سرویس موسیقی هنرآنلاین: اصولاً خوانندگانی که اولین آلبوم خود را منتشر کردهاند همیشه این هراس را دارند که دیده نشوند یا جامعه آنها را قبول نکند، اما درباره محمد قلیپور که چندی پیش اولین کنسرت رسمی خود را نیز در سالن ایوان شمس برگزار کرد، وضعیت متفاوت است. او اعتماد به نفس زیادی دارد و این ویژگی در آثارش نیز مشهود است. قلیپور از کودکی علاقه زیادی به موسیقی داشت. شنیدن موسیقیهای فاخر و تمرینهای خودجوش همواره حس لذت و کشش بینهایت و خاصی را زیر پوست او میدواند. او از هشت سالگی با خواندن قرآن، تواشیح، مداحی و سرود حنجره خود را برای روزهای بهتر و کسب موفقیتهای بیشتر آماده میکرد.
او علیرغم علاقهاش به هنر موسیقی و آواز، تحصیلاتش را در رشته کارشناسی مدیریت به پایان رساند و در همین زمینه نیز مشغول به کار شد. این هنرمند تازهنفس با پشت سر گذاشتن فراز و نشیبهای زیادی قدم در راه آموختن موسیقی به صورت حرفهای نهاد و در نهایت در آذر 1393 اولین آهنگ خود با نام "تحمل کن ... " را روانه بازار کرد که با استقبال خوبی مواجه شد. اولین آلبوم قلیپور به نام "کاش نمیرفتی" 18 مهرماه امسال منتشر و در دسترس هوادارانش قرار گرفت. با او درباره اولین آلبوم و اولین اجرای رسمیاش صحبت کردهایم که در ادامه میخوانید. درمورد اولین اجرای رسمیتان در ایوان شمس توضیح دهید.
اجرای اول ما در ایوان شمس برای خود من خیلی فراتر از انتظار بود. چه از نظر گروه ارکستری که داشتم و چه از نظر استقبال مردمی و مخاطبانی که به سالن آمده بودند اجرای خوب و موفقی بود. ما تمام سعیمان را کردیم تا در نهایت، مخاطبان با رضایت خاطر سالن را ترک کنند.
برنامه شما مهمانهای سوپراستار زیادی داشت. این هنرمندان به خاطر رابطهشان با شما به کنسرتتان آمدند یا علاقه آنها به موسیقی شما دلیل حضورشان بود؟
بالاخره من چند سالی میشود که به صورت حرفهای در موسیقی حضور دارم و مدیر برنامه من خانم رضایی زاده نیز حدود ده سال است که ترانهسرا هستند، به وابسته این دو موضوع، آن دوستانِ چهره در کنسرت من حضور یافته و راغب بودند تا برنامه ما را ببینند.
آلبومتان چندی پیش با نام "کاش نمیرفتی" منتشر شد. چگونه شد که پس از چند سال فعالیت به فکر انتشار آلبوم افتادید؟
شروع کار آلبوم ما از ابتدای سال 1393 بود. در ابتدا قطعاتی را به صورت تک آهنگ منتشر کردیم و با استقبالی که از این قطعات شد و با توصیه دوستانم، ترغیب شدم که آثارم را به عنوان یک آلبوم ارائه دهم. خودتان هم میدانید که انتشار آلبوم چندان به صرفه نیست و توجیه اقتصادی ندارد، اما عشق و علاقه ما به موسیقی باعث شد که این آلبوم را توزیع کنیم. خدا را شکر بد هم نبود و بازخورد خوبی داشت. با توجه به همه مشکلاتی که در حوزه موسیقی وجود دارد، من از انتشار آلبوم راضی بودم. چند ماه بعد از انتشار آلبوم، نخستین اجرایمان در تهران نیز به روی صحنه رفت. البته به آن اجرا هم خیلی انتقاد وارد شد مبنی بر اینکه اجرای کنسرت برای من و گروه "شصت" خیلی زود است. اما با توکل به خدا پیش رفتیم و فکر میکنم بازخورد آلبوم و کنسرتمان مطلوب بود.
درمورد قطعات آلبوم صحبت کنید. مضمون و محتوای آلبوم چه بود؟ قطعات آلبومتان بر خلاف سایر آلبومهای بازار، بیان متفاوتی داشت. لطفاً توضیح دهید.
