سرویس معماری هنرآنلاین: برج کپسولی ناکاگین نمونهای از جنبش متابولیست توسط کیشو کوروکاوا در سال 1970 طراحی شد و یک سال بعد به اجرا در آمد. معماری هتل های کپسولی متداول در ژاپن از روی این طراحی ساخته شدند.
سبک متابولیسم یا حرکت متابولیسم که به آمیختهگرائی نیز خوانده میشود از ۱۹۶۰ میلادی تا ۱۹۷۵ میلادی در ژاپن به مثابه نوعی نحوه تفکر و همکاری گروهی بود که همزمان با برگزاری گردهمائی جهانی طراحی در توکیو سال ۱۹۶۰ با تاثیرپذیری شدید از کنزو تانگه و همکار معروفش تاکاشی آسادا شکل گرفت.
معماری متابولیسم برگرفته از اشکال هندسی و فرمولهای ریاضی است که علاوه بر منعکس کردن زندگی الکترونیکی عصر مدرن، روشهای زندگی سنتی مردم ژاپن را نیز فراموش نمیکند. این سبک در دهه ۱۹۶۰ در معماری ژاپن بسیار تاثیرگذار شد و با برگزاری نمایشگاه جهانی ۱۹۷۰ اوساکا به شهرت جهانی دست یافت. با پایان گرفتن نمایشگاه جهانی اوساکا چشماندازهای روشن و آیندهگرای مردمی متابولیسم کمرنگتر شد. کارهای اجرائی و نحوه تفکر اعضا گروه جنبه شخصی به خود گرفت و به صورت چند قطبی در آمد.
از فاکتورهای تاثیرگذار در جنبش متابولیسم، پیدایش لوازم الکترونیکی و فرهنگ نوین الکترونیک بود.
در سال ۱۹۷۰، نمایشگاه اکسپو جهانی در اوساکا در زمانی برگزار شد که ایدههای متابولیستی در فیلدهای مختلف رسوخ کرده بود. تریزو واتانابه نخست وزیر وقت ژاپن، زمانی که ازاین نمایشگاه دیدن کرد، شدیدا تحت تاثیر تاکارا بیوتیلیون که طراحش کوروکاوا بود، قرار گرفت. بلافاصله بعد از آن به کوروکاوا پیشنهاد طراحی گونهای جدید از ساختمان مسکونی با کپسولهای دائمی را داد که به کسانی که در حومه شهر زندگی میکند، امکان داشتن محلی برای اقامت در مرکز توکیو را بدهد.
کوروکاوا از این پیشنهاد استقبال کرد و آنرا ساختمان مسکونی برای Movens Homo: مردمانی در تحرک و جنب و جوش نامید. برج ناکاگین در قلب تجاری گینزای توکیو موقعیتیابی شد. قیمت زمین در این منطقه شهری بسیار بالا است بطوری که گاهی فراتر از قیمت خود ساختمان میشود. پروپوزال کوروکاوا تا حدی طرحی جاه طلبانهتر از طرحی که ساخته شد، داشت. این طرح شامل دو برج بود که از کپسولهایی ساخته شده بودند که در آینده، بنابر احتیاج، قابلیت افزایش ارگانیکی را داشتند.
این ساختمان به دو بخش تقسیم میشود. سازه عظیم ازبتن مسلح که آسانسور، پلهها، و پلهای ارتباطی به ساختمانهای مجاور را در خود جای میدهد. کپسولها که فقط در چهار نقطه به سازه متصل میشدند (این امر به سهولت جایگزینی یونیتها در هر ۲۵ سال کمک میکند.) این یونیتها پیش ساخته بوده و در محل نصب شدند. ۲/۳ هر کدام از این یونیت ها در ۳/۸ در ۲/۱ متر طراحی شدند. در این برج ۱۴ طبقه، ۱۴۴ یونیت رندوم وار به گونهای بروی یکدیگر قرار میگیرند که تاکید و بزرگنمایی بر نحوه قرارگیری ارگانیکی شان به وضوح قابل مشاهده باشد.
کابینها برای یک نفر ساخته شدهاند، اما بنابر احتیاج، با ادغام این کابینها با یکدیگر میتوان فضای مناسبی برای یک خانواده را هم فراهم کرد. با استفاده از سهولت تکنولوژی روز، تجهیزاتی مانند تلویزیون، ضبط و تلفن هم بصورت توکار به مبلمان داخلی این ساختمان افزوده شدند.
بعد از تکمیل برج ناکاگین، بع عنوان اولین ساختمان در نوع خود، این برج توجه و تحسین جهانی را به خود معطوف کرد. کوروکاوا فکر کرد که این میتواند آغاز عصری جدید در معماری باشد. هرچند با ظهور ایدههای جدید، مخصوصا پست مدرنیسم، ایدههای متابولیستی به سرعت متوقف شدند. علاوه بر آن، این ساختمان معایب عملکردی جدیای هم داشت؛ از جمله: انعطافپذیری کم و اتلاف زیاد مساحت در مکانی که ارزش و بهای زمین بسیار بالا میبود.
