به گزارش هنرآنلاین: به نقل از روابط عمومی جشنواره آواها و نواهای رضوی، احمد صدری محقق و مدرس موسیقی با بیان اینکه موسیقی از مقتضیات فرهنگ بوده و یکی از وجوه ظهور و بروز فرهنگ است گفت: موسیقی یکی از مظاهر فرهنگ است که تابع تام و تمامی از نوع زندگی و باورها وجهان بینی فرهنگی انسانها در تمام نقاط دنیاست. موسیقی محملی است برای ظهور و بروز باورها و اعتقادات و آن چیزهایی که در زندگی برایمان اهمیت دارد. ظهور این باورها در موسیقی کشورمان به صور مختلف تعین یافته مثلاً در موسیقی اقوام مختلف ایران یکی از موضوعات که به فراوانی وجود دارد نعت و مولودیخوانی پیامبر (ص) اکرم است.
وی ادامه داد: در ایران به جهت حضور تشیع و همجواری با حرم امام رضا علیهالسلام، ذکر این امام در موسیقیهای مناطق مختلف ایران رواج دارد. چاووشخوانان با صوت خوش در بدرقه زائران با لحنی خوش میخواندند:
ما به نزد حضرت شاه خراسان میرویم با سر و جان در بر سلطان ایمان میرویم قبله هفتم، امام هشتمین باشد رضا ما به نزد آن شهنشاه غریبان میرویم هرکه دارد آرزو برگو بیا با کاروان ما به نزد آن امام انس و هم جان میرویم آن امامی که مراد عالَمی سازد روا در حضور او به امید فراوان میرویم خاک ایوان طلا را سرمهی چشمان کنیم سر ز پا نشناخته در نزد جانان میرویم هر که را عشق امام دین بُوَد برگو بیا گو بیا با ما که ما با عهد و پیمان میرویم
عضو اتاق فکر اولین جشنواره آواها و نواهای رضوی با تأکید بر اینکه آواهای مذهبی از موسیقی اقوام ایرانی قابل تفکیک نیست گفت: در میان موسیقی اقوام مختلف ایران ملودی مذهبی با شادیانه دو امر مجزا از یکدیگر باشند مثلاً در مازندران با لحن امیری و کتولی مرثیه و نوحهسرایی میکنند با همین لحن و کمی تغییر در ریتم و تمپو برای مراسم آیینی و مذهبی بهره میگیرند.
صدری افزود: یکی از نکات جالب توجه دیگر این است که بین موسیقی اقوام مختلف ایران و موسیقی ردیف دستگاهی پیوند ژنتیک و ارگانیک وجود دارد. برای مثال لحنهای دشتستانی، بیدگانی و.. که لحن خاص مناطق جنوبی کشورمان است با تغییرات اندکی در موسیقی ردیف دستگاهی قرار میگیرد.
وی در توضیح نحوه برگزاری جشنواره آواها و نواهای رضوی گفت: در جشنواره آواها و نواهای رضوی دوگونه موسیقی نواحی ایران و موسیقی ردیف - دستگاهی در بخش مسابقه حضور دارند اجرای صحنهای دارند و گونههای دیگر موسیقی اجرا صحنهای ندارند.
این پژوهشگر موسیقی نواحی در مورد پژوهشهای انجام شده در حوزه آواها و نواهای رضوی اظهار داشت: پژوهشهای پراکندهای در این زمینه انجام شده ولی عموماً مشکل تحقیق در کشور این است که این پژوهشها پیوسته و به دنبال هم انجام نمیشود و سلسله تحقیقهای جزئی و مستدام که به نتیجه برسد وجود ندارد.
تا جایی که بنده مطلعم به سفارش موسسه آفرینشهای آستان قدس رضوی توسط یکی از پژوهشگران موسیقی نواحی ایران در این زمینه اقداماتی به منظور ثبت و ضبط شده است. چند فیلم مستند در خصوص نقاره نوازی در آستان حضرت امام رضا به همراه پژوهشهایی جامع تولید شده است، همچنین چند پایاننامه کارشناسی با این عنوان تألیف شده است، که متأسفانه این پژوهشها در یک بانک اطلاعاتی متمرکز نشده است که امیدواریم به همت بنیاد بینالمللی امام رضا این امر متحقق شود.
وی همچنین در مورد از بین رفتن گنجینههای فرهنگی ایران در حوزه آواها و نواهای رضوی تصریح کرد: این موضوع صرفاً در مورد آواها و نواهای رضوی مطرح نیست بلکه در موسیقی نواحی ایران نیز مطرح است از آنجا که یکی از موارد کاربرد موسیقی نواهای رضوی به صورت بخشی از یک کل است باید عرض کنم که به طور کلی در خصوص موسیقی نواحی ایران اعتقادی ندارم که این موسیقی و آواها و نواها در حال از بین رفتن است وی تأکید کرد: این نواها در موسیقی اقوام یک حقیقت هستند که از بین نمیروند گاهی در ظهورند و گاهی در بطون. آن هنگام که ما آن را نمیبینیم، نباید بینگاریم که از بین رفته و مرده است بلکه از نظر ما غایب است، کما اینکه بارها این جمله را شنیدهاید؛ این آخرین نوازنده محلی است در حالی که با یک پژوهش میدانی میبینیم چند نوازنده خوب جوان این ساز را مینوازند.
امروز هنرمندان خوانندگان و نوازندگان جوانی داریم که بسیار بهتر از قدما این موسیقی را درک میکنند، چرا که قدما در ضمیر ناخودآگاه و غیرارادی به صورت تقلیدی نغمهها را تکرار میکردند ولی نوازندگان جوان محلی معاصر به صورت خودآگاه و ارادی آگاهانه این موسیقی را برای فعالیت خود انتخاب میکنند. در نهمین جشنواره موسیقی نواحی ایران، جوانان هنرمندی حضور داشتند که عمدتاً دارای تحصیلات عالیه آکادمیک و در زمینه موسیقی بومی خود صاحب تألیف و به لحاظ اجرایی چه در تکنیک اجرایی ساز و روایت محتوی موسیقایی اصیل فوقالعاده قوی ظاهر شدند. این جوانان نیاز به حمایت دارند.
این موسیقیدان تأکید کرد که جشنواره آواها و نواهای رضوی ظرفیت بالقوهای برای ایجاد زمینه پژوهشهای مستدام و نتیجهبخش در حوزه آواها و نواهای رضوی دارد و باید دید از این ظرفیت چقدر بهره گرفته میشود.