سرویس فرهنگ و ادبیات هنرآنلاین: اسماعیل نجات سال‌هاست که در چاپخانه کار می‌کند. حالا دیگر او یک فرد با تجربه در این زمینه محسوب می‌شود، اما این با تجربگی باعث نمی‌شود که از هر آسیبی در امان باشد. با او درباره این آسیب‌های احتمالی که در کمین کارگران چاپخانه است صحبت کردیم. او به ما می‌گوید:"آسیبی که به دست من رسیده حداقل آسیبی است که در یک چاپخانه ممکن است برای کسی پیش بیاید. دستگاه چاپ چند عدد نورد دارد که بعد از مدتی که کار می‌کنند فاصله بینشان تغییر می‌کند و باید این فاصله‌ها تنظیم شود که اصطلاحا به این کار فیلرگیری می‌گویند. من مشغول همین کار بودم که کارگر پای دستگاه از روی سهل‌انگاری دستگاه را روشن کرد و دست من رفت لای یکی از نوردها و آسیب دید، اما می‌توانست خیلی بدتر از این بشود." چند سالتان است و چه مدت است در چاپخانه کار می‌کنید؟

29 سال دارم و 10 سال است که در این کار هستم. من قبلا چاپخانه کوچکی داشتم که به دلیل مشکلات مالی مجبور به تعطیلی آن شدم و حالا در چاپخانه دیگری با سمت مدیر چاپخانه کار می‌کنم.

شما به صورت تجربی کار چاپ را یاد گرفته‌اید یا در این رشته تحصیل کرده‌اید؟

من این کار را تجربی یاد گرفته‌ام و درسی برای آن نخوانده‌ام. کار اصلی من در کامپیوتر و گرافیک بوده و چون این رشته‌ها با کار چاپ ارتباط مستقیم دارند من با محیط چاپخانه آشنا شدم و به این سمت کشیده شدم.

از سختی‌های این کار برایمان بگویید.

کار کردن در چاپخانه، کار خیلی سختی است و جزو پنج کار اول سخت محسوب می‌شود و به همین دلیل سن بازنشستگی آن از شغل‌های دیگر کمتر است. از طرفی حقوق کارگر چاپخانه خیلی کم است و امسال 389 هزارتومان پایه حقوق اعلام شد که در برابر سختی‌های این کار بسیار ناچیز است. با اضافه کاری و پاداش و سنوات به سختی به 500هزار تومان می‌رسد. فکر می‌کنم این سخت‌ترین جنبه این کار باشد.

گویا مدتی پیش در چاپخانه حادثه‌ای برای شما پیش آمده. دقیقا چه اتفاقی افتاد؟

آسیبی که به دست من رسیده حداقل آسیبی است که در یک چاپخانه ممکن است برای کسی پیش بیاید. دستگاه چاپ چند عدد نورد دارد که بعد از مدتی که کار می‌کنند فاصله بینشان تغییر می‌کند و باید این فاصله‌ها تنظیم شود که اصطلاحا به این کار فیلرگیری می‌گویند. من مشغول همین کار بودم که کارگر پای دستگاه از روی سهل‌انگاری دستگاه را روشن کرد و دست من رفت لای یکی از نوردها و آسیب دید، اما می‌توانست خیلی بدتر از این بشود.

چه اتفاق بدتری می‌توانست پیش بیاید و چرا پیش نیامد؟

من کارگر ماشین نیستم. کار فیلرگیری این ماشین را هم به این دلیل انجام می‌دادم که تجربه‌ام از کارگری که پای این دستگاه کار می‌کرد بیشتر بود و این کار هم کار حساسی است. برای مثال این نوردها به راحتی می‌توانند انگشت یک نفر را از جا بکنند، اما دست من فقط دوتا ترک خورده. آن هم به این دلیل که من با آچاری که دستم بود به نورد ضربه زدم و آن را از کار انداختم و اگر این کار را نمی‌کردم دستم تا کتف به داخل دستگاه کشیده می‌شد.

اگر احیانا چنین اتفاقی برای کارگری پیش بیاید باز هم می‌تواند به کار در چاپخانه ادامه دهد؟

بستگی دارد آسیب وارده چقدر جدی باشد. دست در کار چاپ خیلی مهم است. اگر کسی هر چهار انگشتش را از دست بدهد قطعا نمی‌تواند به کارش ادامه دهد. اما اگر فقط یک یا دو بند انگشتش را از دست بدهد می‌تواند ادامه دهد.

آیا کارگران چاپخانه بیمه می‌شوند؟

صاحبان چاپخانه معمولا در بیمه کردن کارگران خیلی سریع و با رغبت عمل نمی‌کنند. بسیاری از مواقع تا چندین ماه کارگر یک چاپخانه بیمه نمی‌شود و صاحبان چاپخانه مدام امروز و فردا می‌کنند و کارگران ساده را به راحتی بیمه نمی‌کنند. چه بسا در همین چندماه اتفاقات ناگواری هم از روی بی‌تجربگی یا هر دلیل دیگری برای آن کارگر پیش بیاید.

معمولا به غیر از اتفاقاتی که از روی بی‌احتیاطی و در طی کار با دستگاه‌ها پیش می‌آید چه خطرات دیگری در محیط کار چاپخانه‌ها، کارگرها را تهدید می‌کند؟

یکی از چیزهایی که در چاپخانه‌ها به‌شدت آزاردهنده است سر و صدای بسیار سرسام‌آور دستگاه‌ها است. یک دستگاه کوچک چاپ به اندازه یک لوکوموتیو صدا دارد و وقتی سه تا از این دستگاه‌ها در یک محیط کوچک روشن می‌شوند به‌شدت برای گوش آسیب رساننده می‌شوند، مگر این‌که چاپخانه خیلی بزرگ باشد. به‌غیر از این موادی که ما با آنها سر و کار داریم مواد خطرناکی در این کار است. مرکبی که استفاده می‌شود شیمیایی و مضر است و حلّال آن هم فقط بنزین و نفت است که بسیار خطرناک است. دیگر اینکه معمولا چاپخانه‌ها چون خیلی سر و صدا دارند یک یا دو طبقه زیرزمین ساخته می‌شوند و به همین دلیل از لحاظ تهویه به‌شدت با مشکل رو به رو هستند و نور کافی ندارند و چون آفتاب نمی‌خورند جای مناسبی برای میکروب و آلودگی هستند. فکر می‌کنید آیا مسئولین یا صاحبان چاپخانه می‌توانند کاری کنند که سطح خطرات موجود را کاهش دهند؟

در زمینه مواد شیمیایی کاری نمی‌توانند بکنند چون به هر حال ما مجبوریم فقط از بنزین و نفت به‌عنوان پاک کننده استفاده کنیم. در مورد آلودگی‌های صوتی و تهویه‌ای مسلما اگر وسع مالی یک چاپخانه‌دار اجازه دهد راه‌های زیادی برای کاهش آنها وجود دارد. برای مثال محیط چاپخانه هر چقدر بزرگ‌تر باشد خطرات کمتر است یا دستگاه‌های تهویه هر چقدر بهتر و قوی‌تر کار کنند مسلما صدمات وارده کمتر می‌شود.

انتهای پیام/