کوروکاوا پیشنهاد کرده بود که این کپسولها هر ۲۵ سال بازسازی شوند که باتوجه به افزایش هزینهها و رشد و افزایش شهرهای ژاپن این امر ناممکن بوده و ازینرو همه ساختمان شروع به متروکه شدن کرد. هرچند دوکومومو سازمان جهانی برای نگهداری و ثبت معماری مدرن، این ساختمان را به عنوان میراث فرهنگی معماری شناسایی کرد، اما در جهت معرفی کردن و ارائه این برج به کمیته میراث جهانی برای رسیدگی بیشتر تلاشهای ناموفقی داشت.
با توجه به آنکه این ساختمان یکی از مهمترین ابتکارات ساختمانی بعد از جنگ بود، بسیاری از موسسات از جمله "انجمن معماران ژاپن" خواهان ترمیم و نگهداری آن شدند. عدم نگهداری و کهنگی این ساختمان سبب ایجاد بحثهای جنجالی بین علاقهمندان به نگهداری این آیکن شهری و علاقهمندان به تخریب و جایگزینی برجی جدید بجای این ساختمان شده است.
هرچند بنابر پیشنهاد کوروکاوا قرار بود که این یونیتها بعد از ۲۵ سال ترمیم و جایگزین شوند، اما درطی این ۴۰ سال تغییری در آنها رخ نداده و روز به روز تخریب و زوال آن بیشترمیشود. لانه سازی جانوران موذی در حفرههای کپسولهای ساختمان، و نفوذ آب و فاضلابهای آلوده و آلودگیهای ناشی از عوامل متعدد، تخریب این ساختمان را سریعتر کردهاند.
فضاهای داخلی کپسولها هم در مقایسه با ساختمانهای مجاور بسیار کوچک است. امکانات صوتی و تصویری آوانگاردی ساختمان هم دیگر منسوخ شده است. شما چگونه میتوانید تصور کنید که با یک تلویزیون دهه هفتادی به تماشای برنامههای تلویزیونی بپردازید! بنابر دلایل مذکور، برنامه تخریب این ساختمان و جایگزین آن با برج ۱۴ طبقه ریخته شد که شصت درصد فضای بیشتر به هر آپارتمان افزوده خواهد شد.
برج کپسولی ناکاگین یکی از لندمارکهای توکیو و یا شاید خود ژاپن باشد. برای خیلیها این ساختمان، ارزش نگهداری بدلیل خاطره و یادوارهای از استاد کوروکاوا را دارد (کوروکاوا اخیرا فوت کرد) اما به جرات میتوان گفت کسی درمیان کسانی که عقیده به نگهداری این ساختمان دارند نیست که جرات زندگی کردن در این ساختمان را داشته باشد...
برج کپسولی ناکاگین با انگاره ماشین مد نظر لوکوربوزیه به شدت عجین است و اگر به بافت زمانی طراحی بنا نیز دقت شود متوجه میشویم با رادیکالیسم دهه هفتاد نیز هم بند است. در سال 2007 کورواکاوا در گفتوگویی اشاره به ماشین بودن برج کپسولی ناکاگین می کند که همین موید این گزاره است که شبح لوکوربوزیه مبنی بر اینکه خانه ماشینی است برای زندگی، تا ابد بر تمام شئون معماری سایه خواهد انداخت.
وی درباره این برج کپسولی در سال 2007 می گوید: من این برج را وقتی خیلی جوان بودم ساختم، سال ۱۹۷۲ بود. خیلی شفاف نظریهام را همان زمان مطرح کردم، اگر هر ۲۵ سال یکبار کپسولها را تعویض کنیم، میتوان این ساختمان را تا ۲۰۰ سال سرپا نگهداشت. من این ساختمان را به عنوان مثالی از معماری پایدار مطرح کردم، این ساختمان در نوع خودش اولین ساختمان با این پرداخت معمارانه در جهان بود و یکی از دلایل پافشاری بسیاری از مردم برای حفظ آن دقیقا همین است. جایگزینی کپسولها برای هر یک از دو برج میتواند سه تا چهار ماه زمان ببرد، اما پس از اتمام این فرایند میتوان ساختمان را برای یک دوره ۱۰۰ ساله زیست پذیر ساخت. من این ساختمان را با این پیش فرض طراحی کردم که هریک از کپسولهایش پس از ۲۵ سال تعویض شود، این خنده دار است که حدود ۳۲ سال گذشته و هیچ کدام از کپسولها تعویض نشدهاند. این یک اشتباه به شدت مضحک بوده است. ببینید، حتی ماهواره هم تعویض میشوند، این وضعیت در مورد اتومبیلها هم صادق است، هوندا اتومبیلهای بینظیری میسازد، تویوتا، بنز و پورشه هم، اما همه اینها نیازمند نگهداری ممتد و تعویض قطعاتشان هستند. اگر این کار را انجام ندهید، شما حتما تصادف خواهید کرد. شما هر چیزی را طراحی میکنید تا ازآن مراقبت کنید.
برج کپسولی ناکاگین شاید یکی از معدود بناهایی باشد که توانسته ایدههای متابولیستها را در شمایل کالبدی محقق کند.
انتهای پیام/