سرویس مد و لباس هنرآنلاین : پرداختن به موضوع مد و لباس در کشور ما قدمت چندانی ندارد، بنابراین عجیب نیست که مباحث نظری و فعالیتهای تحقیقاتی هم در این زمینه کمتر موجود است.
بسیاری از اساتید و دانشجویان این رشته از کمبود منابع مطالعاتی به زبان فارسی گلایه دارند، اما همچنان علاقه یا زمینه مناسبی برای تألیف یا پژوهش در مورد لباس و مد به وجود نیامده است. در این گزارش نظر تعدادی از برگزیدگان بخش پایاننامه و مقالات دورههای قبلی جشنواره مد و لباس فجر را میخوانیم.
زینب تقدسنژاد در جشنواره مد و لباس فجر سال 93 پایاننامه کارشناسی ارشد طراحی پارچه و لباس خود را با عنوان "تحلیل مضامین ادبی بر نقوش پارچههای دوره صفویه" ارائه کرد و موفق به کسب رتبه دوم شد. او با اشاره به حضورش در جشنواره مد و لباس و توجه داوران به محتوای علمی متن، گفت: پس از جشنواره گذشته تصمیم گرفته شد عنوانهایی که منابع پژوهشی کمی در آنها وجود دارد به عنوان موضوع پایاننامه برای دانشگاهها ارسال شود تا کارهای تخصصی تقویت شوند. اگر این اتفاق بیفتد میتوانیم امیدوار باشیم که منابع خوبی برای آیندگان به وجود آید.
مارال نظری داشلی کارشناس طراحی دوخت و لباس است و در چهارمین جشنواره مد و لباس فجر توانست با ارائه پایاننامه خود با نام "بررسی نقوش در فرهنگ ترکمن و کاربرد در طراحی لباس" رتبه سوم بخش پایاننامه را به دست آورد. او در گفتوگو با هنرآنلاین گفت: به نظر من باید یک پایگاه اطلاعرسانی وجود داشته باشد تا پایاننامهها و مقالاتی که رتبه کسب کردهاند در دسترس علاقهمندان قرار گیرد. با وجود این مطالب برگزیده ما جایی منتشر نشد. با توجه به اینکه الان عده زیادی در دانشگاه از پایاننامه من به عنوان منبع استفاده میکنند، قصد دارم این کار را به صورت کتاب منتشر کنم تا افراد علاقهمند بیشتری از آن استفاده کنند اما به دلیل هزینههای زیاد هنوز موفق به این کار نشدهام. فکر میکنم بنیاد ملی مد و لباس باید شرایط انتشار آثار برگزیده جشنواره مد و لباس را فراهم کند.
زینب دوزالی هم که در بخش علمی دانشگاهی چهارمین جشنواره مد و لباس فجر توانست رتبه دوم پایاننامه را به دست آورد در گفتوگو با خبرنگار هنرآنلاین گفت: شرکت در جشنواره مد و لباس برای جوانان ایجاد انگیزه میکند و فرصت مناسبی ایجاد میکند که روی موضوعات جدید تحقیق شود.
دوزالی افزود: معمولاً کار تحقیقاتی را کسانی انجام میدهند که نساجی خواندهاند و دانشجویان طراحی لباس کمتر به سراغ کار تحقیقاتی میروند. در حالی که ما نیاز بسیاری به این کار داریم و اینکه میبینیم طراحی لباس ما الگوبرداری از خارج است به دلیل نبود کار تحقیقاتی است. من به کارخانههای زیادی رفتم و دیدم که طرح ورساچه را برای مانتو میزنند. وقتی اطلاعات طراح و مصرفکننده لباس ناقص است همین آشفتگی در پوشش به وجود میآید. برندهای مطرح دنیا کار خود را با شناسنامه ارائه میدهند و ایده و شیوه کار آنها مشخص است اما عموم مردم در ایران اطلاعی از لباسی که بر تن دارند و مفهوم آن ندارند.
او با اشاره به اینکه مقالههای جشنواره سوم در یک کتاب منتشر شده است ادامه داد: این کتاب در دسترس عموم نیست، اما من فکر میکنم باید کتاب مقالات و پژوهشها که با نظر داوران مختلف انتخاب شدهاند در دانشگاهها وجود داشته باشد تا دانشجویان به عنوان یکی از منابع درسی خود روی آن مطالعه کنند و از تحقیقات دیگران استفاده کنند. مشکل بسیاری از فارغالتحصیلان این رشته بیکاری است و مردم آنها را یک خیاط میدانند. نگاه به غرب هم دقیقاً به همین موضوع برمیگردد و امیدوارم انجام کارهای پژوهشی و استفاده از آنها باعث شود پیشرفتی در طراحی لباس داشته باشیم.
فائزه رهگذر دارای لیسانس طراحی لباس از دانشکده شریعتی و فوق لیسانس پژوهش هنر از دانشگاه یزد است. او که چند مقاله در موضوعات مرتبط با لباس ارائه داده است توانست در چهارمین جشنواره مد و لباس فجر با مقاله "بررسی پوشاک اندرونی زنان قاجار" رتبه دوم بخش مقالات را کسب کند. او در مورد مقالات ارسالی به جشنواره مد و لباس گفت: بحث نظری یا تئوری در کشور ما خیلی کم اتفاق میافتد و به شکل حرفهای به آن پرداخته نشده است. شاید بخشی از این مشکل به دلیل حمایت نکردن از پژوهشگران باشد و به همین دلیل کمتر پیش میآید روند تاریخی موضوعات بررسی شود. به عنوان مثال وقتی صحبت از تغییرات لباس در دوره قاجار میشود فقط به این موضوع میپردازند که مسافرتهای اروپایی ناصرالدینشاه دلیل آن بوده است، ولی هیچوقت به عوامل تأثیرگذار بر این موضوع پرداخته نمیشود.