اولین قطعه آلبومم قطعهای به نام "تحمل کن" بود که فضای ترنس متفاوتی داشت و شاید به عنوان اثر اولی که میخواندم، کار سختی بود، اما از آنجا که من دستگاههای ایرانی و موسیقی سنتی را خوب میشناختم و همچنین بنا بر جنس صدایم، باعث شد که این ملودی و ترانه را انتخاب کنیم. همیشه سعی کردهام چه در آلبوم و چه در قطعات اینترنتی که منتشر میکنم، مخاطبانم را غافلگیر کنم. تلاشم بر این بوده که فضای قطعاتم شبیه به هم نباشد، از طیفهای مختلف آثارم را بشنوند و برای لحظات مختلف زندگی، مخاطبانم آهنگی از من برای شنیدن داشته باشند. در نهایت، فکر میکنم قطعات منتشر شدهام، شبیه به هم نیستند. بنابراین سعی کردهام هر مرتبه، استایل و حرف جدیدی را بیان کرده باشم.
شما خواننده بسیار فعالی هستید که حداقل ماهی یک بار یک قطعه منتشر میکنید. پرکار بودن خوب است، اما بحث اقتصادی آن چه میشود؟
فارغ از تمام هزینههای هنگفتی که این کار دارد، برنامهریزی ما هدف خاصی را دنبال میکند. با این وجود اما برای آلبوم "کاش نمیرفتی"، اسپانسری داشتم که این اسپانسر یک موسسه هواپیمایی بود و در اجرای کنسرت اخیر نیز حامی من بود، اما بخشی از این هزینهها هم به دوش خودم بود. پیدا کردن اسپانسر و حامی برای ما که اول راه هستیم، دشوار است. حقیقتاً من خودم تصور آنکه برای آلبوم اولم اسپانسری داشته باشم، نمیکردم.
اما درمورد موضوع پرکاری که فرمودید، بالاخره در فضای موسیقی پاپ و کارهای بسیاری که روزانه منتشر شده و متأسفانه بخشی از آنها با نرمافزارها میشود و بطن قضیه موسیقی را در برنمیگیرند، باعث شده به این نتیجه برسم که لازم است در این شرایط، پیوسته در کنار مخاطبانم باشم و آثار جدیدی را منتشر کنم. البته همیشه سعی بر تکراری نشدن قطعاتم داشتهام و هر بار ببینم اتفاق خاصی قرار نیست با انتشار اثرم رخ دهد، اثری منتشر نمیکنم.
این تصور که آثارتان حرفی برای گفتن داشته باشد، برای اینکه نظر مخاطب را به خودش جلب کند کافی است؟
البته که خیلی نظر مخاطب در تولید یک اثر موسیقی مهم است، اما ابتدا عوامل تولید باید به این نتیجه برسند که این اثر بازخورد خوبی خواهد داشت یا خیر. پس اگر عوامل تولید به این مجموع نظر که اثر ساخته شده بازخورد خوبی نخواهد داشت برسند، مطمئناً آن اثر منتشر نخواهد شد. من در حوزه ساخت آهنگ با چند آهنگساز کار میکنم و در بحث ترانه نیز درست است که اکثر ترانههای من را خانم رضازاده سرودهاند، اما با چند ترانهسرای دیگر نیز کار میکنم، پس اگر روزی احساس کنم که واقعاً کارهایم شنونده خودش را ندارد و مخاطبان از آنها راضی نیستند، هرگز به تولید پیوسته قطعاتم فکر نمیکنم.
از صحبتهایتان اینگونه برداشت میشود که به سلیقه مخاطب خیلی اهمیت میدهید. این مسئله خیلی خوب است اما با توجه به افزایش تعداد خوانندهها در موسیقی ما و بازاری شدن اکثر قطعات، شما مسیر مخاطب پسند بودن را ادامه میدهید یا ممکن است دیدگاهتان متفاوت شود؟
مخاطب محوری و بازاری بودن در موسیقی پاپ اصلهای مهمی هستند، اما بهرحال هر خوانندهای استایل خاصی دارد و به نظر من، بیش از حد توجه کردن به بازاری بودن یک اثر، باعث صدمه زدن به آثار آن خواننده شود. من برای خودم ویژگیها و چارچوب شخصیتی خاصی را دارم و سعی میکنم در آن ژانر کار کنم. اما طبیعتاً به بازار نیز نیمنگاهی دارم. مخاطبانی که من دارم و کسانی که از ابتدا با من همراه بودهاند، میبینند که من گامبهگام پیش رفته و کارهایی که تولید میکنم نزدیک به سلیقه مخاطبانم است. فکر میکنم در این مورد برای من، کفه مخاطبانم نسبت به بازار سنگینی میکند و من به هر قیمتی حاضر نیستم اثری بسازم که مخاطبان اصلیام را از دست بدهم. خدا را شکر با همین روال روز به روز به تعداد مخاطبانم افزوده میشود.
