سرویس معماری هنرآنلاین : در ادبیات معماری فضای آموزشی بهعنوان معلم دوم شناخته میشود. بحث آموزش از طریق محیط و فضای آموزشی چندین سال است که جای خود را در تحقیقات بینالمللی در زمینه طراحی فضاهای آموزشی باز کرده است. فضای آموزشی از طریق پشتیبانی و مهیا کردن بستر، زمینههای اجرای مطلوب برنامههای آموزشی را فراهم میآورد، بلکه خود این کالبد باید آموزنده، تفکر انگیز. خلاقیت زا، متضمن سلامتی و رشد آموزش گیرندهها باشد. نمونههای ارائه شده در این گزارش بر کیفیت و ماندگاری آموزش تأثیرگذار بوده و موجب ارتقاء کیفیت، ایجاد انگیزه یادگیری، سلامت دانش آموزان و دانشجویان و انطباق با نیازهای آینده قابل پیشبینی در امر آموزش را ارائه میکند.
در این گزارش که بر مبنای مطالعهای از سوی بخش "جهان آموزش" یورونیوز شکل گرفته، چهار نمونه فضای آموزشی در فرانسه، ژاپن، دانمارک و اسپانیا را بررسی میکنیم که از طراحی سنتی کلاسهای درس پیروی نمیکنند.
مرکز یادگیری کودکان انییر سور سن فرانسه
هدف پروژه ارائه دادن مجموعهای از کارکردها در سطوح مختلف است. این ساختمان متشکل از یک توده فشرده و متمرکز حجمی است که هر طبقه بهطور مجزا به سمت نمای شهری گسترش یافته است.
شهر انیِر-سور-سن [Asnières-sur-Seine] در شهرستان او-دو-سن در ناحیه ایل-دو-فرانس با جمعیت ۸۲٬۳۵۱ در کشور فرانسه واقع شده است و ساختمان مذکور برای کودکان این شهر طراحی شده است.
این ساختمان متشکل از یک توده فشرده و متمرکز حجمی است که هر طبقه بهطور مجزا به سمت نمای شهری گسترش یافته است و جهت تنوع و ارتباط بصری با کودکان تأثیر روانی مناسب و دوری از یک حجم یکنواخت مرتفع به طبقات آن به دید یک لوگو ترکیب شدهاند تا با ایجاد بیرونزدگی و فرورفتگی در حجم و تنوع بصری ارتباط مناسبتری را با کاربر خود برقرار کند.
هدف پروژه ارائه دادن مجموعهای از کارکردها در سطوح مختلف است. دسترسی به ساختمان در خیابان منیل از طریق یک سایبانی که بهواسطه کنسول شدن طبقه فوقانی در بخش ورودی و ایجاد حس دعوت شوندگی طراحی گردیده امکانپذیر است.
ژاپن؛ معماری غیرمتعارف کودکستان "فوجی"
کودکستان "فوجی" در حومه توکیو با ۶۰۰ کودک، شکلهای متعارف فضای آموزشی را به چالش گرفته است. تاکاهارو تزوکا، معمار ژاپنی این فضا را طراحی کرده است.
سقف ساختمان، پیست ۱۸۰ متری برای دویدن است. بین کلاسهای درس مدرسه دیواری وجود ندارد و کودکان، همزمان سروصدای کلاسهای دیگر را میشنوند. هدف از این کار این بوده که یاد بگیرند حواسشان را جمع کنند. در فرایند آموزش کودکان کودکستان "فوجی" از حیوانات زنده هم استفاده شده است. کودکان در روز تولدشان میتوانند سوار کرهاسبها شوند.
تأثیر مثبت فضای سبز بر عملکرد حافظه دانشآموز
شاید همه ما به تأثیر مثبت فضای سبز بر یادگیری فکر کرده باشیم اما امروز این تأثیر از طریق پژوهش علمی ثابت شده است، اینکه طراحی فضای مدرسه باید چگونه باشد تا کودکان بهتر یاد بگیرند. دکتر مارک نویونهنزن و همکارانش در مرکز تحقیقات اپیدمیولوژی محیط زیست در بارسلون، مقاله علمی منتشر کردهاند که نشان میدهد فضای سبز تا چه اندازه بر کارکردهای شناختی و عملکرد حافظه دانش آموزان تأثیر دارد.
