سرویس سینما هنرآنلاین: از زمانی که سینما متولد شد، به ویژه سینمای داستانی، زنان ارکان اصلی آن بودند، در حقیقت بدون حضور بانوان و هنرآفرینی آنان در نقشهای مختلف، سینما جذابیتی نداشت. زیرا قهرمانان مرد در کنار قهرمانان زن معنی پیدا میکردند. در دهههای مختلف، بانوان زیادی در آسمان بازیگری درخشیده و عالمگیر شدهاند. ستارههایی که نام و یادشان همواره در ذهن و دل علاقهمندان سینما باقی بوده و خواهد ماند. در موفقیت بسیاری از فیلمهای مطرح سینما، زنان نقش بسیار موثری داشتند، حتی گاهی تاثیرگذارتر از مردان. بانوان بزرگ و هنرمندی که شانه به شانه مردان، حتی جلوتر از آنان در عرصه سینما جولان میدادند. ذکر نام همه این زنان هنرمند و نقشآفرین به علت کثرت در دایره قلت نمیگنجد. یکی از این زنان هنرمند و ستاره درخشان سینما اولیویا دیهاویلند بازیگر سرشناس است. وی در فیلمهای بسیاری نقشآفرینی کرد، فیلمهایی که اغلب آنها در ذهن تاریخ سینما ثبت شده است.
هاویلند از معدود بازیگران مطرحی است که دوبار جایزه اسکار را به کف آورده و چند بار نیز نامزد دریافت آن شده است. وی سال ۱۹۴۶ به خاطر بازی در فیلم "هر یک به نوبه خود" جایزه اسکار بهترین بازیگر نقش اول زن را به دست آورد و دوباره برای بازی در فیلم مطرح "وارث" اسکار بهترین بازیگر را به خود اختصاص داد. خواهر او جون فونتین نیز که بازیگری مطرح و مورد علاقه آلفرد هیچکاک بزرگ بود، یک بار موفق به دریافت جایزه اسکار شد. اولیویا و خواهرش جون فونتین با کمک پدرخوانده خود در مدرسه هنری نتردام تحصیل کردند. اولیویا سپس در چند نمایش و فیلم نقشهای کوچکی به عهده گرفت. هاویلند سال ۱۹۳۳ با بازی در نمایش "آلیس در سرزمین عجایب" در برادوی به شهرت رسید. سال ۱۹۳۸ در فیلم "رابین هود" نقش دوشیزه ماریان در کنار ارول فلین بازیگر سرشناس سینمای کلاسیک که نقش رابین هود را بازی میکرد همبازی شد. هاویلند در طول دوران زندگی هنری خود با بازیگران مطرح و مشهوری همبازی بوده که یکی از آنان مونتگمری کلیفت بازیگر توانا و سرشناس در فیلم "وارث" بود.
هاویلند برای بازی در "وارث" هم جایزه اسکار را به دست آورد، هم گلدن گلوب را و هم مورد تقدیر منتقدان قرار گرفت. وی در فیلم به یاد ماندنی "بر باد رفته" نیز در کنار کلارک گیبل و ویوین لی هنرآفرینی کرد. هر چند در این فیلم نقش اول را نداشت، اما توانایی او در بازیگری از چشم علاقهمندان و منتقدان دور نماند. هر چند ویوین لی نقش اول زن را به عهده داشت، اما بازی هاویلند تأثیرگذارتر بود. وی با دو ستاره مطرح دیگر سینما بت دیویس و ریچارد برتون نیز همبازی بوده است.
هاویلند، گرچه بازیگری توانا بود که میتوانست تمام نقشها را به خوبی بازی کند، اما بیشتر نقش زنان مهربان و ساده دل را ایفا میکرد.
کاراکتر ملانی هامیلتون در "بر باد رفته" از این دست نقشهاست که او سیمای زنی مهربان، صبور و ساده دل را به بهترین وجه به تماشا میگذارد. همین مهربانی و صبوری باعث میشود که اسکارلت اوهارا (ویوین لی) که او را دشمن خود میپندارد، تحت تأثیر قرار بگیرد. در فیلم "وارث" هاویلند در نقش یک دختر ساده که روابط اجتماعی مناسبی ندارد و از زیبایی نیز کم بهره است بازی میکند. او همیشه مورد شماتت دیگران است و کسی به خواستگاریاش نمیآید. هاویلند آنچنان این نقش را خوب بازی میکند که همگان شخصیت او را در این فیلم پذیرفته و تحت تأثیر قرار میگیرند.
پس از خواستگاری جوانی از وی که نقش آن را مونتگمری کلیفت بازی میکند، کم کم در او تحولاتی ایجاد میشود، آنچنان که در برابر پدر خود که همیشه پیش او خاضع بود، موضع میگیرد. پس از اینکه مشخص میشود جوان خواستگار تنها به انگیزه به دست آوردن ارثش به وی نزدیک شده، شخصیت او تغییر کرده و یک بعد دیگر را به نمایش میگذارد.
