سرویس فرهنگ و ادبیات هنرآنلاین : فرامرز سلیمانی چهارم دی ماه درگذشت... در سکوت خبری... انگار نه انگار تا سوم دی ماه زنده بود، و انگار نه انگار تا همان روز مرگش شاعر بود... شاعر "خط‌ها و نقطه‌ها"، "خموشانه"، "رویایی‌ها" و مترجم ِ شعرهای زیادی از نرودا... با هرمز علیپور رفیق دیرینه‌اش که حرف می‌زنیم، می‌گوید فقط شاعر نبود...می‌گوید مثل شاعرها هم زندگی می‌کرد و به غایت مهربان بود... نمی‌دانم می‌دانستید یا نه، اما اولین مجموعه شعر هرمز علیپور به همت فرامرز سلیمانی منتشر شد... این گفت‌وگو گپ‌و‌گفت کوتاهی است با علیپور شاعر معاصر و رفیق سال‌های جوانی فرامرز سلیمانی...

جناب علیپور ابتدا از اهمیت فرامرز سلیمانی بگویید و اینکه اگر اساسا به اهمیت آثار او در شعر معاصر قائل هستید بگویید این اهمیت در چه بوده است؟

اولین شعرهای دکتر فرامرز سلیمانی را در مجلات تماشا و فرودسی خواندم. بخشی از شعرهای خوب این شاعر حد فاصل سال‌های 53 تا 57 منتشر شد. او به طور مشخص توسط منوچهر آتشی و در مجله تماشا معرفی شد... به عنوان شاعر شعر"ناب". بعد از انقلاب هم در مطبوعات کشور - مخصوصا در دو مجله آدینه و دنیای سخن- می‌نوشت. هم شعر می‌نوشت و هم در زمینه نقد شعر فعال بود و اتفاقا مطلبی هم در باب "بحران رهبری نقد..." با عنوان "موج سوم"نوشت که مورد اعتراض تلویحی دکتر براهنی قرار گرفت.

او در هر دو زمینه شعر و نقد شعر کوشا و پیگیر بود و اتفاقا در زمینه معرفی شعر شاعران جوان‌تر هم فعالیت می‌کرد. کتاب "شعر شهادت است" در همان زمان از او منتشر شد و مورد توجه هم قرار گرفت. او علاوه بر شعر و نقد شعر در کار ترجمه هم فعال بود، از جمله ترجمه مجموعه شعر بلندی‌های "ماچوپیچو" که با همکاری دکتر کریمی حکاک انجام داد. فرامرز سلیمانی در نشست‌های شعر آن روزها هم شرکت می کرد... بله... دکتر سلیمانی در نشست‌های سه شنبه‌ها و چهارشنبه‌ها که در دهه 60 در تهران برگزار می‌شد، حضور دائم و مستمر داشت.

یکی از وجوه شخصیتی او در هم ارتباطی بود که با شاعران داشت و اتفاقا حضوری گسترده هم داشت و دائم می‌شنیدیم که در جنوب یا شمال کشور است. سلیمانی اهواز هم آمده بود. حتی یک هفته میهمان خودم بود. به شوشتر می‌رفت، و با بچه‌های مسجد سلیمان هم ارتباط تنگاتنگ و خوبی داشت.

شما کدام مجموعه شعر این شاعر را می‌پسندید؟

رویایی‌ها... این کتاب را دوست دارم... حتی یادم می‌آید یک بار به شوخی گفته بود که چیزی روی این کتابش بنویسم...(می‌خندد) و اینکه مثلا آبرویم را خرج کنم(!)... این دوستی تا قبل از رفتنش به آمریکا ادامه داشت، هر چند گاه به گاه با او مکاتبه هم داشتم... شعر "خط‌ها و نقطه‌ها" هم به اعتقاد من مجموعه شعر موفقی بود.

شعر سلیمانی چه وجه تمایزی داشت با شعر هم‌نسلانش؟

یکی از این وجوه، شعرهای کوتاه او بود... سلیمانی در شعرهای کوتاهش به نوعی امضا و استقلال رسیده بود... شعرش نه طرح بود، نه طرح واره یا نه هایکو...شعرهای کوتاهش مال خودش بود... بعضی از شعرهای کوتاه فقط در استعمال کلمات کوجز عمل می‌کنند اما شعرهای کوتاه سلیمانی صرفا در اختصار کلمات خلاصه نمی‌شد... یک فشردگی خاصی داشت... بعد از رفتن سلیمانی قریب به 30 سال از حضور سلیمانی در شعر فاصله افتاد... به نظر من باید شعر این سال‌های سلیمانی هم مطالعه شود تا ببنیم جایگاه او در شعر معاصر کجاست و در اصطلاح صندلی او در کجای شعر ما قرار گرفته...

کمی هم از خودش بگویید...

سلیمانی مهربان بود... وقتی شعرِ شاعری را دوست داشت با تمام فروتنی و تواضع با او رفتار می‌کرد... مثل علاقه‌ای که به منوچهر آتشی داشت... این را هم بگویم که شعر سلیمانی مهجور واقع شده است... خودِ او اما نسبت به شعرهای دور و برش حسابی حواس جمع بود... و در کار خود هم بسیار جدی بود... بودند پزشکان دیگری که به این حوزه علاقه داشتند، مثل دکتر سیاوش مطهری اما دکتر سلیمانی در کارش خیلی جدی بود... من فکر می‌کنم شاعرانگی در خون سلیمانی بود... الان که از او حرف می‌زنم با غصه یادش می‌کنم...او خیلی مهربان بود...

انتهای پیام/