سرویس تئاتر هنرآنلاین: نمایش "هزار شلاق" از جمله نمایشهای برگزیده سی و سومین جشنواره تئاتر فجر است که از استان لرستان به این جشنواره راه یافت و حالا در تماشاخانه سنگلج به اجرای عمومی رسیده است. "هزار شلاق" کاری از گروه تئاتر "تیتال" است که متن آن را ناصر حبیبیان نوشته و احسان ملکی آن را کارگردانی کرده است.
پرده نمایش که کنار میرود، تماشاگر بر صندلی خود میخکوب میشود. اسب بزرگی در صحنه است که یا بر شانه یک نفر حمل میشود. سر بزرگ اسبی در یک سر آن و در طرف دیگر دم اسب قرار دارد. پارچهها و بافتهایی که به عنوان یال اسب از آن آویزان شده در باور پذیری و ابهت آن اسب بزرگ تاثیر زیادی دارد. از بدن اسب هم پارچههایی آویزان شده است و بازیگران میتوانند از بین آنها عبور کنند که این موضوع کارکردی چندگانه به هیبت این اسب بخشیده است؛ از جمله ورود و خروجها، پنهان کردن پشت صحنه و کم کردن عمق آن و گاهی هم چون پردهای میشود که تصاویری روی آن نمایش داده میشود. اهرمی از بالا به وسط کمر اسب وصل شده که باعث شده اسب بتواند به همه جهات حرکت کند. عمودی و افقی در صحنه قرار گیرد و حتی در وسط صحنه بچرخد.
داستان را اسبها پیش میبرند. بازیگران که در چند نقش بازی میکنند هر از گاه تبدیل به اسب میشوند. در واقع داستان از زبان اسبی سیصد ساله به نام "کرنگ" روایت میشود که در طول تاریخ ایران وفاداری به صاحبانش زندگی متفاوتی را برای او رقم میزند و شاهد اتفاقات تاریخی بسیاری است. در طی نمایش فرازهایی از تاریخ ایران و دوره قاجار به شکل داستانکهایی جداگانه روایت میشود. از جمله داستان آقا محمدخان و داستان در آوردن چشمها در شیراز یا قتل امیرکبیر در دوره ناصرالدین شاه.
شیوه اجرایی و به خصوص ایده اسب بزرگ بر صحنه، میزانس ها و امور مربوط به کارگردانی از جمله انتخاب درست متن و پرداختن به موضوع تاریخی و ملی جالب توجه است.
در طراحی لباس علاوه بر معرفی دوره تاریخی بوسیله لباسها، از نظر انتخاب و ترکیب رنگها هم به زیباییشناسی توجه شده و این حسن توجه به کلیت اثر هم زیبایی بخشیده است.
پراکنده گوییها و از این در به آن در زدنها اندکی موجب سردرگمی تماشاگران میشود. دیالوگهایی که در ابتدای نمایش با شتاب گفته میشود؛ اگرچه شاید تمهیدی از سوی کارگردان برای حفظ ریتم اثر است، اما فرصت تفکر را از تماشاگر میگیرد به طوری که در یک سوم ابتدایی نمایش نمیدانیم دقیقا چه اتفاقی به روی صحنه میافتد. مخصوصا که شخصیت اصلی نمایش یک اسب است. گرچه که با تعمق در لایههای زیرین متن داستان درباره سرزمین ایران و ستمهای روا داشته بر آن است. تصور گرهافکنی، نقطه اوج، فرود و گرهکشایی بدون شخصیت محوری محبوب و عینی کار را کمی برای تماشاگر مشکل میکند و تماشاگر به جایی که تصاویر حکایات را بر صحنه ببیند باید به واسطه دیالوگها تصاویر را در ذهن خود بسازد.
با این همه "هزار شلاق" از برگزیدگان جشنواره فجر است و ارزشهای معنایی و اجرایی زیادی دارد.
در این نمایش حمید عرب، مسعود شاکرمی، سعید زارع، داوود معینیکیا و مریم طاهری ایفای نقش میکنند. همچنین روح ا... امامی به عنوان طراح صحنه، احسان آنالویی به عنوان آهنگساز، سمانه احمدی مطلق به عنوان طراح صحنه، تینا بخشی به عنوان طراح گریم، ناصر حبیبیان به عنوان مشاور کارگردان، ستار مهرشاد به عنوان دستیار کارگردان حضور دارند.
نمایش " هزار شلاق" با پنج کاندیداتوری در بخشهای موسیقی، طراحی صحنه، بازیگری، کارگردانی و نویسندگی نامزد سی و سومین دوره جشنواره فجر در بخش مسابقه تازههای تئاتر ایران شده بود که در بخش کارگردانی مورد تقدیر قرار گرفت و در بخش نمایشنامهنویسی جایزه نمایش برتر را از آن خود کرد.
"هزار شلاق" تا 5 تیرماه هر روز ساعت 19:30در تماشاخانه سنگلج روی صحنه میرود.
سارا سالک