در "بر باد رفته" هاویلند در نقش زنی وفادار، صبور و مهربان بازی میکند که تا زمان مرگش بدون تغییر باقی میماند، اما در "وارث" پس از آنکه خیانت جوانی که به دروغ عاشقش را میبیند، شخصیت او تغییر کرده و به زنی بیروح تبدیل میشود. هاویلند با توجه به فیزیک چهرهاش توانسته این تغییر شخصیت را به خوبی نشان دهد. تغییر شخصیت تنها در ظاهر اتفاق نمیافتد، بلکه در درون نیز چنین اتفاقی میافتد که هاویلند ما به ازای بیرونیاش هم به خوبی تماشا میگذارد.
اولیویا هاویلند بازیگری است توانا که در عرصه تئاتر، سینما و حتی تلویزیون خوش درخشیده است، اما آنگونه که باید علاقهمندان ایرانی، به خصوص نسل جدید با وی و هنرنماییاش آشنایی ندارند. هاویلند بازیگری نبود که بخواهد با سر و صدای بیهوده و حاشیهسازی خود را مطرح کند، بلکه تنها با زبان هنر با مردم حرف میزد، ستارهای بود مهربان و ساده دل. بردن دو جایزه اسکار، جایزه گلدن گلوب، نامزدی چند دوره اسکار و چندین و چند جایزه دیگر، نشان از قدرت بازیگری این هنرمند دارد. هاویلند از جمله بازیگرانی بود که بازیاش هم مورد توجه علاقهمندان سینما بود و هم منتقدان. سال ۲۰۱۱ جایزه یک عمر دستاورد هنری از طرف اعضای هیات داوران فستیوال کن، توسط جودی فاستر به هاویلند اهدا شد.
اولیویا دیهاویلند اول جولای ۱۹۱۶ درشهر توکیو متولد شد. پدر او تحصیلکرده دانشگاه کمبریج انگلستان بود که برای تدریس در یک دانشگاه ژاپنی به توکیو اعزام شده بود. مادرش لیلیان آگوستا، فارغ التحصیل آکادمی سلطنتی هنرهای دراماتیک لندن بود و به بازی در تئاتر اشتغال داشت که پس از مهاجرت به ژاپن کار در تئاتر را کنار گذاشته بود. سال ۱۹۱۷، جون خواهر کوچکتر اولیویا متولد شد. پس از تولد جون، مادرش، او و اولیویا را به انگلستان بازگرداند و از همسرش جدا شد.
از آن به بعد لیلیان، دانش نمایشی خود را در اختیار دخترانش قرار داد و به آنها که در سن دبستان بودند نمایشنامههای شکسپیر را آموخت. سال ۱۹۲۵ لیلیان با مردی ثروتمند به نام جورج فونتین ازدواج کرد و نام خانوادگی فونتین را برای خود برگزید.
فونتین نه تنها به مادر اولیویا کمک کرد که دوباره بازیگری را از سربگیرد، بلکه اولیویا و خواهرش را نیز به مدرسه هنری نتردام فرستاد و موقعیت بازی در نقشهای کوچکی را در نمایشها و فیلمهای مختلف برای آن دو فراهم آورد. آنها به آمریکا سفر کردند و سال ۱۹۳۳، اولیویا با بازی در نمایش "آلیس در سرزمین عجایب" در برادوی به شهرت رسید. این نمایشی بود که او نقش کلیدی را درآن برعهده داشت.
با موفقیت این نمایش و حمایت مادر و ناپدریاش، به تدریج در سینما نیز نقشهایی به اولیویا پیشنهاد شد. او از ۱۹۳۵، سینما را با بازی در نقشهای کوچک آغاز کرد و بعد عهدهدار نقشهای مکمل شد. به مرور در فیلمهای درجه دو هالیوودی، نقش اول به دست آورد. سال ۱۹۳۸، با بازی در "رابین هود" به شهرت دست یافت و توانست بازیگر نقش اول بسیاری از فیلمهایی شود که در آن سال و سال بعدش ساخته شد، اما شانس زمانی به او روی آورد که دیوید او. سلزنیک تهیهکننده بزرگ هالیوود پیشنهاد بازی در فیلم "بربادرفته" را به او داد.
درواقع در ابتدا، جون، خواهر هاویلند برای بازی در این نقش دعوت شده بود که وقتی کارگردان او را رد کرد، جون خواهرش را پیشنهاد کرد و این گونه بود که اولیویا توانست با جلب رضایت عوامل مهم فیلم عهدهدار نقش ملانی هامیلتون شود.
بعد از این فیلم هاویلند به یک ستاره تبدیل شد. او سال ۱۹۴۰ برای بازی در این فیلم نامزد دریافت جایزه اسکار بهترین بازیگر نقش مکمل زن شد که این جایزه را نبرد.
پس از درخشش در "بربادرفته" نقشهایی مهم به او پیشنهاد شد. کمپانی برادران وارنر پیشنهاد بازی در "زندگی خصوصی الیزابت و ایسکس" را به او داد. در سالهای دهه ۱۹۴۰، اولیویا بهترین دوران حرفهای حضورش در سینما را سپری کرد.
