سرویس فرهنگ و ادبیات هنرآنلاین: قطعا باید گفت که در میان زنان، هیچ بانویی هم اندازه خیرالنساء جهانیان(س) مورد ستایش و تبجیل قرار نگرفته و نامش در حوزه ادب فارسی ما تکرار نشده است.
پیرامون نخستین اشعاری که درباره حضرت فاطمه (س) سروده شده ذکر این نکته ضروری است که تمامی اشعاری که درباره آن بانوی بزرگوار سروده شده به ما نرسیده است و سهوا و یا عمدا از بین رفته و یا به صورت مکتوب ثبت نشده است.
خواجوی کرمانی، شاعر عارف کرمانی در مدح فاطمه زهرا ابیات:
به نور چشم پیمبر که نور ایمان بود عقیق صفوت یاقوت شرع را کان بود نبود هیچ به عذر احتیاجش از پی آن که شمع جمع طهارت از او فروزان بود از آن به وصلت او زهر شده لآلی که از شرف قمرش در سراچه دربان بود نگشت عمر وحی از "حی" فزون ز روی حساب چرا که زندگی او به حی حنان بود
را می سراید که "حی" به حساب ابجد عدد هجده است که دوران حیات حضرت فاطمه(س) را اشاره می نماید، ضمن این که خواجو در ابیات دیگری، ام الائمه حضرت زهرا(س) را بر بالانشینان و کروبیان حرم قرب و قدس الهی رجحان و برتری میدهد:
منظومه محبت دهر و آل او بر خاطر کواکب ازهر نوشته اند دوشیزگان پرده نشین حریم قدس نام بتول بر سر معجر نوشته اند
از دیگر شاعران برجسته ادب فارسی که نگاهی ویژه و ممتاز به حضرت فاطمه زهرا(س) داشته و در بسیاری از ابیات او در مدح و رثای اهل بیت می توان عشق و ارادت را مشاهده کرد، ناصرخسرو است:
قال اول جز پیمبر کس نگفت وآنگهی زی آل او آمد مقال جز که زهرا(س) و علی(ع) و اولادشان مر رسول مصطفی(ص) را کیست آل؟
ناصرخسرو در ادبیات دیگری حضرت فاطمه زهرا(س) را شفیعه روز جزا می خواند:
رضوان به هشت خلد نیارد سر صدیقه گر بود به حشر یارش باکش ز هفت دوزخ سوزان نی زهرا( س) چو هست یار و مددکارش آن روز بیایند همه خلق و مکافات هم ظالم و هم عادل بی هیچ محابا آن روز در آن هول و فزع بر سر آن جمع پیش شهدا دست من و دامن زهرا(س) چون به حب آل زهرا(س) روی شستی روز حشر نشنود گوشت ز رضوان جز سلام و مرحبا پس پی آن پسران رو، پس از آن که تو را پسران علی(ع) و فاطمه ز آتش سپرند
حکیم ناصرخسرو در بیتی دیگر به جریان مباهله و همراهی امام حسن(ع) و امام حسین(ع) و حضرت زهرا(س) در این جریان با پیامبر اکرم(ص) می پردازد و میگوید:
ذوالفقار ایزدی سوی که فرستادم بعد زن و فرزند که را برد جز زهرا(س) و شبیر
نگاه عطار نیشابوری هم به فاطمه زهرا(س) و زندگانی و تقوای ایشان ویژه و برجسته است. در الهی نامه و مصیبت نامه، نام حضرت فاطمه زهرا(س) چندین بار به مناسبت در حکایات آمده است مثلاً در الهی نامه عطار از جهاز ناچیز فاطمه زهرا سخن می گوید و این که هنگامی که اسامه جهاز حضرت زهرا(س) را به خانه امام علی(ع) می برد می گرید. پیامبراکرم(ص) سبب را از اسامه می پرسد. او میگوید:
بدو گفتم ز درویشی زهرا(س) مرا جان و جگر شد خون و خارا کسی کاو خواجه هر دو جهان است جهاز دخترش اینک عیان است
عطار در الهی نامه برای حضرت فاطمه زهرا لقب "خاتون جنت" را به کار می برد و میگوید:
همه یاران در آن اندوه و محنت شدند آخر بر خاتون جنت
سنایی غزنوی نیز توصیف زیبایی از ام الائمه دارد. او سیمای حضرت زهرا(س) را خیرالنساء می داند که زنی هم چون او در این دنیا نیست.
سراسر جمله عالم پر زناناند زنی چون فاطمه خیر النساء کو؟
اقبال لاهوری شاعر و متفکر پاکستانی در مثنوی نسبتاً طولانی خود، حضرت فاطمه زهرا(س) را اسوه کامل و دل گرمی برای تمام زنان جهان میداند:
نور چشم رحمه للعالمین آن امام اولین و آخرین بانوی آن تاجدار هل اتی مرتضی مشکل گشا شیر خدا پادشاه و کلبه ایوان او یک حسام و یک زره سامان او مادر آن مرکز پرگار عشق مادر آن کاروان سالار عشق
در پایان باید گفت که در ادبیات عرب و فارسی هیچ بانویی تاکنون به این مرتبه مورد توجه و تکریم سخن سرایان قرار نگرفته است. پس از گذشت بیش از ۱۴قرن سیمای ملکوتی حضرت فاطمه زهرا(س) همچنان تابناک و شمار ارادتمندان و شاعران شیفته فضایل و کمالات آن حضرت هم چنان رو به افزایش است.
علی خوشه چرخ آرانی