به گزارش هنرآنلاین به نقل از مدآنلاین، شاید استقبال عمومی از نمایشگاههای مد دنیا یکی از نشانههای موفقیت طراحان این عرصه باشد، اما نگاه تیزبینی که طراحان تاثیرگذار را از دیگران متمایز میکند متعلق به منتقدان مد است. هر ساله با عرضه طرحهای جدید عرصه مد و برگزاری نمایشگاهها، همه نگاهها به سوی منتقدانی جلب میشود که نظرشان میتواند به تایید موفقیت یا زمینهساز ناکامی یک طراح شود. این گروه از منتقدان غالبا داورانی بیرحم و تیزبین و در عین حال ظریف و زیباییشناس هستند که حضورشان در هر نمایشگاه مد هرچند ضروری و موجب اعتبار آن نمایشگاه، اما در عین حال خوفناک و موجب هراس طراحی است که موفقیت و ناکامی اثرش میتواند بسته به نظر این منتقدان باشد.
در این میان اما برخی نامها بیش از دیگران خوفناک بوده و نظراتشان بیش از دیگران لرزه بر اندام طراحان میاندازد. کسانی که با حضوری مستمر و تاثیرگذار در عرصه نقد مد توانستهاند جایگاهی موثر و تعیین کننده برای خود دست و پا کنند.
برترین چهره منتقد آمریکا بدون شک بریجت فولی ، سردبیر نشریه "ویمنز ویر دیلی" (Women's Wear Daily) است که بیش از یک دهه در این مقام به نقد آثار بزرگترین طراحان آمریکا پرداخته است. فولی که همواره در ردیف اول تماشاچیان نمایشگاههای مهم مد حضور دارد، نقدهایاش از اصلیترین بخشهای این نشریه مهم در عرصه تجارت مد بوده است.
فولی سبک مستقیم، آگاهانه و بسیار عادلانه دارد. پاتریک مک کارتی، سردبیر سابق نشریه "ویمنز ویر" در سال 2003 گفته بود: «او میتواند دو یا چند بعد هر مسئلهای را از هر زاویهای ببیند، او در تمامی مباحث همواره خودش نظر مخالف را هم قبل از شما مطرح میکند.»
فولی در دهه 80 میلادی و زمانی که تازه وارد دهه سوم زندگی خود شده بود از نشریه کالیفرنیا پارالل جدا شده و به نشریه "ویمنز ویر" پیوست که در آن زمان هنوز تحت مدیریت جان فرچاید اداره میشد. او در آن زمان مقالات خود را با امضای بریجت فولی منتشر میکرد و به تازگی نیز همان مقالات را با عنوان خاطرات بریجیت فولی منتشر کرده است.
این منتقد ایرلندی-آمریکایی اخیرا توسط نشریه نیویورک تایمز به عنوان یکی از قدرتمندترین صداهای عرصه مد معرفی شده بود، اما با وجود این نفوذ گسترده، فولی ترجیح میدهد از دیدها پنهان بماند و به نیویورک تایمز گفته بود: قدرتمند؟ من به چنین عباراتی فکر نمیکنم. من درباره صنعتی مینویسم که مد است و مسئله خودم در میان نیست.
هرچند فولی غالبا به نظرات دیگران هم توجه دارد، اما نظر خود را مستقل بیان میکند، مثلا زمانیکه بیشتر مردم آمریکا مشتاق آن بودند که ببینند میشل اوباما در مراسم ادای سوگند همسرش چه لباسی میپوشد او کسی بود که گفت: خانم اوباما ستاره ای نیست که خود را برای فرش قرمز آماده کند و قرار هم نیست مانند آنها رفتار کند.
کسی که نامش به اندازه فولی بریجیت برای طراحان مد هراسناک است، کتی هورین، سردبیر بخش مد نشریه نیویورک تایمز است. این نشریه تا کنون تنها دو منتقد مد را به خود دیده است که اولین منتقد امی اسپیندلر بود و بعد از بازنشستگی او در نوامبر 2003، هورین جانشین وی شد.
کتی هورین متولد سال 1956 در کوشاکتون اوهایو است و فعالیت روزنامهنگاری مد را از سال 1986 در دیترویت با مقالهنویسی برای نشریه دیترویت نیوز آغاز کرد. بعد از چهار سال، به واشنگتن رفته و نقد طراحی مد را در نشریه واشنگتن پست به عهده گرفت. وی از سال 1988 به نیویورک تایمز پیوست، اما سابقه همکاری با نشریاتی مانند ونیتی فیر، ووگ، هارپر بازار و هرالد تریبیون بین المللی را هم دارد. او به نقدهای تند و تیز خود معروف بوده و به همین دلیل از حضور در نمایشگاههای برخی طراحان مانند گیورگیو آرمانی و نیز نمایشگاه یویس سنت لورنت شامل آثار هدی اسلیمان در پاریس، منع شده است.
او در سال 2002 جایزه اوگنیا شپارد را از شورای طراحان مد آمریکا بخاطر بررسی آثار و رسوا کردن معاملات آنا وینتور، سردبیر ووگ، دریافت کرد. هورین در سال 2010 در مقالهای کریستینا هندریکس را «گنده» خوانده و تصویری از او در مقاله استفاده کرد که کمی عریض شده بود. هرچند نیویورک تایمز با تغییر عکس مدعی شد این تصویر به دلیل خطا در روند پردازش معمولی به آن شکل در آمده است.
