سرویس فرهنگ و ادبیات هنرآنلاین: صمد بهرنگی یک نوستالژی محض است... نوستالژی برای قصه خوان‌های حرفه‌ای و حتی مبتدی... "اولدوز و کلاغ‌ها"، "کچل کفتربا"ز، "24 ساعت در خواب و بیداری" و "ماهی سیاه کوچولو"... بله، "ماهی سیاه کوچولو"... بهرنگی این کتاب را در سال 1346 نوشت و آن را توسط انتشارات کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان منتشر کرد... با تصویرگری فرشید مثقالی...

"ماهی سیاه کوچولو" را به راحتی می‌توان جزو بهترین آثار نوشته شده در زمینه ادبیات کودک و نوجوان دانست... داستانی صریح و در عین حال استعاری... خوش خوان و تامل برانگیز و البته فوق‌العاده امید بخش... ماهی سیاه کوچولویی که از محیط تنگ و خفه‌اش به تنگ آمده، دنبال دریا می‌گردد... او ناامید نمی‌شود و با جسارت راهش را پی‌می‌گیرد...

"صمد" برای ما قصه بگو

نسل‌های زیادی تحت تاثیر نوشته‌های صمد بهرنگی بزرگ و تربیت شدند... بهرنگی با این که خیلی کوتاه زندگی کرد (قریب به 29 سال) اما داستان‌های بسیاری نوشت؛ داستان‌هایی خواندنی و تاثیرگذار، به نوعی که می‌توان او را مهم‌ترین نویسنده در زمینه داستان کودک و نوجوان دانست...

بهرنگی در عین حال بسیار پرکار بود:"بی‌نام "، "اولدوز و کلاغ‌ها "، "اولدوز و عروسک سخنگو "، "کچل کفترباز"، "پسرک لبو فروش "، "افسانه محبت "، "پیرزن و جوجه طلایی‌اش "، "یک هلو هزار هلو "، "۲۴ ساعت در خواب و بیداری "، "کوراوغلو و کچل حمزه "، "تلخون و چند قصه دیگر "، "کلاغ‌ها، عروسک‌ها و آدم‌ها"، "افسانه های آذربایجان"، "دومرول" و "ماهی سیاه کوچولو" قصه‌های اوست. از سوی دیگر کتاب‌ها و مقالات بسیاری نیز در دوره کوتاه زندگی بهرنگی به یادگار مانده، از "کندوکاو در مسائل تربیتی ایران" گرفته تا "اهمیت ادبیات کودک" و "فولکلور و شعر".

صمد الان قریب به 46 سال است که حرف نمی‌زند، قصه نمی‌نویسد و فقط زل زل نشسته ما را نگاه می‌کند... یکی هم نیست برگردد بگوید: صمد! برای ما قصه بگو.

لیلی گلستان، آقا صمد و "ماهی سیاه کوچولو"

پنجشنبه‌ای که گذشت از این کتاب رونمایی شد: "آقا صمد و ماهى سیاه کوچولو"؛ کتابی که لیلی گلستان نوشته است. گلستان را در عرصه ادبیات همیشه به عنوان مترجم می‌شناختیم و حالا با یک اثر داستانی با عنوان "آقا صمد و ماهى سیاه کوچولو".

این کتاب اولین کتاب تالیفی لیلی گلستان است و انتشارات نظر آن را منتشر کرده است. در این کتاب از تکنیک‌های ویژه‌ای در زمینه تصویر سازی استفاده شده است. لیلى گلستان درباره این کتاب مى‌گوید: " قصه و به خصوص تصویرسازى‌هاى منحصر به فرد هنرمند جوان "نعیمه نعیمایى" فضایى متفاوت و نویى براى انبوه خوانندگان این اثر نوستالژیک پدید مى آورد."

گلستان در این کتاب مستقیم رفته سراغ عنصری به نام تخیل... شاید اگر او تخیل را وارد بازی نمی‌کرد هرگز نمی‌توانست "صمد بهرنگی" و "ماهی سیاه کوچولو" را موضوع اثرش کند. در بخشی از این کتاب می‌خوانیم: "ای پیر ماهی‌ها، من از زمین می‌آیم . روی زمین یک نویسنده هستم و برای بچه ها قصه می‌نویسم. یک قصه نوشته‌ام به نام ماهی سیاه کوچولو که خیلی طرفدار پیدا کرده و به خاطر این کتاب من خیلی معروف شده‌ام . این کتاب جایزه های زیادی هم گرفته است . ماهی سیاه کوچولو را خود به وجود آورده ام و خیلی دوستش دارم . خیلی آدم حسابی است ! یعنی می خواهم بگویم خیلی ماهی حسابی است . همه دوستش دارند. عکسش را روی لباس بچه ها و حتی لباس بزرگ تر ها چاپ کرده‌اند . سفره و دستمال سفره‌اش هم پیدا می‌شود. در هر خانه‌ای حتما یک نسخه از کتاب ماهی سیاه کوچولو پیدا می‌شود. درست مثل کتاب حافظ که در همه خانه‌ها هست . همه بچه ها او را دوست دارند. نه فقط بچه های ایران بلکه بچه های دنیا هم او را می‌شناسند . ماهی من سیاه است با خط های سفید و چشمان قرمز."

خاطره نوستالژیک ما با "صمد" و "ماهی سیاه کوچولو"اش حالا این طوری سر از روزگار ما بیرون آورده ... و این یادآوری بسیار شیرین است.

"صمد" برای ما بخوان

بهرنگی از آن دست شخصیت‌های ادبی معاصر است که همیشه سایه‌ای از ابهام روی بخشی از زندگی‌اش افتاده... آن قسمت زندگی‌اش که به مرگ مربوط می‌شود... گفتند او شهریور 1347 در رودی غرق شده ... گزارشی که به صورت رسمی منتشر می‌شود همه چیز را طبیعی جلوه می‌دهد... گزارشی که برادرش از مرگ "صمد" می‌دهد نقطه‌های ابهام برانگیز دارد و نهایتا بخشی از نویسندگان و جامعه روشنفکری آن زمان، خصوصا جلال آل احمد و غلامحسین ساعدی به این مرگ تا ابد مشکوک می‌مانند... آنها این مرگ را به ساواک نسبت می‌دهند...

به هرترتیب جسد بهرنگی در 12 شهریور 47 پیدا شد و همه فهمیدند که او دیگر نفس نمی‌کشد، نمی‌نویسد و صدایی از او دیگر شنیده نخواهد شد...

شاید بتوان"ری را" ی نیما یوشیج را، خوانشی از مرگ‌هایی همچون مرگ "صمد" دانست.

"ری را" ... صدا می آید امشب از پشت "کاچ "که بندآب برق سیاه تابش تصویری از خراب در چشم می کشاند. گویا کسی ست که می‌خواند... اما صدای آدمی این نیست. با نظم هوش ربایی من آوازهای آدمیان را شنیده‌ام در گردش شبانی سنگین؛ ز اندوه‌های من سنگین تر. و آوازهای آدمیان را یکسر من دارم از بر. *** یک شب درون قایق دلتنگ خواندند آن چنان که من هنوز هیبت دریا را در خواب ‌می‌بینم. ری را... ری را... دارد هوا که بخواند در این شب سیا او نیست با خودش. او رفته با صدایش اما خواندن نمی‌تواند.

انتهای پیام/