سرویس معماری هنرآنلاین: ژان نوول در ۱۹۴۵ در دهکده‌ای در جنوب غربی فرانسه متولد شد. کار معماری را از‌‌ همان دوران مدرسه آغاز کرد و درست سی سال بعد دفتر خود را باز گشایی کرد.

او هر پروژه‌ای را متفاوت از دیگری طراحی می‌کرد تا با لوکوربوزیه رقابت کرده باشد و طرفدارای وی را کنار بزند. نوول از فرم‌های سنتی و متداول بهره می‌گیرد، اما ساختمان‌هایش از مرزهای روز پیشی می‌گیرند. ساختمان‌هایش هماهنگ با محل هستند اما از یک طرح تا طرح بعدی روندی خاص به وقع می‌پیوندد. در تمام طرح‌های او بازی متقابل بین شفافیت سایه و نور وجود دارد.

توانایی این معمار در خلق معماری ضد مادی است. با اینکه ساختمان‌هایش بسیار بزرگند اما به شکل سیال و سبک آشکار می‌شوند. نوول قادر به خلق تصویر به عنوان یک عنصر سازنده معماری نیز هست. او اساس کار را بر روی ایده‌های انتزاعی قرار می‌دهد تا ساختار‌ها را مانند واقعیت بسازد. نوآوری در تکنیک و مواد از ویژگی‌های دیگر این معمار است. او عامدانه از از ساختمان‌های عام دوری می‌کند. او بنایی برای زمانی مشخص، و مکانی مشخص و در رنگ‌هایی تازه می‌سازد. از نظر او ساختمان موجودی زنده است و بهتر است هیچ ساختمانی ساختمان دیگر را مریض نکند. او در سال ۱۹۸۱ برنده مسابقه معماری ساختمان انستیتو جهان عرب در پاریس شد و درهای شهرت به روی او باز شد.

نوول به معماران و متخصصان می‌گوید: من همواره اینگونه اندیشیده‌ام که معماری به عنوان عنصری است که نمادی بدیع از انتزاع و تجرید است. در حقیقت به وجود آوردن چیزهایی است که حضور فیزیکی ندارند. شما چگونه چیزهایی که حضور ندارند ارائه می‌کنید؟ این گفته یک سوال سخت و همیشگی برای معمارانی بوده است که خواسته‌اند ماهیت شعر گونه یک طرح و ایده ذهنی را حفظ کنند در حالیکه آن را به واقعیت تبدیل می‌کنند. با استفاده از نورهایی که در پشت پنل‌ها ایجاد کردم، با برجسته کردن نقش‌ها، انتزاع در فعل و انفعالات و جاذبه پدیده تابناکی نور به این منظور دست یافتم.

عجیب‌ترین اثر وی موزه سوئیس است که به نام "یکپارچه" معروف شده است. یکپارچه، مکعبی ست فولادی با لبه‌هایی به طول ۳۴ فوت، جاذبه اصلی نمایشگاه اکسپو ۰۲ ارته پلاژ در مورتان است. این غیرمعمول‌ترین موزه سوئیس تنها پنج ماه به روی عموم باز بوده است. گذشته و حال در این مکعب زنگ زده از ژان نوول گرد هم می‌آیند و شیفتگی هنر پانوراما را به طریقی بسیار تاثیرگذار به نمایش در می‌آورد.

در ابتدا، ساختار فولادی نگهدارنده این طرح، پیش از نصب صفحات فولادی نورد شده نما بر روی آن، در اطراف جرثقیلی بر روی پلت فرم روی آب ساخته شد. کلیه انتقالات متریال‌ها از طریق آبراه صورت گرفت و مونتاژ و دمونتاژ جرثقیل توسط هلی‌کوپتر انجام شد.

اثر دیگر وی موزه ملی قطر است که طرح آن در سال ۸۹ به پایان رسید. این موزه یک مجموعه‌ای از صفحه‌های به هم پیوسته با ابعاد و منحنی‌های مختلف را شامل می‌شود که دیوار‌ها، سقف‌ها، کف طبقات و تراس‌ها را شکل می‌دهد. هر صفحه از یک اسکلت فلزی با پوششی در بتن‌های شیشه‌ای تقویت شده، ساخته شده که حفره‌های بین صفحه‌ها براق و صیقلی هستند.

