سرویس سینما هنرآنلاین: فیلم "شکاف" کیارش اسدزاده انگار میخواهد بگوید دیگر خبری از رنگ و بوی دنیای معصوم کودکانه در میان اینهمه کینه و شک بزرگسالانه نیست؛ هر چند فیلم هیچ رنگ و بویی از این دنیای کودکانه هم نشانمان نمیدهد و تنها شخصیت کودک محوری فیلم از ابتدا تا زمان مرگ افسرده است. (میگویند کودکان قدرت عجیبی در تغییر شرایط پیرامونی دارند اما در این فیلم کودک بیش از کودکیاش متاثر از تلخی فضای والدینش است و حتی با توجه به نوع حادثهای که منجر به مرگ کودک میشود و تاکید کارگردان در فضاسازی آن میتوان آن حادثه را نوعی خودکشی کودک به شمار آورد).
کودک تنها چند روز پس از جدایی والدینش و در میان عصیانها و خشم و کینه و بیتوجهی آنها میمیرد. اما داستان فیلم داستان این کودک نیست. داستان والدینش هم نیست. داستان روایت زنی است که به خاطر شرایط جسمانیاش پزشکان به او توصیه میکنند تنها راه درمانش بچهدار شدن است. هنوز هیچکس از هیچکس جدا نشده، هنوز ابتدای فیلم است، هنوز پسربچهای افسرده نشده و هنوز نمرده اما زن در خواستن و داشتن بچه هر چقدر هم برایش ضروری باشد شک دارد. شوهرش اینگونه نیست؛ تا انتها این شک باقی است و صحنه پایانی همان نقطه آغاز است: مطب دکتر و زن و شوهری که باید تصمیم بگیرند، بچهدار شوند یا دیگر هرگز بچهدار نشوند و حالا شک آنها دلایلی هم دارد. نکته مهم این فیلم که پاشنه آشیل آن است شیوه روایت است. اگر شک زن بعد از ورود پسر بچه به زندگی آنها و درگیر شدن با شادابی از دست رفتهاش ایجاد میشد و در کنارش ما شاهد رگههایی از اختلاف میان زن و شوهر اصلی فیلم بودیم یا حتی در حد اختلاف سلیقه نمونه کوچکی از بحران زندگی مشترک را در آنها میدیدیم اینهمه شک قابل پذیرش بود اما با توجه به آغاز ماجرای شک زن در بچهدار شدن با آغاز فیلم، ماجرای فرعی پسربچه تنها میتواند یک کاتالیزور باشد در تشدید این شک. اما در روایت ما به هیچ شکلی با ابعاد این شک دراماتیک رو به رو نشدهایم که حالا در تشدیدش همراه شویم. این شک میتواند جنبه فردی و روانی داشته باشد که لزوم اشاره به گذشته زن و وسواسهای او و ورود به دنیای روانی زن لازم بود. این شک میتواند از سستی رابطه ازدواج بیاید که آن هم نیاز است نشانههایی برای آشنایی مخاطب با شکل این رابطه و فراز و فرودهایش به دست بدهد. این شک حتی میتواند یک شک گذرا در مواجهه با اتفاقی باشد که ناگهانی و بدون برنامهریزی رخ داده که برای همین هم نیاز به فضاسازی است.
واقعیت این است که شک زن در بچهدار شدن تبدیل به یک شک فلسفی شده با این پیش فرض که میل به بچهدار شدن در میان نسل جوانان جامعه ما کاهش پیدا کرده پس همه مخاطبان فیلم به شکل پایهای با شکلی از این تردید رو به رو هستند و این یعنی ارجاع روایت به خارج از خود که باعث میشود فیلم در دنیای خود کامل نشود. حالا بیایید تصور کنید در ابتدای فیلم هیچ تردیدی در درون زن برای بارداری نبود و رویدادهای پیرامونش او را به سمت تردید میبرد چقدر میتوانست فیلم دراماتیکتر باشد. اما حالا ما اینجا از ابتدا تا انتها با یک تم "تردید" رو به رو هستیم که "دچار" هیچ چیز نمیشود مگر کمی "تشدید ".
پینوشت: اینکه زنان و مردانی از هم جدا میشوند، اینکه زنان و مردانی در مراقبت از کودکان خود دچار غفلت میشوند، اینکه کودکانی میمیرند دلیل دراماتیکی برای پافشاری بر نیاوردن یک کودک به چنین دنیایی نیست. هر فرد حق دارد برای این انتخاب بزرگ دچار تردید شود اما بدون شک وقتی در یک فیلم چنین سوژهای محور قرار میگیرد ما به دلایل دراماتیکتری نیاز داریم تا روایت را از تک بعدی بودن بیرون بیاوریم. انتهای پیام/