سرویس فرهنگ و ادبیات هنرآنلاین: "ردیف هفت دستگاه موسیقی ایرانی" به روایت مهدی صلحی(منتظم الحکما) و نغمه‌نگاری: مهدیقلی هدایت و با مقدمه‌ی داریوش صفوت منتشر شد.

نکاتی که ذیلا از نظرتان می‌گذرد از مقدمه داریوش صفوت اخذ شده است:

• ردیف هفت دستگاه موسیقى ایرانى، به روایت صلحى و با نت‌نگارى مخبرالسلطنه، که در این کتاب چاپ شده است، معتبرترین روایتى است که بدون هیچ‌گونه تحریف یا تغییر مستقیماً از منابع دست اول (یعنى آقاعلى‌اکبر و آقامطلّب و میرزاعبدالله) منتقل شده است.

• متن ردیف هفت دستگاه امروزى با الحان دوازده مقامِ قدما اختلاف بنیادى (ماهوى) ندارد. اختلاف فقط صورى است، یعنى مربوط به طرز دسته‌بندى گوشه‌ها و نغمه‌ها و گسترش آن ها است.

• به دلیل اینکه استاد بزرگ، مرحوم موسى‌خان معروفى، براى تدوین مجموعه‌ى ردیف هفت دستگاه موسیقى ایرانى (از انتشارات وزارت فرهنگ و هنر سابق)، از روایت صلحى نیز استفاده نموده و تعداد زیادى از گوشه‌هاى ردیف او را در ردیف خود وارد کرده است، از این رو هرجا در کشف رمز نت‌نگارى مخبرالسلطنه اشکالى ایجاد بشود مقایسه و تطبیق با ردیف معروفى مشکل را حل خواهد کرد.

• از آنجا که مخبرالسلطنه در روش نت‌نگارى خود علائم خاصى ابداع کرده است لذا جزوه‌ى دستور ابجدى نوشته‌ى مخبرالسلطنه را که حاوى این علائم و شرح آن ها است ضمیمه‌ى این کتاب منتشر کردیم تا در کشفِ علائمِ نت‌نگارىِ اختصاصى مخبرالسلطنه مشکلى پیش نیاید.

• در حدود سال ۱۳۵۰ شمسى استاد حسن مشحون در مرکز حفظ و اشاعه‌ى موسیقى در مورد تبدیل دوازده مقام به هفت دستگاه فرمود: این گوشه‌ها و ردیف هفت دستگاه موسیقى فعلى ایران را شخص بخصوصى اختراع یا جعل نکرده، بلکه از ایام باستان به مرور ابداع شده، نسل به نسل گشته و تکامل یافته است. منتها در زمان قاجاریه، به دلیل اینکه ایل قاجار ریشه‌ى آذرى داشته و در نتیجه‌ روابط مستحکمى که با قفقازیه وجود داشته، استادان موسیقى ایرانى تقسیم‌بندى الحان و نغمه‌هاى موجود را تحت تأثیر اندیشه‌ى آذرى به‌صورت هفت دستگاه (یعنى هفت مجموعه‌ى متجانس و هماهنگ) برقرار کردند. در این باره استاد مشحون توضیح بیشترى ندادند و ما، بدون اظهارنظر خاصى، براى حفظ امانت، نظر آن بزرگوار را عیناً نقل کردیم به این امید که مورد عنایت و بررسى پژوهشگران قرار گیرد.

این کتاب را موسسه فرهنگی-هنری ماهور در قریب به 400 صفحه، در 1100 نسخه و با قیمت 55 هزارتومان منتشر کرده است.

انتهای پیام/