این سازه جدید، در اطراف کاخ موجود ساخته شده است. طراحی ژان نوول، هر دو جنبه فعال و پویایی برنامه موزه و تبلور هویت قطر را در یک ساختمان شبیه به گل رز کویر، آشکار می‌کند که به نظر می‌رسد برای رشد از زمین خارج می‌شود. جایگاه این ساختار در جنوب دوحه خواهد بود، جایی که به عنوان اولین بنا در مقابل ورود مسافران از فرودگاه به چشم می‌خورد. موزه ملی قطر، صدای یک فرهنگ، ارائه پیامی از مدرنیته، دگردیسی و زیبایی خواهد بود و زمانی این اتفاق می‌افتد که کویر با دریا ملاقات کند.

سالن اپرای دبی بسیار رمزآلود طراحی شده است. چرا که ماهیت کار او از جنس زمان است و ابعاد زیادی دارد. این عمارت مانند یک نگهبان، نظاره‌گر شهر است. این سازه به شکلی است که امکان اشتباه گرفتن آن با یک ساختمان معمولی وجود ندارد، چرا که مانند نگینی در منطقه می‌درخشد. فرم این سازه از زوایای مختلف فرق می‌کند و سایه‌های متفاوتی روی آب می‌اندازد.

این سازه جلوه‌هایی از عقاب، امواج آب و یا آبشار را به تصویرمی کشد و با نورپردازی‌هایی که از پایین می‌تابند، در هاله‌ای از نور و انعکاس قرار می‌گیرد و منقش به رنگ‌های انعکاس‌یافته از آسمان نیز می‌شود. این سالن اپرا جایی است خاطره‌انگیز که در آن می‌توان شاهد اجرای موسیقی، تئا‌تر، برنامه‌های هنری و بازیگری بود. اینجا مکانی ست که می‌تواند رویای ایجاد فضای فرهنگی دردبی را متصور کند.

دو تا از پروژه‌های مهم هنری او موزه لوور ابوظبی و موزه ملی قطر. هر دو طرح، که برفراز باغ هایی آبی قرار گرفته‌اند، تلاش دارند با شمایل کاروان‌سراگونه‌شان پاسخی درخور باشند به منظر بیابانی پیرامونشان.

پروژه موزه لوور ابوظبی به زودی افتتاح خواهد شد. این موزه نیز بر اساس شکل سقف گنبدی یا به عبارت دیگر، یکی از نمادهای معماری عربستان شکل گرفته است. گنبد موزه در آفتاب ابوظبی می‌درخشد و در شب، ساختمانی که زیر سقف گنبدی مزین به ستاره قرار دارد، به سرپناه امنی تبدیل می‌شود.

در این موزه نور زیادی به داخل هدایت می‌شود که ساختمان را یک سازه با درخشش فوق العاده نشان می‌دهد. گنبد مسطح است و قطری به ضخامت ۱۸۰ متر دارد و شکل هندسی متخلخل، درخشان و بی‌عیب‌ونقصی ایجاد می‌کند که منافذ روی آن نور را به داخل ساختمان هدایت می‌کند. گنبد موزه در آفتاب ابوظبی می‌درخشد و در شب، ساختمانی که زیر سقف گنبدی مزین به ستاره قرار دارد، به سرپناه امنی تبدیل می‌شود.

موزه لوور ابوظبی مانند گردشگاهی در ساحل و پناهگاه جسور و نامتعارفی است. در روز پناهگاهی از نور است و در شب سرپناه امنی برای آثار هنری با ارزش به شمار می‌رود.

نوول که جا پای معماران پیشین سرپنتین؛ اسکار نیومــیر، زاها حدید، تــیو ایتو و رم کول هاوس گذاشته است.

درباره او گفته‌اند نوول معماری است به طور دل‌نشین حقه‌باز که کلک‌های زیادی از سوییت‌های سیاه تابلوش آموخته و آنها را هر از گاهی از آستینش بیرون می‌کشد، اما تمام این حقه‌ها به همان میزان که فلسفی‌اند، رمانتیک هم هستند.

انتهای پیام/

افسانه شفیعی