پس در سالهای آینده نیز اگر با شما صحبت کنیم دوباره همین دیدگاه را نسبت به بازاری پسند بودن آثار خواهید داشت؟ با توجه به این موضوع که شرایط موسیقی و توجیه اقتصادی آثار روز به روز بدتر میشود، ممکن است روزی به این نتیجه برسید که برای ادامه فعالیت بهتر است به بازار توجه کنید تا به مخاطب؟
من باز هم روی همان حرفی که گفتم پافشاری میکنم. اگر روزی ببینم که حرفی برای گفتن ندارم، قطعهای را منتشر نخواهم کرد. بهرحال تمام سعیام بر آن است که آن روزی که شما فرمودید را یا نبینم و یا دیرتر به آن روز برسم. همانگونه که گفتم من به موسیقی مورد پسند بازار هم نیمنگاهی دارم و اگر روزی ببینم موسیقی بازاری خیلی با شخصیت اصلی من فاصلهای ندارد، ممکن است رنگ و بوی موسیقیام به موسیقی بازاری نزدیکتر شود. اما اگر خیلی شرایط موسیقی بازار دگرگون شده و با استایل من همگون نباشد، تن به آن موسیقی نخواهم داد.
شما در آلبومتان یکی دو قطعه را سروده بودید. اینکه یک خواننده، مسیر دیگری را غیر از خواندن استفاده کند، چگونه ارزیابی میکنید؟ چه اتفاقی افتاد که تصمیم گرفتید ترانه بگویید؟
من در آلبوم اولم از ترانههای خودم استفاده نکردم. یک قطعه اینترنتی به نام "کاروان آفتاب" داشتم که ترانه آن را خودم سروده بودم، اما در آلبوم دومم که در حال جمعآوری است، ترانه اولین آهنگ آلبوم را خودم سرودهام. من قرار نبود ترانه بنویسم، اگرچه که من از خیلی قبلتر مینوشتم، اما مجاری برای عرضه پیدا نمیکردم. وقتی داشتیم اسم آلبوم اول را انتخاب میکردیم، چون به دنبال نام متفاوتی بودیم، عبارت "کاش نمیرفتی" را انتخاب کردیم. عبارتی که در آن واحد به ذهن من رسید و از قبل روی آن فکری نکرده بودیم. چون میخواستیم مجوز بگیریم، اولین گزینهای که خارج از نام ترانههای آلبوم به ذهنم رسید را به عنوان نام آلبوم انتخاب کردیم. چون در آلبوم قبلیام ترانهای به نام "کاش نمیرفتی" وجود نداشت و همه به دنبال آن قطعه میگشتند، فکر کردم که برای آلبوم دوم ترانهای با این نام بسرایم و به عنوان اولین قطعه در آلبومم قرار دهم. من این ترانه را متناسب با حس و حال خودم نوشتم. نوشتن آن بسیار سخت بود. ضبط و اجرای آن نیز سخت بود.
پس مراحل تولید آلبوم دوم را شروع کردهاید؟
بله. آلبوم دوم را از مراسم همان رونمایی آلبوم اول شروع کرده بودم و الان در مراحل تولید و اخذ مجوز قرار گرفته است.
با چه کسانی همکاری کردهاید؟
در این آلبوم یک ترانهسرای جدید که یک قطعه را سرودهاند به نام "سعید قیصر" داریم. آهنگسازان همان افراد آلبوم اول هستند که سعی کردهایم فضای قطعات با آلبوم اول متفاوت باشد. آلبوم دوم 10 قطعه دارد و حدوداً نیمی از آلبوم را تکمیل کردهایم. چند قطعه از آلبوم را قبلاً به صورت اینترنتی منتشر کردهایم ولی حدوداً 60 درصد آلبوم قطعات جدیدی هستند.
