سرویس تجسمی هنرآنلاین: ˝نیست˝ چه در سیب های خوش ساخت و پر رنگ و لعاب علیاکبر صادقی که در حصار میلهها به بند آمدهاند و یا ماسک صورتهای حسین ماهر که در پس و پشت خود چیزی پنهان کردهاند برای ننمودن حقیقت و چه غول شهرهای بیمنطق علی فرامرزی که جایی برای انسان ماندن نگذاشتهاند. هر سه یک چیز را مینمایانند، چیزی که می باید باشد. اما نیست. گویی هر یک از نقطهای بر گرد شهر گردیدهاند چون شیخ، در جستجوی آرزویی، شاید که شاهدی باشند بر هست انسان. و چون او حسرت به دل، بر یافتنِ نیست رضایت دادهاند.
جغرافیای هنرمند اینجایی سوالی بزرگ را بر سر راه او نهاده است هر روز، به هر کجای منطقه مینگرد، چیزی نیست، گویی حفرهای باز شده چون سیاه چاله، مدام در خود فرو میبلعد هست را. و بر جا میگذارد، نیست."
این یادداشتی است که خود علی فرامرزی دربارهی این نمایشگاه نوشته است.
آثاری که از علی اکبر صادقی در این نمایشگاه به نمایش گذاشته شده از مجموعه کارهای سورئالیستی اوست. خود او معتقد است دربارهی آثارش نباید توضیحی بدهد تا مخاطب را در مسیری از برداشت محدود کند. او حتی نامی بر آثار خود نمیگذارد. اما نکات قابل توجهی در آثار اوست که نمیتوان به آنها اشاره نکرد. در تمام نقاشیهای او در این نمایشگاه عناصر مشترکی چون سیب و تیر پیکاندار دیده میشود. ارتباط این عناصر با هم و با بقیهی عناصر نقاشی به هیج وجه عادی نیست. به عنوان یک تفسیر شاید بتوان گفت که سیبها نماد عشق و احساس انسانی هستند که در جایی در حصار محصور میشوند و در جایی دیگر بسیاری از آنها رنگ خود را باختهاند یا توسط پیکانهای تیرهایی که شاید خشونت، خشم و جنگ باشند مورد آسیب قرار گرفتهاند. از همه جالبتر برخورد منحصر به فرد او با قاب نقاشی است. او با کندهکاری و در بعضی موارد رنگ کردن قاب چوبیِ کار، آن را در ادامهی نقاشی قرار میدهد. بیننده با مواجه شدن با این قاب احساس میکند فضای جادویی درون نقاشی به دنیای واقعیای که خودش در آن زندگی میکند نیز سرایت کرده است. علیاکبر صادقی در طول دوران زندگی هنریاش همیشه به کارهای جدید و نو آورانه دست زده است. ابداع سبک ایرانی برای اولین بار در هنر ویترای (نقاشی روی شیشه) از آن جمله است. او متولد سال 1316 است و بیش از 50 سال سابقهی فعالیت هنری دارد.
علی فرامرزی متولد سال 1329 است. او که خود مدیر گالری فرامرزی است با برخورد کم و بیش سادهی خود با سطح نقاشیهایش و نگاهی کلینگر آثاری را ارائه کرده است که زندگی در شهر را بازنمایی میکند. اما این بازنمایی از رنگ و زندگی تهی است. در این آثار انسانها نسبت به اندازهی نقاشیها بسیار کوچک ترسیم شدهاند و یا اصلاٌ در کادر وجود ندارند. اغلب آثار سیاه و سفید هستند یا با یک رنگ علاوه بر سیاه کار شدهاند. تمام اجزای درون کادر شاید بتوان گفت فرمهایی مینیمال، با حداقل پرداخت به جزئیات هستند. در این آثار روزمرگی، بیاهمیت بودن، و احساس خالی بودن از چیزی که "نیست" را میتوان دریافت.
