سرویس سینمایی هنرآنلاین ، در ابتدای نشست شاهین امین از چرایی جذابیت فیلم" جدایی نادراز سیمین" در مستند "از ایران یک جدایی" گفت و بیان کرد: این مستند به این موضوع بیشتر پرداخته است که چرا فیلم "جدایی نادر از سیمین" به کارگردانی اصغر فرهادی فیلمی جذابی است. در سکانسی ازفیلم آقای کریمی میگوید این فیلم از یک جایی به بعد برای مردم ساخته شده است. در این فیلم مستند به این ماجرا به این چالشها پرداخته که چرا این فیلم طیف گسترده مختلفی از مردم را با خود همراه میکند.
وی در ادامه گفت: اینکه موضوع این فیلم مستند، موضوع جامعه میشود، در سینمای ما قابل اهمیت است. همانطور که میبینیم، آدمها در این فیلم دروغ میگویند؛ همه ماجرا فیلم از اتفاقات جامعهای که ما در آن رندگی میکنیم، به وجود میآید و این فیلم اشاره مستقیم به زندگی دو تا آدم در همین جامعه امروز ما است. به همین دلیل این فیلم فارغ از همه جایزهها و تحسینها مورد علاقه مردم است. تماشاگر که بحث ساختار و تحلیل فیلم ندارد، اما راضی از دیدن این فیلم از سالن سینما خارج میشود. این بحثها در مستند "از ایران یک جدایی" هم مطرح میشود.
این منتقد سینما در ادامه گفت: این فیلم سراغ آدمهایی میرود که از طیفهای مختلف جامعه هستند. از آدمهای متوسط و معمولی تا کارشناسان مختلف امثال آقای فکوهی و صادق زیبا کلام و عبدی... حتی سینماگر و یا غیر سینماگر به نوعی همه را شریک میکند که چه طور میشود مهمترین موضوع فیلم "از ایران یک جدایی" به عنوان یک اثر سینمایی، بخش زیادی از مردم با آن همدلی و همراهی پیدا میکنند. یا موضوع مهم جامعه امروز ما فیلمی میشود که مردم را با خود درگیر میکند.
به هر حال هر فیلمی که مردم موضوع آن شوند، اتفاق غریب و شگفتآوری است. این موضوع هم مربوط به بخش جوایز و اینها نیست. حتی این فیلم مستند هم داستان "جدایی نادر از سیمین" را معطوف به جایزههای جهانی آن نکرد. اگر چه بهانه این فیلم اسکار و بردن جایزه مهم سینمایی دنیا است و باز هم میگویم مهمترین نکته درباره این مستند پرداختن به این موضوع است که چرا فیلم "جدایی نادر از سیمین" به تنهایی برای مردم جذابیت دارد.
امین با اشاره به انتقادی درباره این مستند عنوان کرد: البته درباره این مستند، یک انتقاد وجود دارد و آن هم درباره حضور منتقدان در این فیلم است کهای کاش از هر طیف منتقدان را در این فیلم مستند میدیدیم و این موضوع برای من کمی غریب است که تنها نام یک منتقد مخالف فیلم میآید، همه مسعود فراستی را میبینند. منتقدان دیگری هم بودند که نسبت به این فیلم نقدهای دیگری هم داشتند.
کثیریان درباره منتقدان این فیلم نیز عنوان کرد: البته چهره موجهی که از مخالفان ومنتقدان این فیلم باشند، نداشتیم. امین در ادامه صحبتهای کثیریان گفت: عدهای نقد ساختاری داشتند. به هر حال این فیلم میتوانست نظر هر طیف از منتقدان را به معرض تماشا بگذارد. فیلم "از ایران یک جدایی" یک فیلم منصفانه تری میشد و آن نگاه جانبدارانه هم تعدیل میشد.
آزاده موسوی کارگردان فیلم درباره این بحث عنوان کرد: در این فیلم نقد مثبت هم نمیبینیم. پیش از این هم گفته بودیم که این فیلم تبدیل به پدیده اجتماعی شده است؛ بخشی که به سراغ مسعود فراستی میرویم، هدف من کارگردان این بوده که کدهایی رابه مخاطب بدهم که نگاه صدا وسیما به این ماجرا چگونه است. و در واقع مسعود فراستی برای ما، منتقد فیلم نبوده است.