او در نقد لباس عروسی چلسی کلینتون، دختر رئیس جمهور اسبق آمریکا نیز نوشت :«از سوی دیگر لباس خانم کلینتون نشاندهنده رابطهای کاملا متفاوت با مد است؛ رابطهای دمدمی و ناپایدار.»
مقاله او درباره آثار اسکار دلا رنته در مجموعه بهار وتابستان 2013 که در آن دلا رنته را "هات داگ مد آمریک" نامیده بود با انتقادهای منفی گستردهای در نشریات آمریکا مواجه شد. دلا رنته نیز در نامهای سرگشاده در نشریه «ویمنز ویر» از نبود حرفهایگری و نگاه شخصی او در نقدهایش انتقاد کرده و نوشت «اگر من هات داگ باشم شما یک همبرگر سه روز ماندهاید.»
رابین گیوان پیش از این سردبیر بخش مد واشنگتن پست بود، اما در سال 2010 از این نشریه جدا شده و سردبیری بخشهای نقد مد را در نشریات دیلی بیست و نیوزویک برعهده گرفت. او در سال 2006 جایزه پولیتزر را بهخاطر نقدهایش از آن خود کرد که اولین جایزه پولیتزر برای یک نویسنده دنیای مد بود. کمیته پولیتزر در توجیه این انتخاب آن را به دلیل "مقالات شوخ طبع و بسیار دقیق گیوان" دانست که "نقد مد را به نقد فرهنگی تبدیل کرده است."
او در دیترویت میشیگان به دنیا آمد و تحصیلات خود را در رشته روزنامهنگاری در دانشگاه پرینستون ادامه داد. او کار خود را با نشریه «دیترویت فری پرس» آغاز کرده و در حدود هفت سال در این نشریه فعالیت کرده و پس از آن به سانفرانسیسکو کرونیکل و ووگ رفت. گیوان در 10 سال گذشته همکاری خود با واشنگتن پست را بارها قطع کرده و دوباره از سر گرفت. او از سال 2009 عرصه نقدها خود در زمینه مد را توسعه داده و به نقد پوشش میشل اوباما، بانوی اول آمریکا نیز وارد شد.
نقد او درباره پوشش هیلاری کلینتون در زمان سخنرانی در جلسه سنا در روز 18 جولای 2007 که در روزنامه واشنگتن پست منتشر شده بود، هیاهوی زیادی به راه انداخت. گیوان در این مقاله نوشت "یقه هفت لباس سناتور کلینتون بسیار تکاندهنده و دلسردکننده است، بویژه برای زنی که در انظار عمومی از نظرسبک پوشش و وجهه خود و البته باری که هردوی این موارد بر شانهاش میگذارند، بسیار محتاط بوده است."
گیوان به صراحت لهجه خود شهرت دارد و در مصاحبهای با شبکه سی بی اس درباره نویسندگان عرصه مد گفته بود: خیلی از افراد هستند که وقتی چیزی را میبینند میگویند خوب یا مهم یا پیشرو است، در حالیکه در واقع مزخرف است و کسی نیست که بگوید مزخرف است. البته من وقتی واقعا احساس کنم چیزی فوقالعاده است، حتما میگویم.
او در آگوست 2009 نیز از میشل اوباما، بانوی اول آمریکا به دلیل پوشیدن شلوارک در تعطیلات خانوادگی انتقاد کرده و نوشت: شاید ظاهر شدن در انظار عمومی با ظاهر یک ملکه چندان خوشایند نباشد، اما در عین حال فرهنگ آمریکا از این مسئله هم حمایت نمیکند که بانوی اول آنقدر بخواهد معمولی رفتار کند که تبدیل به فردی عامی شود." او این نقد را در سال 2010 نیز ادامه داده و نوشت بانوی اول فاقد "تمرکز" روی تبلیغ خود است. در سال 2013 نام رابین گیوان در سالن مشاهیر دیترویت گنجانده شد.
سوزی منکز روزنامهنگار انگلیسی است که از سال 1988 گزارشگری و سردبیری بخش مد نشریه هرالد تریبیون را برعهده دارد. او از دیگر چهرههای برجسته عرصه نقد مد است که نقدهایش موجب هراس بسیاری از طراحان عرصه مد میشود.
منکز در انگلستان به دنیا آمده و در دهه 1960 برای تحصیل در رشته پوشاک به پاریس رفت و با دیدن اولین نمایشگاه محصولات نینا ریچی به دنیای مد علاقهمند شد. وی پس از برگشت از پاریس در دانشگاه نیوهام ادبیات انگلیسی خواند و فعالیت خبرنگاری خود را در زمینه مد با نشریه تایمز آغاز کرد. وی جدا از خبرنگاری چند کتاب هم بویژه درباره سبک بریتیش رویال نوشته است.
او در نوامبر 2009 به عنوان داور در برنامه "پراجکت ران وی" در تلویزیون لایف تایم شرکت کرده و بعد در سال 1996 نقش خودش را در سریال کمدی "فوق العاده عالی" بازی کرد. برخلاف رابطه خاصی که معمولا بین خانههای مد و طراحان وجود دارد، منکز بدلیل شخصیت و دیدگاههایاش درباره نمایشگاههای مد که آن را عادلانه و متوازن میدانند، مورد علاقه عموم مردم بوده است.
انتهای پیام/ علی جعفری