سرویس فرهنگ و ادبیات هنرآنلاین: این داستان علیرغم حجم کمی که دارد، میتواند تا مدتها در ذهن مخاطب خود باقی بماند. "مرگ ایوان ایلیچ" یک رمان کلاسیک از میان صدها رمان درخشان روسیه به حساب میآید. تفاوت این اثر در این است که انتهای داستان در ابتدای آن قرار گرفته است. داستان در واقع با مرگ ایوان ایلیچ شروع میشود، پیرامون مرگ او ادامه مییابد و با مرگ ایوان ایلیچ تمام میشود.
ایوان ایلیچ یک کارمند عالی رتبه دادگستری است. او ابتدا بازپرس بوده، سپس به سمت معاون دادستان ارتقا مییابد و هنگام مرگ نیز عهدهدار پست دادستانی است. به تناسب ارتقای شغلیاش بر نخوت و غرور او نیز افزوده میشود. ایوان خود را در جایگاهی میبیند که همگان در ید قدرت اویند و او حاکم مطلق بر آنان است. ناگهان بیماری لاعلاجی برایش اتفاق میافتد و از اینجا به بعد افول او شروع میشود. ابتدا یک ضرب دیدگی ساده در پهلو، بعد درد کلیه، بعد آپاندیس و ... او دائما درماندهتر از گذشته میشود و علیرغم صرف هزینههای فراوان نه تنها بهبودی حاصل نمیشود، بلکه گام به گام به مرگ نزدیکتر میشود و در انتها نیز مرگ او را با خود میبرد.
تولستوی سعی کرده است از منظر مرگ، به زندگی نگاه کند. از این منظر خیلی چیزها پوچ و بیهوده میشوند و چیزهایی اهمیت مییابند که عموما آگاهانه یا ناآگاهانه در طول زندگی از کانون توجه فرد خارج میشوند. تولستوی با تصویر موقعیتهایی که در آغاز سادهاند و سپس به طرز حیرت آوری پیچیده میشوند نشان میدهد که وسوسه جریان معمول زندگی، مهمترین امور و انگیزشها را در طول زندگی کنار میزند و اگر قادر باشد، آنها را از ذهن و ضمیر فرد پاک میکند.
تولستوی در این اثر فرایند مرگ انسان موفقی را روایت میکند که آرام آرام مرگ خویش را که غیرقابل تصورترین حقیقت زندگی اوست میپذیرد.
خود نویسنده درباره ایوان ایلیچ گفته است: " زندگی ایوان ایلیچ بسیار ساده و بسیار معمولی و بنابراین بسیار وحشتناک بود." از روی این داستان اقتباسهای سینمایی زیادی صورت گرفته است، که از میان آنها میتوان به یکی از شاهکارهای فیلمساز ژاپنی، "زیستن" ساخته کوروساوا اشاره کرد. اما در ایران هم فیلم "پله آخر"، برداشت آزادی از روی همین رمان است.
این اثر تاکنون توسط مترجمهای متعددی در ایران به فارسی برگردانده شدهاند اما سروش حبیبی این کتاب را مستقیما از زبان روسی به فارسی برگردانده است. ترجمههای لاله بهنام، کاظم انصاری، احمد گلشیری و صالح حسینی نیز در سالیان مختلف به چاپ رسیده است.
انتهای پیام/
علیرضا سردشتی