سرویس تجسمی هنرآنلاین: چهل و یکمین نشست پژوهشی هنر با یاد مرحوم استاد مهدی تائب، شامگاه سهشنبه 21 مرداد در باغ نگارستانـ موزه مکتب کمالالملکـ برگزار شد. در این مراسم مجید مهرگان ، فرید تائب و جاوید رمضانی درباره این هنرمند سخن گفتند و پس از َآن فیلم مستندی که توسط هومن حسنی درباره مهدی تائب ساخته شده بود به نمایش گذاشته شد.
همچنین نمایشگاهی از آثار و عکسهای استاد مهدی تائب در سالن استاد اسماعیل آشتیانی موزه مکتب کمالالملک برپا شده است.
مهدی تائب حدود سال 1267 ش در اصفهان و در خانوادهای اهل ذوق و هنر بدنیا آمد. او نقاشی چیره دست، عکاسی ماهر، خطاطی توانا، موسیقیدان و شاعری خوش ذوق بود که بسیاری از این هنرها را با جدیت تمام به انجام رسانید.
او در بین سالهای 1285 تا 1290ش چند بار به تهران سفر می کند. سرانجام در سال 1290 به همراه برادر کوچکترش هادیخان تجویدی به تهران مهاجرت می کند. دو برادر پس از مدتی به مدرسه کمال الملک راه می یابند و بدین ترتیب با هنرمندان این مکتب آشنا می شوند.
تائب به زودی و با تلفیق پردازهای نگارگری ایرانی و اصول طراحی کلاسیک، شیوهی خاص خود را پیدا میکند. موضوعات کار او علاوه بر الهام از الگوهای غربی، تصاویری از مردم کوچه و بازار است؛ که در آن علیرغم شخصی بودن آثار، شیوه استاد کمالالملک نیز قابل مشاهده است.
این هنرمند قریب 15 سال طراحی تمبرهای ایران را در چاپخانه مجلس شورای ملی عهده دار بود و در این مدت نزدیک به چهارصد تمبر طراحی کرد. او به مناسبت نوروز 1308ش گل زنبقی طراحی کرد که بارها نقش آن در تمبر و همچنین مطبوعات مورد استفاده قرار گرفته است.
مهدی تائب در دی ماه 1325 چشم از جهان فرو بست و مانند برادرش هادی تجویدی در ابن بابویه به خاک سپرده شد.
مجید مهرگان نقاش پیشکسوت در این مراسم گفت: اگر نگاه سرسری به کتاب های تاریخ هنری که توسط غربی ها نوشته شده بندازیم، می بینیم که همواره سهم هنر ایران با وجود پیشینه غنی که دارد بسیار ناچیز است این در حالی است که ما ایرانی ها از دوره پیش از هخامنشی ها و حتی پیش از شهر سوخته و کوه خواجه آثار ارزشمندی داشته ایم .
او افزود: بخشی از این موضوع به بی توجهی خود ما ایرانی ها معطوف می شود که کمتر برای معرفی فرهنگ وهنرمان تلاش می کنیم. اصلا نیاز نیست جای دوری برویم اگر بخواهیم در مورد هنرمندان ایرانی که مثلا چند دهه پیش از این فوت شده اند کتاب پژوهشی بنویسیم با کمبود سند و مدرک مواجه می شویم و یکی از کسانی که برای نگارش کتاب او دچار مشکل خواهیم شد مهدی تائب است .
این هنرمند پیشکسوت یادآور شد :ما آنقدر اطلاعاتمان در مورد هنرمندانمان کم است که حتی نمی دانیم نقاشانی که چند نسل پیش ما بودند از چه قلم هایی برای نقاشی استفاده می کردند و یا در جعبه رنگشان چه رنگهایی وجود داشت مثلا قلموی مهدی تائب با نقاشان هم دورهاش بسیار فرق می کرد .
مجید مهرگان افزود : مهدی تائب تخصص خاصی برای نقاشی روی قلمدان داشت و پردازهای او روی قلمدان بسیار هنرمندانه بود. او برای نقاشی هایش از سه نوع رنگ که حلال آن ها آب بودند استفاده می کرد؛ آبرنگ، گواش و رنگهایی که از طبیعت به دست می آورد .
