هنرآنلاین: داستانها و سرگذشت شخصیتهای والای مذهبی، از دیرباز در آثار هنری ملتهای مختلف جلوهگر بوده. بسیاری از آثار هنری، به ویژه تئاتر و فیلم از اینگونه داستانها و سرگذشتها بهره بردهاند. این نشان دهنده جذاب بودن آنها و مورد قبول مردم بودن است. سینمای هالیوود و اروپا از این نوع فیلمها بسیار ساختهاند و میسازند. زیرا میدانند چه تاثیری روی مخاطبان میگذارند. اکثر این فیلمها پرخرج و پر بازیگر هستند، برای اینکه بتوانند آن عظمتی را که باید نمایش دهند به تصور در آورند. نمایشهای بسیاری نیز با این موضوعات روی صحنه رفته و مورد استقبال قرار گرفتهاند.
کشور اسلامی ایران از کهنترین تمدنهای جهان است که تاریخی دیرین دارد. مردم ایران، هم دیندارند و هم وطنپرست. این ویژگی خاصی است که میتوان در هنر از آن بهره گرفت. هر بار که اثر هنری خوبی در رابطه با اولیای دین و داستانهای مذهبی ارائه شده مردم از آن استقبال کردهاند. تابلوی «ظهر عاشورا» استاد فرشچیان شاهدی قوی بر این مدعاست. فیلم «محمد رسول الله» ساخته مصطفی عقاد نیز از آثاری است که در کشورهای اسلامی، به خصوص ایران با استقبال زیادی روبرو شد.
تاریخ ادبیات ایران سرشار از آثاری است که با موضوع داستانهای دینی و سرگذشت اولیای بزرگ اسلام خلق شدهاند. منقبتگویی بخشی از ادبیات این سرزمین کهن و دیندار شده است. در عرصه هنرهای تجسمی و موسیقی نیز آثار مذهبی بسیاری خلق شدهاند.
یکی از شخصیتهای والا، دوست داشتنی و شگرف، حضرت علی (ع)، مظهر عشق و هنر است. وصف سجایای امیرالمومنین (ع) و تصویر شخصیت ایشان از عهده هیچ بنی بشری بر نیامده و نخواهد آمد. آنچه وصف یا به تصویر کشیده میشود، تنها بخش بسیار کوچکی از عظمت و شخصیت مولا علی (ع) است.
بر زبان آوردن نام علی (ع) بزرگترین هنر است که روزانه میلیونها بار توسط مردم تکرار میشود.
در خانه مومنان و جوانمردان همواره تمثال مبارک ایشان آذین دیوارهاست. دیوانهای شعر متبرک به نام علی (ع) و سجایای اوست. نام ایشان همواره زینت بخش تابلوی خوشنویسان بوده، هست و خواهد بود. عرصه موسیقی نیز همواره با نام علی (ع) عطرآگین است. سرگذشت بزرگواری چون امیرمومنان علی (ع) سرشار از زیباییهایی است که به تصویر در آوردن یا روی صحنه بردن تنها بخشی از آنها، اگر با هنرمندی و توانایی خلق شوند به اثری بدیع تبدیل خواهند شد که استقبال علاقهمندان را نیز در پی خواهد داشت. متاسفانه به غیر از سریال «امام علی (ع)» که پس از پخش با اقبال زیادی از طرف مخاطبان روبرو شد، دیگر اثر قابل تاملی در صدا و سیما ساخته نشده.
تئاتر نیز هنوز نتوانسته اثر شایستهای را با موضوع امیرمؤمنان (ع) روی صحنه ببرد. درباره علی (ع) نوشتن و به صحنه آوردن کار هر کسی نیست، اما نباید دست روی دست گذاشت. باید تلاش کرد زندگی این شخصیت بزرگوار و تاثیری که بر تاریخ و مردم گذاشته را روی صحنه آورد. حتما نباید به طور مستقیم به شخصیت علی (ع) پرداخت، بلکه میتوان درباره تاثیر این شخصیت بزرگوار، روی اجتماع و مردم اثری را تولید و روی صحنه برد.
سینما که متاسفانه در این موارد همیشه در انتهای قافله قرار دارد. هنوز هیچ فیلمی درباره شخصیت حضرت علی (ع) در سینما ساخته و روی پرده نرفته است. این برای سینمای یک کشور اسلامی ضعف بزرگی محسوب میشود. با توجه به اینکه همه کارگردانان و دست اندرکاران سینما به خوبی آگاه هستند که علی (ع) چه محبوبیتی بین مردم دارد و چگونه عاشق و شیفته ایشان هستند، علت غفلت سینما چیست، عدم توانایی یا بحث تکنیکی؟ به تصویر در آوردن عظمت شخصیت مولا علی (ع) سخت است، اما میشود گوشهای از این عظمت را به تصویر در آورد یا حداقل درباره تاثیر این بزرگوار بر اجتماع و مردم ایران زمین فیلمنامهای نوشت و تولید کرد.
بودجه مهم است، اما مسئله فقط بودجه نیست. بسیاری بودجههای عظیم را به باد دادهاند، اما نتوانستند حتی فیلم متوسطی را تولید و روی پرده بفرستند. در عالم هنر، این هنر است که حرف اول و آخر را میزند، نه پول. وقتی پول باشد، اما هنرمندی توانایی خلق یک اثر هنری را نداشته باشد، این سرمایه به چه کار میآید؟ بیشک اگر بودجهای سنگین نیز در اختیار قرار بگیرد، مدعیان از عهده کار بر نمیآیند، زیرا آن توان و هنری که باید در وجودشان باشد، وجود ندارد. یک هنرمند، بیش و پیش از همه چیز به جنبههای هنری اثر نگاه میکند، نه بودجهای که قرار است صرف خلق اثر شود. عدهای هنوز طرحی نزده و فیلمنامهای ننوشتهاند، پای بودجه را وسط میکشند! بودجه برای چه داده شود وقتی هنوز قدمی برداشته نشده؟ تولید و اکران فیلمهایی با موضوعات مذهبی و درباره شخصیتهای بزرگ دینی، قدرت یک سینما را نشان میدهد که بسیاری از کشورهای صاحب سینما و در صدر آنها هالیوود بارها و بارها این کار را کردهاند.
نساختن فیلم سینمایی با موضوعات دینی برای سینمای ایران یک ضعف بزرگ است. این نشان دهنده آن است که توانایی ساخت چنین فیلمهایی در سینمای ایران وجود ندارد. اکران فیلمهایی چون «سفیر» و «روز واقعه» که با استقبال هم روبرو شدند برای سینمای ایران یک موفقیت بود، اما چرا تکرار نشد و نمیشود؟ سینمای ایران باید عزم خود را جزم کند و به خاطر مردم، فیلمی با کیفیت و تاثیرگذار درباره مولا علی (ع) تولید و اکران کند. این دینی است بر گردن سینما که باید هر چه زودتر ادا شود. مردم میخواهند هر چه زودتر چنین فیلمی را روی پرده سینماهای ایران ببینند، آنان را بیش از این چشم انتظار مگذارید.
سیدرضا اورنگ