سرویس موسیقی هنرآنلاین: آنچه پیش از بررسی آلبوم باید به آن پرداخت شرایطی است که موجب می‌شود تا هنرمند باسابقه‌ای چون شروین مهاجر در آستانه سی‌وپنج سالگی، نخستین آلبوم مستقل خود را منتشر کند و این برای موسیقی ما فاجعه است.

تنها نگاهی گذرا به کارنامه شروین مهاجر نشان می‌دهد که او چه تجربیات ارزنده‌ای را به همراه دارد، اما به خاطر هزار و یک دلیل غیرمنطقی و صرفاً به دلیل عدم استقبال از این نوع موسیقی که اندیشه و تجربه و علم را به همراه دارد، هنرمندانی نظیر شروین مهاجر باید با هزینه شخصی و بدون هیچ‌گونه برگشت مالی، اقدام به انتشار آثار خود کنند و این در حالی است که فلان خواننده پاپ (البته از ضعیف‌ترین نوع آن) تواناست که بیلبوردهای شهر را تسخیر کند و بدون هیچ‌گونه نگرانی سئانس‌های کنسرت خود را پیش‌فروش کند! چه اهمیتی دارد که فالش می‌خواند؟ چه اهمیتی دارد که قطعاتش فقر ملودی دارد؟ چرا باید مهم باشد که سابقه کارش، یک‌دهم امثال مهاجر نیست؟ بحث بر سر تعصب نوعی از موسیقی نیست که موسیقی پاپ به دلیل همه‌گیر بودنش ابزار کارآمدتری برای بالا بردن سطح سلیقه جامعه است. نکته در اینجاست که برای هنری بر پایه فکر و اندیشه ارزش بیشتری قائل شویم که نمی‌شویم.

اما "کهن کمان" راه دشواری را داشته تا شبیه آلبوم "بی غبار عادت" (اثر اردشیر کامکار) ‌نشود. اثری که مهاجر به همراه استادش در آن نوازندگی کرده و اتفاقاً سازبندی آن بسیار به آلبوم "کهن کمان" نزدیک است، اما باید با قاطعیت گفت که آهنگساز از عهده آن به درستی برآمده و اثر فوق کاملاً مستقل است و سخن جدیدی با مخاطب دارد.

قطعه کوارتت مهرزاد یک دشتی مدرن است و ابعادی از صدای کمانچه در نهایت قدرت نوازندگی نشان می‌دهد. شاید این قطعه سلیقه هر کسی نباشد، اما نمی‌شود از استحکام آن غافل شد. کمانچه ساز آسانی نیست و نوازنده باید گوش بسیار حساسی داشته باشد تا پنجه کاری‌هایش ذره‌ای فالش نشود و چنین قطعه‌ای که مملو از نیم‌پرده و ربع پرده با ضرباهنگ بالاست، تنها و تنها از دست یک حرفه‌ای ساخته است.

قطعه "پس از تو" همچنان اندوه دشتی را با خود دارد. "پیتسیکاتو" های قطعه اول به عنوان پایه اجرا می‌شود، اما کمانچه آلتو آواز خود را دارد، جایی از قطعه احساس می‌شود که ساز اشک می‌ریزد. این قطعه کاملاً برآمده از احساس است و احساسات شنونده را درگیر می‌کند، اما قطعه ضربی "نه رج" که شاید ادای دینی به اردشیر کامکار و شیوه کمانچه نوازی او باشد، تنها قطعه‌ای است که شنونده را به یاد آلبوم "بی غبار عادت"‌ و خصوصاً قطعه "مازندران" می‌اندازد که البته دو قطعه به لحاظ ساختار متفاوت‌اند که طبیعی است که شروین مهاجر بخواهد در اولین کار مستقل خود رسم احترام به استادش را به جا آورد.

آواز اوج و غم‌انگیز، همان‌طور که از نامش پیداست بازگشت آلبوم به مایه دشتی است که البته مجدداً به بیات زند فرود می‌کند و پس از آن ضربی شنیدنی، خالی از لطف نباشد اگر نوای شیرین کمانچه را در حالتی کاملاً سنتی بشنویم.

در قطعه "هه لگرتن" و پس از شنیدن آواز حزن‌انگیز دشتی شاهد یک‌ضربی سرزنده هستیم. تنظیم خوب سازهای کوبه‌ای لذت قطعه را چند برابر می‌کند و تغییر حال (مود) موسیقی با ظرافت خاصی انجام می‌شود تا ما را از دشتی و بیات زند به چهارگاه با صلابت برساند.

قطعه "رِنگ و رنگ" در چهارگاه که به نظر اینجانب شاید زیباترین و تکنیکی‌ترین قطعه این آلبوم است. شروین مهاجر در این قطعه علاوه بر نوازندگی درجه یک و تسلط استادانه بر ردیف از یک خوش‌سلیقگی بی‌نظیری استفاده کرده است. پیوند چهارگاه به موسیقی آذربایجان شنیدنی است و نهایت پایان منسجم قطعه، همه اتفاقات را به کمال می‌رساند اما این سفر به‌یک‌باره از چهارگاه و آذربایجان، شنونده را به افشاری و بلوچستان پرتاب می‌کند. قطعه "افشار افغان" لحن تازه‌ای آن چیزی است که به عنوان موسیقی بلوچی و افغانستان شنیده‌ایم و کمانچه مهاجر بیش از آنکه بخواهد موسیقی آن نواحی را به گوش برساند گویی که از آن عبور کرده و آن را از نگاه خودش برایمان تعریف می‌کند.

اما قطعه آخر چیزی جدای از این آلبوم است و شاید بودنش چیزی به این اثر نیافزوده باشد. نکته مهم دیگری که باید از آن قدردانی کرد اطلاعات کاملی است که در جلد آن آمده و این اتفاقی است که شاید این روزها بسیار کم شاهد آن باشیم.

آلبوم "کهن کمان" آلبوم محترمی است و شاید داشتن آن برای مخاطبان جدی موسیقی کاملاً موجه باشد اما من داشتن آن را به همه پیشنهاد می‌کنم تا شاید قدری سلیقه‌مان را دست‌خوش تغییر کند.

لینک خرید از بیپ تیونز: http://beeptunes.com/album/77093895/کهن%20کمان%20(بی%20کلام)/شروین%20مهاجر

طاها افشین