او با اشاره به نگاهی که نسبت به هنر در جامعه مرسوم است گفت: هنرمندی که هم چنان می خواهد به شیوه سنتی کار کند، نمی تواند برای هنرش بازار مناسبی پیدا کند. رویکرد حراجی ها و بازار هنری بیشتربه هنر مدرن به ویژه هنر آبستره تمایل دارد اگر ما ایرانی ها بخواهیم به فکر بقای سنت هنریمان باشیم باید کاری اساسی کنیم .
او افزود: مهدی تائب یکی از هنرمندان بی نظیر ایرانی و در رشته های مختلف هنری صاحب سبک بود. من نخستین بار آثار او را در مجموعه خارجی دیدم . او در نقاشی هایش علاقه عجیبی به کشیدن گل داشت و گلهای زنبق او بسیار بی نظیر هستند . او آثارش را هم تک رنگ و هم رنگی کار می کرد .
مجید مهرگان با اشاره به این مطلب که مهدی تائب در نقاشی گل و مرغ هم صاحب سبک بود گفت: او در ترکیب بندی گل و مرغ سبک خودش را داشت و متاسفانه از آثار او در موزه های ایران بسیار کم موجود است.
او افزود: مهدی تائب و برادرش هادی تجویدی از هنرمندان صاحب سبک ایرانی بودند که هر کدام به نوعی بر نقاشان دوره های بعد تاثیر گذاشتند . من آثار مهدی تائب را بسیار دوست دارم و به شما پیشنهاد می کنم برای دیدن آثار او حتما از ذره بین استفاده کنید. او با پرداخت هایش معجزه می کند .
این هنرمند با انتقاد از فیلم 300 که چهره ما ایرانی ها را بسیار مخدوش و غیر واقعی به جهانیان معرفی کرده گفت: همین اواخر نیز با پخش سریال حریم سلطان مشاهده کردیم که عثمانی ها به نوعی تاریخ ما را تحریف کردند . سلطان سلیم اول در مدت زمانی که به ایران حمله کرد کتابخانه تبریز را عینا به استامبول منتقل کرد و همراه با آثار این کتابخانه برخی از هنرمندان ایرانی را که فرار نکرده بودند را نیز با خود به استامبول برد.
او افزود: درجریان این نقل و انتقال ها سلطان سلیم به فکر افتاد که متاثر از هنرمندان ایرانی اقدام به خلق اثر هنری بپردازد . اما اگر آثاری که توسط این گروه از هنرمندان و هنرمندان ترکیه ای متاثر از هنر ایران خلق شده است زمین تا آسمان با ریشه های اصلی آن بسیار متفاوت است . هنر ایرانی با وجود هنرمندان ایرانی معجزه می کند تجربه ثابت کرده اگر هنرمندان خارجی بخواهند شیوه و سبک هنرمندان ایرانی کار کنند بیشک نمی توانند روح هنر ایرانی را در آثارشان منعکس کنند از این رو آثار قابل تاملی نمی توانند خلق کنند.
فرید تائب نوه مهدی تائب گفت: سرزمین ما ایرانی ها همواره خاستگاه زنان و مردان بزرگ بوده است که هریک از این افراد به سبک خود کارهای شگف انگیز انجام داده اند. اما ما امروزه اطلاعات جامع و کاملی از آنان نداریم. مهدی تائب نیز یکی از این افراد است .
او افزود مهدی تائب نقاش چیره دست، خطاط توانا، عکاس ماهر و شاعری خوشگو و خوش صدا بود .او در قرائت قران نیز صاحب سبک بود و این هنرها را نه از روی تفنن بلکه با جدیت تمام به انجام رسانده و به خاطر آنان مرارتهای بسیار کشیده بود .
او معتقد بود نباید کاری را شروع کرد مگر اینکه آنرا به بهترین شکل ممکن به اتمام رساند. درباره مهدی تائب تنها در برخی از نشریات اشاره کوتاه شده است.
این هنرمند افزود: مهدی تائب نقش بسزایی در طراحی و چاپ تمبر در ایران داشت و نگارگری ایران را به مرحله بالاتری رساند متاسفانه بسیاری از آثار او توسط رجال سلطنتی رژیم گذشته از ایران خارج شده است بیشتر اشعارش نیز با گذشت زمان از بین رفته است و تعداد محدودی از اشعار او بجا مانده است.