سال ۱۹۴۲، در فیلم "مانع سحربشو!" محصول کمپانی پارامونت جلوی دوربین رفت، فیلمی که یک نامزدی اسکار دیگر را برایش به ارمغان آورد. در همان سال در فیلمی وسترن با نام "آنها چکمه به پا مردند" حضور یافت.
ارول فلین بازیگر دیگر فیلم بود و فروش آن بسیار بالا بود. اولیویا در سالهای میانی دهه ۱۹۴۰ در فیلمهای زیادی نقش آفرینی کرد و برای بازی در فیلم "هر یک به نوبه خود" (۱۹۴۶) سرانجام جایزه اسکار بهترین بازیگر نقش اول را به دست آورد. او سال ۱۹۴۸ بار دیگر برای درام روانشناسانهای به نام "لانه مار" نامزد جایزه اسکار بهترین بازیگر نقش اول زن شد.
سال ۱۹۴۹، او در فیلمی با عنوان "وارث" جلوی دوربین رفت و در ۱۹۵۰ برای آخرین بار نامزد و برنده جایزه اسکار شد.
اولیویا، کار در دهه ۱۹۵۰ را با تأخیری دو ساله آغاز کرد. دلیل این امر ازدواج و تولد پسرش بود. اولیویا ترجیح میداد وقت بیشتری را صرف خانوادهاش کند. پس از جدایی از همسرش به پاریس رفت، اما برای بازی در هالیوود بیشتر وقت خود را در آمریکا سپری میکرد. سال ۱۹۵۲ در فیلم نه چندان درخشان "عموزادهام راشل" نقش اول زن را در کنار ریچارد برتون ایفا کرد.
سالهای پایانی دهه ۵۰ در چند فیلم متوسط مثل "آن زن"، "نه به عنوان یک غریبه"، "افترا" و چند فیلم دیگر بازی کرد که هیچ یک موفقیت آنچنانی را برایش در پی نداشتند، اما اولیویا این نقصان را با بازی در نمایشهای برادوی و سریالهای تلویزیونی جبران میکرد.
دهه ۱۹۶۰ دوران بهتری را برای او به ارمغان آورد. او در آن دهه به هیچ وجه پرکاری سالهای جوانیاش را تکرار نکرد، اما توانست در چند فیلم خوب بازی کند. یکی از آنها "زنی در قفس" بود که اولیویا نقش زنی میانسال را در آن بازی کرد. با آنکه بازی اولیویا در فیلم چشمگیر بود، اما به دلیل خوش ساخت نبودن فیلم، به بازی او نیز در آکادمی اسکار توجهی نشد.
از دیگر فیلمهای مهم او در این دهه "هیس... شارلوت عزیز" بود که در آن اولیویای ۴۸ ساله با بت دیویس بزرگ همبازی شد. این فیلم در ۷ رشته نامزد جایزه اسکار شد، اما نه بت دیویس و نه اولیویا هیچ یک نامزد این جایزه نشدند. تنها اگنس مورهود بازیگر نقش مکمل فیلم نامزد جایزه اسکار شد و بت دیویس هم چند جایزه جنبی را به دست آورد. پس از این فیلم اولیویا بیشتر در سریالهای تلویزیونی حضور یافت.
در دهه ۱۹۷۰ در چند فیلم بازی کرد که شاید فیلم "فرودگاه ۷۷" با بازی جک لمون مهمترین آنها بود. دهه ۱۹۸۰ را با بازی در چند سریال بسیار محبوب سپری کرد و دیگر در سینما حضور نیافت. "شمال و جنوب: کتاب دوم"، "قایق عشق" و "آناستازیا: راز آنا" مهمترین این سریالها بودند که اولیویا برای بازی در "آناستازیا" برنده جایزه گلدن گلوب بهترین بازیگر نقش دوم زن سریالهای تلویزیونی شد و جایزه مهم "امی" را نیز به دست آورد.
پرونده این سریال در ۱۹۸۸ بسته شد و اولیویا نیز با پایان آن بازنشستگی خود را در سن ۷۲ سالگی اعلام کرد. در حالی که بسیاری از هم نسلان او هنوز به بازی در فیلمها و سریالها ادامه میدادند او تصمیم گرفت که در اوج خود را از این عرصه دور کند. جون و اولیویا تنها خواهرانی بازیگری بودهاند که توانستند اسکار بهترین بازیگر نقش اول زن را به دست آورند. علیرغم اینکه این دو خواهر را از موفقترین بازیگران زن دوران طلایی هالیوود میدانند، به عقیده بیشتر منتقدان اولیویا عملکردی بهتر از خواهرش داشته است، جوایز بیشتری برده و دفعات بیشتری نامزد و برنده جایزه اسکار شده است.
سال ۲۰۰۸، جورج بوش رییس جمهور وقت آمریکا جایزه افتخاری یک عمر فعالیت هنری را به او اعطا کرد. سال ۲۰۱۱ نیز، جودی فاستر از طرف اعضای هیات داوران فستیوال کن، جایزه یک عمر دستاورد هنری این فستیوال را به هاویلند داد.