سرویس تجسمی هنرآنلاین: بنا به گفته پیشنهاد دهنده و طراح این پروژه، آنیما احتیاط، "هنر، ضد داعش" یک پروژه باز است که هنرمندان، گالریها و نمایشگاه گردانها میتوانند با نگرشهای خود و با مسئولیت خود تحت این عنوان به فعالیتهای هنری بپردازند. تا به امروز چهار اجرا شکل گرفته است که با یادداشتی کوتاه به این چهار اجرا میپردازیم. در اجرای اول که متعلق به آنیما احتیاط و سینا کریمی بود، مخاطبان با چشمهای بسته و پاهای برهنه وارد گالری میشدند. بعد از قرارگرفتن روی صندلی، دستهای آنها از پشت بسته میشد. مسالهای که مخاطب بلافاصله با آن رو به رو میشد این بود: اگر روزی تحت اسارت داعش دربیایم چه میشود؟. هر چند این سوال به احتمال قوی در ذهن هیچ مخاطبی به صورت کامل تجسم پیدا نمیکرد چرا که همه میدانستند این یک اجرا است نه اسارت واقعی. بعد از قرار گرفتن کامل و سپری شدن سکوتی کوتاه پاهای مخاطبان شسته میشد که بیشتر یادآور آخرین روزهای حیات مسیح بود که پاهای حواریون خود را شست. بعد از اتمام شستشوی پاها، سکوتی طولانی برقرار شد و بعد به ناگهان صدای انفجار توام با بوی کندر فضای گالری را انباشت و در ادامه پرفورمرها با صداهایی نامعلوم و موهوم و با ضربه زدن به یک شیء فلزی انگار مراسمی خاص را به جا میآوردند. هیچ مخاطبی نمیدید که چه واقعهای در حال رخ دادن است. بعد از اجرای این مراسم بوی سوختن چیزی شبیه پلاستیک و بعد سقوط یک ظرف شیشهای اتفاق افتاد. بعد از اتمام مراسم شرکت کنندگان متوجه میشدند، مخاطبهای خانم با لیبلهایی که قیمتهایی به دلار روی آنها درج شده بود فروخته شدهاند. با چشمهای بسته و در جهانی تاریک، خارج از اراده همه ما، حادثهای هولناک رخ داده بود. این اجرا، با جنبههای رعب آور خود، میتوانست تلنگری باشد بر فکر مخاطبان. این اجرا دعوتی بود به فکر کردن دربارة داعش در چارچوب رسانهای به نام پرفورمنس آرت. از اشکالات این اجرا میتوان به طولانی شدن مدت زمان بستن دستها اشاره کرد که شاید لازم بود با تمهیداتی این مدت زمان به حداقل زمان ممکن برسد. و البته زمانی میتوان از موفقیت این اجرا سخن گفت، که حداقل نیمی از مخاطبان شب بعد از اجرا را با کابوس سپری کرده باشند.
اجرای روز دوم متعلق به سمیرا نجفی نیاسر بود. اجرایی ساده، صمیمی و بیادعا. پرفورمر در قسمت انتهایی گالری ایستاده بود و چوبهای کبریت را یکی پس از دیگری به آتش میکشید. این تکرار مداوم، به مدت یک ساعت، ادامه داشت. بوی گوگرد فضای گالری را پر کرده بود. پرفورمر با لباس قربانیان داعش، بیآنکه چهرهاش مشخص باشد، میتوانست با تکرار بیامان خود دلالتهای زیادی را در ذهن مخاطبان برانگیزد. روشن کردن شعله کبریت توسط پرفورمری که بیش از هرچیز یادآور قربانیان داعش بود شاید دلالت بر سهم خود قربانیان در قربانی شدنشان داشت. مسالهای که کمتر به آن پرداخته شده است اما حائز اهمیت است. این اجرا با مشارکت تعدادی از مخاطبان که با دو واکنش متضاد رو به رو بود ادامه یافت. یکی از مخاطبان قوطی کبریت را از دست پرفورمر گرفت و کل آن را به آتش کشید اما مخاطب دیگر با دست، سعی در خاموش کردن شعلة کبریت داشت. مشارکت مخاطبان نیز مانند خود اجرا شامل انگیزههای متضاد بود. در کل، سادگی و تکرار مولفههای تاثیر گذار این اجرا بودند. هرچند شاید بهتر بود از المانی استفاده میشد که ارجاع دورتری به آتش افروزی داعش داشت و بیشتر مخاطبان را وارد تامل میکرد. سومین اجرا از لایة اول "هنر، ضد داعش" توسط فاطیما طاهری برگزار شد. این اجرا بیش از هر چیز به کودکان تعلق داشت. اجرایی که شاید به خاطر ترس از داعش، با فقط یک کودک برگزار شد. این اجرا، دقیق و بسیار حساب شده تنظیم شده بود. در یک طرف گالری بر توریهای سفیدی که با حالتهای تُو در تُو از سقف و دیوار آویزان بودند، ویدئوی آموزش سر بریدن به کودکان توسط داعش، پخش میشد. تصویرها تکه تکه و به صورت شکسته بر توریها و پشت آنها منعکس میشد که بیش از هر چیز یادآور رسوخ کردن خشونت در ناخودآگاه کودکان بود. حضور کودکان در این قسمت از گالری ممنوع بود و در عوض در قسمت مجاور، با مقدار زیادی توپ و بادکنک و کاغذ برای نقاشی، فضایی ایجاد شده بود که کودکان میتوانستند در آنجا بازی کنند. خشونت و لطافت فقط با یک توری از هم جدا شده بودند. کل فضای اجرا هوشمندانه طراحی شده بود اما این اجرا زمانی جنبة واقعیتر به خود میگرفت که مشارکت کودکان به حداکثر خود میرسید. در پس چنین اجرایی به دور بودن ذهن کودکانی فکر میکردم که مسائل فرهنگی و هنری از طرف خانوادههای آنها در اولویتهای ناچیز زندگی آنها قرار دارد، حتی اگر مسالة، مسالة مهمی مثل مقابله با داعش باشد. با توجه به اینکه داعش از این هوشمندی برخوردار است که به شدت به روی کودکان برای اعمال خشونتهای وحشتناک سرمایه گذاری میکند. چهارمین لایه از سری برنامههای "هنر، ضد داعش" با سخنرانی هوشیار انصاری فر در گالری آرته برگزار شد. که به مسائل مختلفی پرداخت. برخی از محورهای سخنرانی انصاری فر عبارت بودند از انفعال روشنفکران در قبال داعش، چرا داعش جامعه ایرانی را دشمن میدارد و این جامعه را رافضی مینامد؟، تخریب میراث اشکانیان در پالمیرا. نقش تاریخی ایران و...
با توجه به اینکه این سخنرانی در گالری برگزار میشد، بهتر بود سخنرانی فصل بندیهای مشخص داشت و توام با نمایش تصاویر مرتبط بود.
انتهای پیام/
ستاره امیری