وی درباره این تحقیق میگوید: "این تحقیق را در مورد ۲ هزار و ۵۰۰ دانشآموز در ۳۶ مدرسه مختلف بارسلون انجام دادیم. طی یک سال میزان رشد شناختی آنها را با استفاده از ۴ آزمون کامپیوتری اندازه گرفتیم. بیشتر تمرکزمان روی کارکرد حافظه بود. اولویت ما در این بررسی این بوده است که حافظه بهصورت فعال و آگاهانه موقع آزمون به کار گرفته شود. همزمان با استفاده از تصاویر ماهواره، فضای سبز اطراف مدرسه را هم بررسی میکردیم. درنهایت توانستیم رابطه میان حجم فضای سبز اطراف مدرسه و رشد شناختی دانش آموزان را تحلیل و آنالیز کنیم. نتیجه این بود که درجاهایی که محوطه سبز اطراف مدرسه بزرگتر بود، مهارتهای شناختی دانشآموز در مدرسه عملکرد بهتری داشت."
دکتر مارک نویونهنزن درباره اینکه چرا محیط سبز بر کارکرد حافظه و قوای شناختی انسان اثر میگذارد، میگوید: "نظریههای مختلف وجود دارد. یکی از این نظریهها میگوید که حدود ۴۰ هزار سال در جنگل زندگی کردهایم و فقط همین چند صد سال گذشته است که از جنگل بیرون آمدهایم. الان در جنگل بتونی زندگی میکنیم: در شهرها، با فضای سبز خیلی کم. بنابراین مغزمان هنوز با این جنگل بتونی خودش را تطبیق نداده است. منظورم این است که مغز تحت تنش و فشار است و درست کار نمیکند."
اما برای سلامت انسان چه مقدار فضای سبز نیاز است؟ دکتر نویونهنزن دراینباره میگوید: "چیزی که نمیدانیم این است که دقیقاً کدام گیاهان مناسبتر هستند. آیا کافی است در محل بازی کودکان چند رده درخت داشته باشیم. در بررسیهای بعدی باید این چیزها را معلوم کنیم: دقیقاً چه چیزهایی لازم است، چه نوع و به چه اندازه فضای سبز نیاز داریم."
دانمارک؛ تحریک خلاقیت و حس کنجکاوی دانشآموز در مدرسه بدون دیوار
کلاسهای درس مدرسه دولتی "اورستِد گیمنازیوم" در کپنهاگ، پایتخت دانمارک کلاسهای استاندارد را به چالش کشیده است. در این مدرسه آموزش دانش آموزان در کلاسهای درس باز و بدون دیوار انجام میگیرد. فضاها به کمک نشانههای بزرگ و انتزاعی از هم تفکیک شدهاند.
ساختمان مدرسه از بیرون، مانند مدرسهای معمولی به نظر میرسد. تمام مدرسه یک کلاس درس بسیار بزرگ با قابلیتهای مختلف است. این مدرسه در سال ۲۰۰۷ میلادی برای دانش آموزان بین پانزده تا بیستساله گشایش یافت. بهعنوانمثال دانش آموزان درس روانشناسی را در فضاهایی که فضاهای گروهی نام دارند، جای دادند.
بریژیت گوتلیِب، معلم روانشناسی مدرسه میگوید: "باید به روش آموزشیام ظرافت بیشتری بدهم و فعالتر باشم. باید ساختار درس را قبل از رفتن به کلاس آماده کنم. همیشه کسانی از محل کلاس میگذرند و از جایی سروصدایی بلند میشود. بنابراین باید حواستان باشد که دانشآموز همان کاری را میکند که از او خواستهاید."
سه ناحیه در مدرسه به زنگهای تفریح و وقت آزاد بین کلاسها اختصاص داده شده است. البته خیلی اوقات دانش آموزان تکالیف درسیشان را نیز در این فضاها انجام میدهند. فرایند آموزش در این مدرسه با کامپیوتر است و دانش آموزان حین انجام کار از کتاب و کاغذ استفاده نمیکنند. آموزگار مرتب با کامپیوتر از وضع آنها خبر میگیرد.
انتهای پیام/