سرویس سینمایی هنرآنلاین: "رهایی از شاوشنک" (The Shawshank Redemption) سال 1994 روی پرده رفت و هر چند به لحاظ تجاری ناموفق بود و به زحمت هزینه تولید 25 میلیون دلاری خود را بازگرداند، اما با نقدهای مثبت منتقدان روبرو شد و نامزد دریافت چند جایزه هم بود.
این فیلم در فهرست 250 فیلم برتر وبسایت آیامدیبی با رای بیش از یک میلیون نفر و دریافت نمره 9.3 از 10 در رده اول قرار دارد.
"رهایی از شاوشنک" داستان یک بانکدار به نام اندی دوفرن (با بازی تیم رابینز) است که سال 1947 به جرم قتل همسر و فاسق او به حبس ابد در زندان ایالتی شاوشنک محکوم میشود، هرچند خودش را بیگناه میداند. او در دوران زندان با "رد" (مورگان فریمن) یک زندانی سیاهپوست دوست میشود و اطمینان مسئولان زندان را هم جلب میکند.
اخیرا اعلام شد درهای دارالتادیب ایالتی اوهایو که لوکیشن اصلی "رهایی از شاوشنک" بود، به روی گردشگران باز میشود.
در دو دهه اخیر این فیلم به دفعات از شبکههای تلویزیونی پخش شده و حرفهای زیادی هم درباره زده شده است، اما نکاتی هست که شاید درباره این فیلم محبوب ندانید.
1- فیلم از روی رمان کوتاه "ریتا هیورث و رهایی از شاوشنک" نوشته استفن کینگ ساخته شد. این رمان کوتاه بخشی از مجموعه "فصول مختلف" نوشته کینگ شامل چهار رمان کوتاه است که سه تای آن فیلم شده است. یکی از آنها "شاگرد زرنگ" (Apt Pupil) به کارگردانی برایان سینگر است. دیگری "The Body" که با نام "کنار من بمان" (Stand By Me) به فیلم برگردانده شد و سومی همین فیلم "رهایی از شاوشنک". استفن کینگ گفت مجموعه رمانهای کوتاه او حاصل تمام خاطراتش از فیلمهای با موضوع زندان است که در کودکی دید.
2- در کتاب "ریتا هیورث و رهایی از شاوشنک"، شخصیت الیس بوید "رد" (قرمز) ردینگ یک ایرلندی با موهای حناییرنگ است. هریسن فورد، کلینت ایستوود و پل نیومن برای بازی در این نقش در نظر گرفته شده بودند. نقش "رد" در نهایت به مورگان فریمن رسید. فرانک درابونت کارگردان فیلم در صحنهای با یک دیالوگ به این انتخاب اشاره میکند: "رد" در پاسخ اندی که از او درباره لقبش میپرسد، به شوخی میگوید: "شاید برای اینکه من یه ایرلندیام."
3- استفن کینگ هیچوقت چک پنج هزار دلاری را که برای فروش حقوق اقتباس سینمایی از کتابش گرفت، نقد نکرد. مطلبی در وال استریت ژورنال شامل گفتوگوهایی با دارابونت و باب گانتن - که در فیلم نقش رئیس زندان را بازی کرد - است. آنها در این مصاحبه فاش کردند که کینگ چک خود را خرج نکرد. او چند سال بعد چک خود را برای دارابونت باز پس فرستاد و یادداشتی هم با این مضمون نوشت: "شاید یک وقت برای وثیقه به کارت بیاید. با عشق، استیو"
4- نقش تامی ویلیامز در فیلم را گیل بلوز بازی کرد. این نقش برای برد پیت در نظر گرفته شده بود، اما پیت همان سال ترجیح داد در فیلم "مصاحبه با خونآشام" بازی کند.
5- پس از آنکه اندی از زندان فرار میکند، رئیس زندان از آنها میخواهد از "رد" بازجویی کنند. آنها به سلول "رد" که میرسند فریاد میزنند: "سلول 237 را باز کنید!" این همان شماره اتاق فیلم "تلالو" به کارگردانی استنلی کوبریک (عکس) و رقم پول خرد (2.37 دلار) چهار پسر در "کنار من بمان" است. 237 شماره مورد علاقه استفن کینگ است.
