سرویس فرهنگ و ادبیات هنرآنلاین: محمد علی بهمنی در پاسخ به این سوال که آیا غزل حافظ می تواند شکل معاصر پیدا کند، گفت: وقتی حافظ می‌گوید غلام آن کلماتم که آتش انگیزد / نه آب سرد زند در سخن به آتش تیز، امروز هم اگر کسی بگوید من غلام کلماتی هستم که زیر بار تحمیل‌ها نرود و حرف خود را بزند می‌تواند فرزند روزگار خودش باشد. اگر هم حافظ زنده بود فرزند روزگار خودش بود چون این شعر را قرن‌ها پیش گفته است.

او توضیح داد: فرض کنید با یکی از دوستانم به جایی می‌روم. در خیابان یکی از آشناها را می‌بینم و می خواهم دوستم را معرفی کنم. می‌گویم آقای فلانی هستند که در ضمن شاعر معاصر هم هستند. در ابتدا ممکن است به کار بردن این واژه در مورد آن دوست نوعی حشو باشد چرا که دوست من در کنار آن فرد ایستاده و نیازی نیست بگویم شاعر معاصر است، اما واقعیت چیز دیگری است. ممکن است آن دوست وجود داشته باشد و جلو آن فرد ایستاده باشد، اما دنیایش هنوز گذشته‌ای باشد که فقط آن را شنیده و حتی آن را تجربه هم نکرده.

او در ادامه گفت: وقتی می‌گوییم یک نفر شاعر معاصر است یعنی کسی که هنر روزگار خود را درک کرده باشد. من برای هر کسی که درباره شعر صحبت می‌کند احترم قائلم چرا که نظر مثبت یا منفی او انگیزه‌ای می‌شود برای اندیشیدن. حرف من بی‌حرمتی به آن کسی نیست که می‌گوید غزل شعر روزگار ما نیست، اما واقعیت این است که غزل دوباره نشان داد می‌تواند فرزند روزگار خودش و همه روزگاران باشد.

بهمنی گفت: درکی که با آن می شود غزل متفاوتی گفت ریشه در خود نیما دارد. من در یکی از شعرهایم به این موضوع اشاره دارم و می‌گویم: جسمم غزل است اما روحم همه نیمایی است / در آینه تلفیق این چهره تماشایی است/ تن خو به قفس دارد زان زاده پرواز است / آن ماهی تنگاب و این ماهی دریایی است... نیمای بزرگ در گفتارش می گوید من رودخانه‌ای هستم که از هم کجای آن می شود رفع تشنگی کرد.

این غزلسرای معاصر ادامه داد: فرزندان غزل که هم تهمت تمام شدن را پذیرفته بودند و هم رودخانه‌ای مثل نیما در دست داشتند هوشمندانه با ظرف غزل خود از این رودخانه رفع تشنی کردند و موفق شدند. خیلی از عزیزان برجسته در شعر ما مثل آقای آتشی، نادرپور، مشیری، خوئی، نصرت و ... همه غزل‌هایی دارند که برگرفته از همان گفتار نیما است. اما کسی که واقعا توانست این قضیه را کامل انتقال دهد منوچهر نیستانی بود. به باور من او اولین کسی بود که توانست شرحی براین چرایی بنویسد. گویی شعرش شرحی بود بر اینکه چرا غزل باید باشد و چرا باید از رودخانه نیما رفع تشنگی کرد. به تشخیص من این کارستان اول بار توسط نیستانی انجام شد.

انتهای پیام/