سرویس سینمایی هنرآنلاین: کلمه طنز برای همه آشناست، اما فهمیدن معنا و عمق آن برای هر کسی قابل فهم نیست. این موضوع ربطی به تحصیلات و موقعیت اجتماعی نیز ندارد.

این فهم یک حس است، حسی که به آدمیان کمک می‌کند تا به ماهیت چیزی یا بشری پی ببرند. بسیاری خام اندیشه چنین می‌اندیشند که طنز همان هزل، هجو یا به قول امروزی‌ها فکاهی و کمدی است، اما این گونه نیست، تفاوت عمده آنها این است که طنز برای وا داشتن به تفکر است و کمدی برای رهایی از تفکر! نمونه‌های بارز آن، آنچنان زیاد است که بر کاغذ آوردن آنها زیاده‌روی است.

همیشه و در همه دوران‌ها، بوده‌اند آدمیانی که به آنان «طناز» گفته شده و به گروه دیگر "دلقک". این نشان دهنده آن است که ردای طنازی را بر قامت هر کسی نمی‌توان پوشاند، اما دلقک بازی از عهده هر کسی بر می‌آید! تاکنون دیده نشده طنازی برای خنداندن لب و لوچه خود را کج کرده و صورت خویش را چون بزک کنندگان بزک کند، اما دلقک‌ها یا کمدین‌ها برای خنداندن مردم دست به هر کاری می‌زنند، از کج و کوله کردن صورت و بدن خود گرفته تا رنگ به رنگ کردن چهره! طنز آنچنان پاک و مقدس است که در قرآن مجید و برخی از کتب مذهبی نیز آمده است.

بنابراین به هیچ وجه نمی‌توان طنز را با کمدی در کفه یک ترازو نهاد. آن قدر برخی به اصطلاح هنرمندان و مردم با طنز بیگانه‌اند که هر حرکت و گفتار زننده‌ای را طنز می‌انگارند. در سال‌های اخیر، چه در تلویزیون و چه در سینما کارهای سخیفی روی آنتن و پرده رفته و می‌رود که عنوان طنز روی آن گذاشته‌اند! معلوم نیست چرا و به کدام دلیل چنین عنوانی روی این سریال‌ها و فیلم‌ها نهاده و می‌دهند؟! هیچ کس، حتی مردم عادی نیز چنین آثاری را در ردیف و یا حتی با فاصله‌ای دورتر قرار نمی‌دهند. جالب اینجاست صاحبان این آثار و متولیان آن، با رسانه‌ها گفت و گو کرده و درباره موضوع مهمی چون طنز که اصلا با آن آشنا نیستند داد سخن سر می‌دهند.

عده‌ای نیز وقتی کارشان مورد نقد مردم و منتقدان قرار می‌گیرد، چنین بر زبان می‌آورند که طنز پاستوریزه نیست! معلوم نیست منظور ایشان از گفتن چنین حرفی چه بوده و چه منظوری را دنبال می‌کرده، اما هر چه هست نشان دهنده این است که وی با مقوله طنز بیگانه است، اگر بیگانه نبود می‌دانست طنز از پاکیزه‌ترین هنرهاست که برای متنبه کردن جامعه و مسوولان به کار می‌آید، نه تنها خنداندن آنان.

اگر درباره کمدی داد سخن سر می‌داد، نمی‌شد بر ایشان خرده گرفت، بله کمدی نمی‌تواند کاملا پاستوریزه باشد، اگر چنین باشد خاصیت خود را از دست می‌دهد. کمدی برای خنداندن است، ساخت کمدی در کشورهای صاحب سینما و تلویزیون در چارچوب خاصی تولید می‌شود و در کشور ما دور از هر چارچوب حرفه‌ای و اخلاقی. کمدی‌سازان ما کوچک‌ترین تلاشی به خرج نمی‌دهند تا یک کمدی، با چارچوب‌های استاندارد ساخته و روی آنتن یا پرده بفرستند.

باید کارشناسان و مسوولان همفکری کرده و تفاوت‌های طنز و کمدی را در حوزه هنر، به ویژه سینما، تلویزیون و تئاتر آشکار و چارچوبی برای آن طراحی کنند. برای سر و سامان دادن به مراکز هنری و فیلمسازی باید پای طنز واقعی را به این مکان‌ها باز کرد و ذائقه مردم را بالا برد. متاسفانه هنر فاخر تئاتر نیز چندی است به ویروس کمدی سخیف آلوده شده که هر چه زودتر باید ویروس زدایی شود. تئاتر نیز به طنز احتیاج دارد، زیرا طنز بهترین راه برای نقد اجتماع است.

انتهای پیام/

سیدرضااورنگ