6- "رهایی از شاوشنک" تنها در سال 2013 در مجموع 151 ساعت از زمان پخش شبکههای تلویزیونی ایالات متحده را به خود اختصاص داد؛ یعنی بیش از شش روز.
7- داستان "رهایی از شاوشنک" در "مین" روی میدهد. با این حال، موفقیت فیلم پول هنگفتی برای سه شهر منسفیلد، اشلند و سنداسکی در اوهایو به همراه داشت. 13 منطقه در این شهر به عنوان لوکیشنهای فیلم استفاده شد. از اولین نمایش "رهایی از شاوشنک" صنعت گردشگری در این ناحیه رشد کرد. تنها در سال 2013 بیش از 18 هزار نفر از این سه شهر دیدن کردند که حدود سه میلیون دلار به اقتصاد محلی کمک کرد.
8- تیم رابینز ابتدا حاضر نشد در آب گلآلود تونلی که اندی از طریق آن فرار میکند فرو برود، چون یک شیمیدان گفته بود، این آب مرگبار است. رابینز در نهایت این کار را انجام داد و در آب پرید.
9- آبی که رابینز از آن رد شد، تلفیقی خاک اره، شربت شکلات و آب بود. بعضی از طرفداران بازدیدکننده از محل فیلمبرداری میگویند بوی شکلات را هنوز میتوان حس کرد.
10- عکس "رد" جوان روی برگه آزادی مشروط، در واقع آلفونسو فریمن پسر مورگان فریمن است. او همچنین در ابتدای فیلم زمانی که زندانیان جدید به زندان منتقل میشوند، حضوری کوتاه دارد. آلفونسو یک سال بعد از "رهایی از شاوشنک" به نقش یک تکنسین انگشتنگاری نقشی کوتاه در فیلم "هفت" با بازی پدرش ایفاء کرد.
11- فیلمبرداری سکانس اولین گپ اندی و رد در محوطه زندان 9 سال طول کشید.
12- وقتی رئیس زندان کتاب مقدس را که اندی دوفرن کلنگ خود را در آن پیدا کرده، باز میکند، بخش "سفر خروج" (اکسدوس) پیش روی اوست. "سفر خروج" جزئیات خروج قوم یهود از مصر تحت هدایت حضرت موسی (ع) را بیان میکند.
13- فیلم در فنلاند با عنوان "ریتا هیورث-کلید فرار" به نمایش درآمد، در تایوان با عنوان عجیب "Fantastic" و در ایتالیا با عنوان "بالهای آزادی".
14- تام هنکس، کوین کاستنر، تام کروز، نیکلاس کیج، جانی دپ و چارلی شین همگی برای نقش اندی دوفرن در نظر گرفته شده بودند. هنکس این نقش را رد کرد برای اینکه برای بازی در "فارست گامپ" قرارداد داشت. کاستنر فیلمنامه را دوست داشت، اما ترجیح داد کارگردانی و بازی در فیلم "دنیای آب" را ترجیح داد.
15- تنها دو خانم در فیلم دیالوگ دارند. یکی از آنها یک مشتری در خواربار فروشی است که از بروکس به رئیس او شکایت میکند و دیگری یک کارمند بانک که اندی بعد از فرار او را میبیند. دیالوگ او در این حد است: "میتونم بهتون کمک کنم؟"
16- دارابونت بخش "ریتا هیورث" رمان کوتاه کینگ را از عنوان فیلم حذف کرد، برای اینکه بعضی بازیگران تصور کرده بودند او میخواهد فیلمی درباره زندگی هیورث بسازد. زمانی که "رهایی از شاوشنک" در مرحله انتخاب بازیگر بود، مدیر برنامه یک مدل معروف با دارابونت تماس گرفت و گفت او بهترین گزینه برای بازی در نقش هیورث است (نقشی که اصلا وجود نداشت و تنها در حد یک پوستر بود که اندی برای مخفی نگه داشتن راه فرار خود از آن استفاده کرد). دارابونت نمیخواست دیگران هم چنین برداشت اشتباهی داشته باشند.
شورتلیست
علی افتخاری