اینکه قطعات منتشرشده اینترنتی را در میان قطعات آلبوم قرار میدهید، شاید خوشایند مخاطب نباشد. به نظرتان بهتر نیست قطعات جدیدی را جایگزین آن قطعات شنیدهشده کنید؟
ما به این موضوع هم فکر کردهایم. اما خیلی موقع ها مخاطب به دنبال آن است که پک کاملی از آثار یک خواننده را در دسترس داشته باشد. از طرفی دیگر، پراکندگی آثار اینترنتی باعث میشود که این قطعات به چشم نیاید. اگر ما هرچند ماه یک قطعه را اینترنتی منتشر کرده و همان قطعات را در آلبوم قرار میدادیم و قطعه اینترنتی خارج از آلبوم منتشر نمیکردیم، انتقاد بجاتری بود، اما حالا که وقت میگذاریم و در فواصل کوتاهتر، آثاری اینترنتی منتشر میکنیم که در آلبوم قرار نمیگیرد، تا حدودی پاسخگوی انتقادات میتواند باشد. پس نهایتاً شاید مخاطب خیلی از این مسئله دلگیر نشود و نیت ما از این امر را درک میکند. این را دوباره بگویم که انتشار آلبوم نه تنها برای من، برای هیچ خواننده دیگری در موسیقی کشور توجیه اقتصادی ندارد. مسئلهای که امیدوارم حل شود اما فکر نمیکنم این اتفاق به این زودیها رخ دهد.
خودتان برای حل کردن این مشکل راهحلی را پیدا نکردهاید؟
طبق معمول در این مواقع میگویند: یک دست صدا ندارد.
اما راهحلهایی نظیر بستن سیدیها برای کپی نشدن یا شکایت از سایتها وجود دارد که به وسیله آنها میتوان سروصدایی راه انداخت تا دیگران نیز همراهتان شوند.
آنقدر منابع توزیع انتشار غیرقانونی آثار زیاد است که همه گرفتاری این موضوع را دارند. در ضمن، کانالی برای عرضه موسیقی، مخصوصاً موسیقی پاپ وجود ندارد. اگر با سختیهای فراوان آلبومهایی تولید شود و قرار باشد آلبوم به فروش برود چگونه باید این آلبومها تبلیغ شود؟ تبلیغات هزینههای سنگینی دارد و شاید آثار فاخری به خاطر عدم تبلیغات شنیده نشده و فراموش شوند. یکی از مشکلات اصلی حوزه موسیقی ما، مشکل تبلیغات آثار نیز هست. پس ما مجبوریم به همین کارها بسنده کنیم و خیلی از خوانندهها نیز به خاطر اینکه مطرح شوند، به این موضوع تن میدهند. من خودم اثر تصویری نیز دارم که هیچ کجا پخش و دیده هم نشده است. اما هزینهای که بابت این ویدئوها صرف میشود، بسیار هنگفت است. نمیدانم این ویدئو بین مخاطبان چند بار دیده شده است، چون اصلاً جایی برای عرضه وجود ندارد.
با این وضعیت چرا و چگونه ادامه میدهید؟
من همیشه گفتهام که علاقهام به سمت موسیقی است و نگاه تجاری به آن ندارم. شغل من چیز دیگری است اما چون از بچگی موسیقی را دوست داشتهام، آن را به عنوان عشق و علاقه ادامه دادهام. و خدا را شکر که تا به حال اتفاقات خوبی برایم رخ داده است. همیشه هم سعی کردهام که خودم باشم و این مسئله که تا به حال از کسی نشنیدهام که صدایم شبیه به کسی باشد، مرا بسیار خوشحال میکند.
اما من باز هم فکر میکنم که این علاقه به موسیقی و مخاطب تا یک جایی میتواند ادامه داشته باشد و بعد از آن مشکلات مانع فعالیت میشوند.
به هر حال من امیدوارم. خیلی از کارهایی که تا به حال انجام دادهام، معقول نبوده و توجیه اقتصادی نداشتهاند. من تا جایی که امکان دارد پیش خواهم رفت. تا همینجا نیز خیلی مشکلات داشتهام و حرفهایی را به من نسبت دادهاند که امیدوارم روزی فرا رسد که همه واقعیات درباره محمد قلیپور را بدانند.