حسین ماهر با نقاشیهایی از صورت انسان، نگاه خود را ارائه کرده است. او در چهار اثری که در این نمایشگاه دارد صورت انسان را با خطوط سادهای ترسیم کرده است که به غیر از یکی حتی اجزای صورت به طور کلی حذف شدهاند. شاید سایهای از بینی یا از یک چشم باقی مانده باشد. اما در عین حال او در ترکیببندی کلی و تکنیک رنگ، اگرچه از رنگهای خاکستری و خنثی استفاده کرده است و ابداٌ به واقعگرایی نزدیک نشده است، برخورد او به اندازهی کافی دقیق بوده است که نبود چنین اجزایی به چشم میآید و احساس کمبود و خلاء در بیننده به وجود آید. حسین ماهر متولد سال 1336 است. او در سالهای اولیه بعد از انقلاب سفری مطالعاتی و پژوهشی درباره نقاشی به فرانسه داشت و پس از آن در دانشگاههای هنرهای تزیینی و دانشگاههای هنری ایران مشغول به تدریس شد.
علی فرامرزی درباره گردآوری این آثار به هنرآنلاین گفت: این نمایشگاه با عنوان "نیست" با آثار من ، صادق و ماهر شکل گرفته و اگرچه در ظاهر آثار متفاوت هستند؛ اما در حقیقت از لحاظ محتوایی البته بخش وسیعی از آثار با هم نزدیک و اشتراکاتی دارند.
او درباره شکلگیری این نمایشگاه گروهی افزود: "نیست" در ادامه نمایشگاههای قبلی گالری فرامرزی همچون "برهوت" است که پیشتر برگزار کردیم. این نمایشگاه در حقیقت نگاهی دارد به آنچه که فانی بوده و نیست و آنچه که میباید میبود و باز هم نیست؛ من با این دید آثار این نمایشگاه که شامل 5 اثر از صادقی، 4 اثر از ماهر و 5 اثر از خودم است را جمع کردم.
فرامرزی در توضیح آثار خود گفت: موضوع آثار من در این مجموعه فضاهای شهری هستند؛ فضایی که ما داریم در آن زیست میکنیم. اما با این تفاوت که این مکانها "غول شهر" شدهاند. زیرا به گمان من کلانشهرها دیگر از حالت شهر بودن خارج میشوند و تبدیل غولی میشوند که هیچ نگاه انسانی در آن نمیتواند رشد کنند. این آثار منعکسکننده این موضوع است که شهرها در حال رشد و بزرگ شدن، خارج از براوردهای انسانی هستند. این همه بزرگی، تنگی و تهاجم با ویژگیهای انسانی تناسب ندارند و آیا این زیستگاهها چیزی برای رشد شخصیتی، فرهنگی و معرفتی انسانها میتواند داشته باشد.
این هنرمند نقاش افزود: من در پی طرح این سوال هستم که در این فضاهایی که بیمنطق رشد میکنند آیا انسان زمان و حوصله کافی برای پرداختند به خودش، محتوا و وجوه انسانی در این غول شهرها دارد و یا نه؟ اینها نگاه انتقادی هستند که من به رشد بیرویهای که محکوم به طی کردن آن هستیم ومطرح کردهام.
فرامرزی در تشریح آثار دو هنرمند دیگر این نمایشگاه نیز گفت: در آثار حسین ماهر نیز که از مجموعه ماسک صورتهایش است؛ هنرمند با نمایش ماسک به عنوان عاملی بر پوشانندگی بر این موضوع تاکید دارد که انسان معاصر در حال جعل کردن هویت خود است و در واقع میخواهد خودش را به گونه دیگری نشان دهد. صادقی هم در آثارش سیبهایی را ساخته که به عنوان سنبل زیبایی و طراوت و هستی حضور جدی در اثر دارند، اما در حصار و میلههایی قرار داده، صادقی صادقی به شکلی می خواهد بگویی که به زیبایی توجه داشته باشیم.
نمایشگاه "نیست" با آثاری از علی اکبر صادقی، علی فرامرزی و حسین ماهر تا 20 آذرماه همه روز به غیر از شنبهها از ساعت 16 تا 20 در گالری فرامرزی واقع در میدان ونک، خیابان ونک، کوچه ارم، پلاک 6 میزبان علاقمندان است.
گزارش تصویری مرتبط واران عزیزپور