد بیان کرد: من از آنچه به نام من بر صحنه میآمد راضی نبودم. جنگیده بودم برای آنچه در برابر عوامل فرساینده که در ذهنیتهای سهلانگار، سودجو، سانسورچی وجود داشت. از جایی فکر کردم که کار نکنم. سالها به من گفتند شرایط تغییر کرده است. من در پایان باید سبکسنگین کنم تا ببینم میتوانم ادامه بدهم یا نه؟
امیر اثباتی طراح صحنه، در مورد تجربه همکاری با حمید امجد گفت: من در چند کار تئاتری آقای امجد بودم و ارتباط کاری ما با همان شکل قبلی ادامه پیدا کرده است. در این کار هم با توجه به اینکه من از قبل در جریان بودم، فکر میکنم تا جایی که به طراحی مربوط میشود میتوانم این توضیح را بدهم که در این متن ارجاع به متون تاریخی دیده میشود همچنین ما ذات آثار چخوف را در این اثر میبینیم. من سعی کردم که شکل اجرا را با همان شیوهای که در آن زمان بود به تصویر بکشم. به لحاظ زیباییشناسی نگاه ما به این ترتیب بود و این توافق هم مثل همیشه با آقای امجد وجود داشت. او افزود: تلاشی که من و همکارانم داشتیم با توجه به بقای اندکی که از امکانات صحنهای باقی مانده بوده است. لذتی که از کشف نکتههای ظریف درون متن به من دست میداد در طراحی انگیزهای میشد که مسیر خود را پیدا کنم. امیدوارم این لذت در بینندگان اثر هم اتفاق بیفتد.
امجد هم در رابطه با همکاری با اثباتی بیان کرد: همکاری من با آقای اثباتی از دهه ۷۰ آغاز شده. در دهه ۸۰ با چند نمایش و فیلم وارد مذاکره شدیم. آقای اثباتی از لحظه نوشتن در کنار من حضور داشتند. چند بازیگر و چند همکار هستند که همیشه از همان ابتدا در ذهنم میدانستم که این نقش برای این بازیگر است. خوشبختانه همیشه چند بازیگر حضور داشتند که من بتوانم ذخیرهای ذهنی را در زمینه با نقشهای سخت داشته باشم. آقای اثباتی خیلی زود متوجه میشوند که من چه میخواهم. شاید اگر من کسانی مثل آقای اثباتی و همکاران دیگر را نداشتم هیچوقت یک سری از متنها را نمینوشتم. من خواستم سپاسم را برای بودن و دانش و تجربه آقای اثباتی اعلام بکنم.
سعیده آبشناسان تهیهکننده اثر نیز گفت: خوشحالم که در اولین حضور خود در عرصه تئاتر کار را با کارگردان بزرگی مثل آقای امجد شروع کردم. این اولین حضور من در این عرصه است. به خودم میبالم که در کنار آقای امجد هستم. همیشه کارهایشان را در صحنه میدیدم، اما هیچوقت تصور نمیکردم که تهیهکننده کار ایشان باشم. برای من این پیشنهاد خوبی بود و من فکر میکردم حتی این کار به قرارداد نرسد. این پروژه بسیار بزرگ است و استرس زیادی دارد، کار کردن با شخصیتی مثل آقای امجد که حساسیتهای زیادی دارند در عین حال که شیرین است بسیار سخت هم هست. اینکه انجمن هنرهای نمایشی این تصمیم ر ا گرفته که تئاتر هم تهیهکننده داشته باشد، گام مثبتی در زمینه تئاتر است.
در پایان این نشست رسانهای افشین هاشمی، ریحانه سلامت، معصومه رحمانی، مارال آتشی، رامین سیاردشتی، علیرضا ناصحی، داریوش موفق، محسن حسینی، پیام امیر عبداللهیان، بهنوش بختیاری و جمشید جهان زاده توضیحاتی را در مورد نقش و دلایل حضورشان در این نمایش مطرح کردند. اجرای نمایش "سه خواهر و دیگران" از 3 مردادماه آغاز میشود و تا 7 مهرماه ادامه خواهد داشت.