به گزارش هنرآنلاین ، در ابتدای این برنامه رحیم خوانی در تعریفی ساده از کاریکاتور گفت: کاریکاتور و کارتون دو واژه متفاوت با هم هستند و بچهها معمولاً به انیمیشن، کارتون می گویند. ما به کاریکاتورهای روزنامه ای که در روزنامه با شرح چاپ میشود، کارتون می گوییم. کاریکاتور نیز چهره افراد است.
وی درباره انواع کاریکاتورها عنوان کرد: ما انواع کاریکاتورهای سیاسی، اجتماعی و فرهنگی داریم و باید در آن طنز وجود داشته باشد. می گویند باید کاریکاتور باید خنده تلخ باشد اما معتقدم کارتون یا کاریکاتور باید خنده خوب داشته باشد، نه صرفاً تلخ.
رحیم خوانی با اشاره به اینکه عده ای به سراغ طنز سیاه میروند، اظهار کرد: برخی می گویند باید به سراغ سطوح ساده برویم اما یک کاریکاتوریست 50 یا 60 سال دنبال یاد گرفتن کاریکاتور بودند و یک ماهه هیچ کس کاریکاتور نمیشود. کاریکاتور واقعی باید تصویر گویایی داشته باشد و اگر به صورت روزنامه ای منتشر میشود باید خبر جالبی داشته باشد.
این کاریکاتوریست با بیان اینکه در آن زمان روزنامه توفیق تنها نشریه طنز ایران بود، گفت: در آن زمان کاریکاتوریست کم داشتیم. در آن زمان استاد لطیفی تنها شخصی بود که کاریکاتور را میشناخت. برادران توفیق خدمت بزرگی به جامعه هنری ما کردند.
رحیم خوانی درباره جایگاه کاریکاتور ایران در جهان خاطرنشان کرد: ما قبلاً هیچ جشنواره ای در کاریکاتور نداشتیم و تنها مرحوم دولو در جشنواره مونترال کانادا شرکت کرد و جایزه ای به دست آورد.
وی گفت: بعد از انقلاب با انتشار کیهان کاریکاتور جشنوارههای خارجی برای کاریکاتوریستها مطرح شد. در این جشنوارهها پیشکسوتها و جوانان با یکدیگر شرکت میکردند. کاریکاتور مانند زبان انگلیسی و فرار است و اگر تمرین نکنیم، به جایی نمیرسیم.
زمان انقلاب کاریکاتورهایی کشیدیم که امکان اجرای آن را نداشتیم
عربانی درباره سابقه کاریکاتور در ایران گفت: کاریکاتور از نشریه ای به نام ملانصرالدین در زمان مشروطه شروع شد. این مجله دو کاریکاتوریست آلمانی داشت که کارها و خطوطشان آن قدر اصیل بود که میتوانستید استناد کنید مردم شهری و روستایی آن زمان در ایران چه طور لباس میپوشیدند.
وی افزود: این کارها الگویی برای کاریکاتوریستهای بعدی ایران شد و این شروع هنرهای تجسمی از نوع طنز بود. روزنامههای ناهید و مرد امروز در دهه 20 و 30 اولین کاریکاتورها را منتشر کردند.
این کاریکاتوریست درباره نقش اجتماعی کاریکاتور قبل از انقلاب توضیح داد: چون تمام کارها با دست انجام میشد، اکثر افراد جزو خلاقان بودند و مدیران نشریات سخت گیری میکردند و درجات کاریکاتوریستها مشخص بود. هر تجربه ای به دست آوردم از روزنامه توفیق به دست آوردم و در حال حاضر ما آن قدر که از انتقاد استقبال میکنیم، از تعریف استقبال نمیکنیم.
وی درباره شرایط اجتماعی بعد از انقلاب در کاریکاتور تشریح کرد: قبل از انقلاب تا حدودی فضا باز شد اما ما همچنان اختناق را احساس میکردیم. در زمان انقلاب ما کاریکاتورهایی میکشیدیم که سالها امکان اجرای آن را نداشتیم.
عربانی در پایان گفت: پس از اجرا این کاریکاتورها را روی دیوار دانشگاه میگذاشتم و به روزنامههای کیهان و اطلاعات میدادم. زمانی که بختیار دستور کشتار داد کاریکاتوری تأثیرگذار کشیدم. احساس ما این بود که به نظر افساری از هم گسیخته میشود و دلمان میخواستیم درونیات خود را نشان دهیم.