کوروش عطایی دیگر کارگردان فیلم "از ایران یک جدایی" در ادامه صحبتهای موسوی بیان کرد: ما دنبال این موضوع نبودیم که تحلیل کنیم که آیا فیلم "جدایی نادر از سیمین" فیلم خوبی است یا خیر؟ از مسعود فراستی در این فیلم به این دلیل استفاده کردیم که مردم مسعود فراستی را بارها در تلویزیون دیدهاند. چرا که ما خود را از زاویه و دید مردم میبینیم. آن تحلیل هم به دلیل پخش از رسانه ملی و اینکه مردم میبینند، از آن استفاده کردیم. به هر حال میشد تحلیلهای مثبت از منتقدان گذاشت اما هدف ما مردم بود.
کثیریان در ادامه بیان کرد: اما در طول فیلم هم به سراغ بعضی منتقدان میروید.
عطایی در ادامه بیان کرد: در رابطه با اسکار موضوع کمی فرق میکند. در بخش دوم فیلم تحلیلی انجام دادهایم. در واقع در صحبتهای سعید عقیقی باز هم از زاویه اجتماعی صحبت میکند. در آن سکانس هم عقیقی درباره تصویری که جامعه ایرانی از فیلم "جدایی نادر از سیمین" ارائه داده، صحبت میشود. باز هم یک بعد اجتماعی را انتخاب کردهایم و نه تحلیل ساختاری این فیلم را که بخواهیم درباره مشکلات فیلمنامه این فیلم و دیگر مسائل صحبت کنیم.
امین در ادامه صحبتهای عطایی بیان کرد: در همان برنامههای تلویزیونی هم منتقدانی بودند که درباره این فیلم گفتهاند، به عنوان نمونه رضا درستکار مقابل مسعود فراستی نشسته است، اما شما حرفهای فراستی را در فیلم آوردهاید؛ پس این برنامه و انتخاب این صحنه هم همان حس را میدهد. این توضیح درستی است که شما نگاه رسمی صداو سیما را در این فیلم پخش میکنید، اما این صحنهها در طول فیلم این حس را نمیدهد؛ باید همه طیف منتقد در این فیلم حضور میداشتند.
کثیریان در ادامه این نشست گفت: شما معتقدید که نگاه جانبدارانه این مستندسازان بیش از حد در این فیلم مشهود است. اینها نکات مثبت فیلم است که بازتاب جامعه را خیلی عریان نشان میدهند.
امین در ادامه گفت: باید در این گونه فیلمها با دقت پیش برویم که حس تحقیر آدمها در این فیلم برای مخاطب بوجود نیاید. به هر حال فیلم، فیلم خوبی از آب درآمده و اثر تاثیرگذاری خواهد بود. به همین دلیل کاش نقاط ضعف فیلم گرفته میشد.
موسوی بیان کرد: اما مسئلهای که موضوع و نقاط ضعف فیلم را کمرنگ میکند، حضور خود ما در این فیلم است. یعنی از ابتدای فیلم نشان میدهیم که ما کسانی هستیم که در صف ایستادهایم و کسانی هستیم که کل آن شب برای جایزه اسکار بیدار ماندهایم و حتی خودمان را به عنوان طرفدار نشان میدهیم نه به عنوان فیلمساز که بیطرف است. فکر میکنم حضور خود ما تا حدی مبنی بر طرفدار بودن این جریان است.
عطایی بیان کرد: ما خیلی مصاحبه از مردم داشتیم، اما ریتم فیلم برای ما قابل اهمیت بود و سعی کردیم ریتم یک دستی داشته باشد. چرا که درباره فیلمهای مستند یک جبههگیری وجود دارد. مسئله مخاطب برای ما خیلی مهم بود که فیلمی باشد که مخاطب از ابتدا تا انتها خسته نشود و با فیلم ارتباط برقرار کند.
کثیریان درباره فیلمهای مستند بیان کرد: البته بیشتر فیلمهای مستند بر گرفته از مشکلات جامعه است که نمایان میشود. کمتر مستندی دیدهاید که درباره طنز باشد و مخاطب را بخنداند. فیلم مستند خودبه خود سند تاریخی میشود.
امین هم درباره ریتم در سینمای ایران گفت: ریتم، آفت مستند و فیلمهای سینمای ایران است. اما من هم معتقدم که در این فیلم اتفاقات بیشتری را میتوانستیم ببینیم. ریتم بعضی وقتها با دو دقیقه در طول فیلم از جریان میافتد. ریتم مرز باریکی برای بعضی فیلمها است. در بخش ریتم این مستند، سازندگان فیلم موفق بودند و فیلم را سرحال و زنده نگه داشتند.
