سرویس فرهنگ و ادبیات هنرآنلاین: هاکس از جمله کارگردانان پرکار (کارگردانی با 47 فیلم در 49 سال) و پیشرو تاریخ سینمای آمریکا به شمار می‏‌رود.

فیلمنامه فیلم "داشتن و نداشتن" را جولز فورتمن و ویلیام فاکنر بر اساس داستانی از ارنست همینگوی نوشتند. فیلم به لحاظ فیلمنامه و فرایند اقتباس ادبی نیز با وجود فاصله ظاهری‏ که با متن اثر دارد، یکی از قلل تاریخ سینماست. هاکس و فیلمنامه‌نویسانش آن کاری را می‌کنند که باید هر سینماگری انجام دهد؛ یعنی به جای اقتباس کورکورانه از متن داستان (وفاداری ظاهری به آن)، می‌کوشند جهان داستان و جوهره اندیشه همینگوی را منتقل کنند.

این فیلم داستان مردی به نام هری مورگان را روایت می‌کند که با کشتی خود در کشور فرانسه مشغول کار است و شغل اصلی او جابجایی مسافران و تازه واردها برای تفریح و ماهیگیری است.

او بسته به شرایط کاری در زمینه جابجایی کالا و انسان به شهرهای مختلف نیز فعالیت می‏‌کند. او یک همسفر و دستیار پیر و نادان به نام ادی هم دارد که پیرمردی دائم‌‏الخمر و کم حواس است که در سفرها هری را همراهی می‏‌کند و در انجام امور کشتی او را یاری می‏‌دهد. در این بین هری در هتل محل کار و اقامتش با زنی به نام ماری آشنا می‏‌شود که به جیب زنی و کارهای مشابه برای رفع نیازهای خود می‌پردازد و در عین حال زنی افسونگر است. از سویی، هری با یک گروه فرانسوی آزادیخواه مواجه می‏‌شود که از او کمک می‌‏خواهند. هری با دل‏بستن به ماری و به انگیزه کمک و کسب درآمد به گروه فرانسوی کمک می‏‌کند و با ماری از فرانسه می‌‏رود.

ظاهرا زمانی که هاوارد هاکس به همینگوی‌ پیشنهاد کرده بود بدترین اثرش را می‌تواند به فیلم برگرداند، به این فکر کرده بود که رابطه‌ای به معنای واقعی کلمه میان سینما و ادبیات وجود ندارد. برداشت هاکس از داشتن و نداشتن برداشت سینمایی او از رمانی است که مناسبت شخصیت‌هایش با یکدیگر از جمله شخصیت اصلی‌اش هری مورگان، بیش از آن‌که سینمایی باشد، ادبی است.

اصولا آن‌هایی که از روی آثار همینگوی‌ اقتباس سینمایی کردند، در معرض یک اشتباه استراتژیک قرار داشتند: آثار او برای زندگی بر کاغذ آفریده شده‌اند. خود او به هیچ یک از اقتباس‌هایی که از آثارش شده بود، اعتقادی نداشت. هاکس در میان سینماگران کلاسیک شاید یکی از بهترین نمونه‌ها باشد که هیچ‌گاه خودش را به عنوان کارگردان، درون قصه‌هایش هل نمی‌دهد. هاکس کاری می‌کند که کارگردانی به چشم نیاید.

در "داشتن و نداشتن" هاکس مانند یک ناظر بی‌طرف، گوشه‌ای می‌ایستد و شاهد رخ دادن اتفاق‌ها است.

در فیلم "داشتن و نداشتن" که در مدت ۱۰۰ دقیقه تولید شده و محصول کشورهای آمریکا و فرانسه در سال است، همفری بوگارت، والتر برنان، لورن باکال، دولارس موران، شلدن لئونارد و والتر زوروی بازی می‌‏کنند.

انتهای پیام/

علیرضا سردشتی