قطعاتی را برای ائمه و مناسبتهای مختلف خواندهاید.
من برای خودم یک سری اعتقادات قلبی و چارچوبهای مشخصی دارم. یک اثر برای امام رضا (ع)، اثری برای امام زمان (عج) و قطعه ای نیز برای واقعه کربلا خواندهام. اثری نیز چندی پیش درباره شهدای غواص خواندم. فکر میکنم که هر ایرانی به این سه چهار مبحثی که من خواندهام، اعتقاد قلبی دارد. من با افتخار این کارها را خواندهام. حتی برای ضبطشان نیز خیلی عجله نکردهام، چون باید آن حس و حال لازم را برای خواندن اینگونه آثار داشته باشم. اثری که برای شهدای غواص ساختیم، حال و هوای تیم این اثر خیلی به این قطعه نزدیک بود و شما دیدید که مردم نیز این قطعه را دوست داشتند. پس هدفمان هرگز اینکه اثری با این محتوا در آرشیومان داشته باشیم نبوده و آنها را با اعتقاد قلبی خواندهام. اگر باز هم بتوانم کاری از این دست بخوانم، حتماً این کار را خواهم کرد.
چه زمانی باید منتظر کنسرت جدیدتان باشم؟
فعلاً در حال آماده کردن آلبوم دومم هستم و امیدوارم در بهار سال آینده این آلبوم را منتشر کنم. طبیعتاً بعد از انتشار آلبوم، کنسرتهای بعدی در راه خواهند بود.
یعنی هنوز صحبتی برای برنامه قبل یا بعد از نوروز انجام نشده است؟
خیر. مطمئناً تا ماههای دوم و سوم سال آینده کنسرتی در راه نخواهد بود.
اینگونه کنسرت گذاشتن را تا حدودی ریسک نمیدانید؟
در تهران مشکلات سالن وجود دارد. در شهرستان هم به دنبال برنامهریزی برای اجرای کنسرت هستیم.
در شهرستانها تور خواهید گذاشت؟
بله. موسسهای وجود دارد که با همکاری آن، در حال برنامهریزی برای کنسرت گذاشتن در چند شهر اصلی کشورمان هستیم. در تهران نیز برای کنسرت بهاره با مشکل سالن روبهرو هستیم. به جز سالن میلاد، سالن دیگری که ظرفیت آن توجیه اقتصادی معقولی داشته باشد نداریم. ولی حتماً برای فصل بهار دومین کنسرتم در تهران را روی صحنه خواهم رفت.
مشخص شده که برای اجرای کنسرت به کدام شهرستانها خواهید رفت؟
خیر. تا آخر این هفته جلسهای با موسسه کنسرت گذار خواهیم داشت که در آن جلسه اینگونه مسائل بررسی میشود.
صداوسیما از شما دعوتهای زیادی به عمل میآورد. آخرین اجرایتان که من دیدهام در شبکه دو سیما بود که در نهایت اجرایتان نیمهکاره ماند. برای آن اجرا مشکلی پیش آمد؟
آن اجرا تحت شعاع شرایط جوی نا به سامان که با بارش شدیدی همراه بود قرار گرفت و ناچار اجرای من نیمهکاره ماند. در آن برنامه مناسبتی، قرار بر اجرای دو قطعه از طرف من بود که زمان کافی برای اجرای قطعه دوم وجود نداشت. برنامه زنده بود و به خاطر شرایط جوی نهایتاً زمان برنامه هدایت نشد و به زمان اذان رسید. چون بحث صداوسیما شد این مسئله را هم ذکر کنم که من به تازگی قطعهای را برای صداوسیما آماده کردهام که فکر میکنم مجوزهای این قطعه هم طی چند روز آینده اخذ شود. نام این قطعه "زندگی" بوده و جزو همان سورپرایزهای من برای مخاطبانم است چون که خیلی متفاوت است. گام صدایی که در این کار انتخاب کردهام، گام صدای متفاوتی است و سبک و سیاق آن نیز فکر میکنم شبیه به هیچکدام از 20-30 قطعهای که تا به حال ساختهام نیست.
برای برنامه خاصی در روزهای آینده یا سال تحویل به تلویزیون دعوت نشدهاید؟
خیر. فعلاً صحبتی نشده است.
مینا آتشی