وی در ادامه بیان کرد: فیلم "از ایران یک جدایی" یک سند اجتماعی است. جدا از ماجراها و حواشی این فیلم، حتی بعد از تولید و نظرات متفاوت و همه گیر شدن بحث فیلم و حتی دریافت جایزه اسکار، اینها یک ماجرا است که بازتاب دهنده اجتماع است. مهم این است که این فیلم درایران ساخته شده و و با تمام شرایط و ضوابط در دولت ما، این فیلم اکران شده است.
کثیریان در ادامه این نشست با اشاره به این موضوع که فیلم "جدایی نادر از سیمین" تنها فیلمی است که موفق به دریافت جایزه اسکار شده است بیان کرد: فیلم "جدایی نادر از سیمین" اتفاقا ماجراهای زیادی چه پیش از ساخت و چه بعد از موانعی که برای ساخت فیلم پیش آمد، روبرو شد و بعدها بیانیههای مختلفی هم برای این فیلم منتشر شد، اما این دوره از زمان را در فیلم نداریم و این ایراد به فیلم وارد است که تقصیر کارگردانان این اثر هم نیست که اگر در کلیت بعدها بخواهیم به فیلم "جدایی نادر از سیمین" نگاه کنیم، این اطلاعات را باید از جای دیگری بگیریم. به هر حال یک نقل تاریخی باید تکمیل باشد.
عطایی درباره سند تاریخی بودن این فیلم بیان کرد: خیلی به این موضوع فکر کردیم و سعی کردیم به این ماجرا وفادار باشیم. موضوعاتی که اطراف فیلم "جدایی نادر از سیمین" است، خیلی گسترده بود. بعضی مسائل سیاسی و اتفاقات دیگر در این فیلم دخیل بودند. اگر قرار بود به همه این موضوعات بپردازیم این فیلم به نمایش در نمیآمد.
امیر اثباتی طراح صحنه و لباس از جمله مهمانان این نشست بود که در جمع تماشاگران سالن نقد این فیلم را دنبال میکرد. اثباتی درباره این فیلم مستند گفت: من با سند تاریخی فیلمهای مستند موافق هستم. اکران این فیلم که گروه "هنر و تجربه" باعث و بانی آن شده، نمایش طبیعی این مستند نیست. این فیلم باید برای مردم به صورت گسترده نشان داده شود. اما در همین مرحله و درباره فیلم "جدایی نادر از سیمین" و بحث جایزه اسکار اتفاق دیگری هم در زمان تولید هم در زمان برگشت کارگردان از اسکار در آن شب افتاد.
وی در ادامه بیان کرد: بحث سیاسی، بحث فرهنگی و بحث اجتماعی آن هم ابعاد مختلفی است که در همان مقطعی که خانه سینما تعطیل بود و فعالیتهای صنفی به دلیل سیاستهای دولت آن زمان (معاونت سینمایی) محدودیتها وچالش صنفی در آن دوره داشتیم، آن هم گره خورده بود که به نظر من ارزش ثبت این اتفاقات به عنوان سند تاریخی را دارد هر چند الان قابل نمایش نباشد. بعد از مدتی ما هم فراموش میکنیم که آن شب مثلا بعد از برگشت آقای فرهادی از فرودگاه چه اتفاقی افتاد و دوست داشتیم مراسمی برای این کارگردان برگزار کنیم اما منحل میشد و اینها بخشی از قصه این فیلم بوده است.
اثباتی در ادامه موفقیت کارگردانهای سینما را با موفقیت تیم ملی فوتبال در سطح جامعه مقایسه کرد و درباره استقبال مردم گفت: همیشه برای من این سئوال است که چرا فوتبال انقدر مهم است، اما بازگشت اصغر فرهادی باید تبدیل به معضل شود؟ چرا بازگشت عباس کیارستمی بعد از دریافت جایزهاش با حواشی روبرو است؟ فکر میکنم این مسئله بسیارمهم است به لحاظ جامعهشناسی به خصوص در عرصه فرهنگ، که با آن روبرو میشویم. در جامعه ما چرا موفقیت هنرمندان با مظلومیت برگزار میشود اما در عرصههای دیگر این طور نیست.
در انتها امین بیان کرد: من معتقدم که موفقیتهای بعضی از آدمها چه فرهنگی و چه سیاسی در ایران متفاوت است. بعضی موفقیتها از قبیل موفقیت فیلمها حس یک بلوغ دارد چرا که با اندیشه همراه است. درباره اصغر فرهادی هم این جنس متفاوت بود.
انتهای پیام/