این پژوهشگر افزود : مهدی تائب از نسل ملامختار تجویدی از بزرگان تجوید قران در عصر صفویه است و دیگر برادر هنرمند او به نام هادی تجویدی از هنرمندان بنام دوره خود بوده است که شاگردان بسیاری تربیت کرده است.مهدی تائب با اینکه هرگز وارد دهه ششم زندگیش نشد اما در این مدت زمان آثار ارزنده ای از خود به یادگار گذاشت که امروزه علاوه بر مجموعه های شخصی زینت بخش برخی از موزه های ایرانی و خارجی بوده است .
او ادامه داد: مهدی تائب در سال 1267 هجری شمسی در خانواده مذهبی و هنر پرور در اصفهان متولد شد او خوشنویسی را از پدرش سلطان الکتاب خوشنویس اصفهانی فراگرفت او در ایام کودکی مقدمات عربی و صرف نحو و دستور زبان فارسی را فراگرفت و در 14 سالگی به عنوان خوشنویس به خانه میرزا محمود وزیر رفت و آمد می کرد .
او افزود بین تمام فرزندان سلطان الکتاب رابطه میان مهدی تائب و هادی تجویدی مثال زدنی بود و جایی که آن دو باهم مراتب هنری را طی کردند البته مهدی درحکم مراد و تکیه گاه هادی به حساب می آمد آن دو نقاشی را برای اولین بار نزد برادر بزرگشان محمد کاظم تجویدی فرا گرفتند.
تائب افزود: مهدی تائب در14 سالگی تصمیم گرفت که سوره توحید را بر روی یک دانه برنج بنویسد او در 16 سالگی مستقل شد و با خلق آثار هزینه های زندگی خود را تامین میکرد . او در سال 1324 تصمیم گرفت که از شغل های دولتی که داشت کناره گیری کند تا بیشتر به امور هنری بپردازد اما متاسفانه پس از مدت کوتاهی سکته مغزی کرد و پس از آن مدت زمان طولانی زنده نماند.
او افزود: مهدی تائب در 18 سالگی به همراه هادی تجویدی راهی تهران شدند و کمال الملک آن دو را بعنوان شاگرد در مدرسه اش پذیرفت و او در مدت 6ماه نزد کمال الملک شیوه نقاشی او را فراگرفت . او تنها شاگرد کمال الملک بود که شیوه او را با آبرنگ اجرا کرد.
به گفته نوه استاد تائب او در سنین جوانی به مدرسه نظام رفت و به عنوان افسر مشغول به کار شد همین موضوع موجب شد که ارتباط نزدیکی با رجال حکومت پهلوی پیدا کند بعدها او به عنوان طراح تمبر در مجلس شورای اسلامی مشغول به کار شد همین امر موجب شد که آثار او توسط رجال دربار مورد توجه قرار گیرد و سفارش های متعددی برای نقاشی به او سپرده شود . سفارش هایی که برای او هیچ بارمالی به همراه نداشت .
جاوید رمضانی یکی از مدرسان عکاسی هم درباره عکس های مهدی تائب گفت : مهدی تائب هنرمند صاحب سبکی است که تاکنون پژوهشی بر روی آثار و شخصیت هنری او انجام نشده است برای درک هنرمندانی چون او باید فضای فکری و دوره ای که او درآن زیست می کرد را مورد توجه داشته باشیم وگرنه نمی توانیم به درک درستی درباره او برسیم .
او افزود: در بسیاری از کتاب های عکاسی عنوان شده هر رسانه ای که بتوانند خودش را حمایت کند در آن صورت آن را هنر می توانیم هنر قلمداد کنیم تا دهه 80عکاسی به عنوان هنرپذیرفته نمی شد اما از زمانی که عکاسی این نظریه را نقض کرد و به سمت خیال ورزی و هنر مفهومی روی آورد به عنوان هنر آنرا پذیرفتند. مهدی تائب عکاسی را نزد آنتوان خان فراگرفت اما شیوه او در عکاسی و ظهور عکس با شیوه آنتوان بسیار متفاوت است در عکاسی همواره بحث شفافیت و عدم شفافیت مطرح است چیزی که در پس زمینه قرارمی گیرد محو است و چیزی که در نمای نزدیک شارپ است. آنتوان در عکاسی همواره به این موضوع توجه داشت اما تائب به دلیل اینکه یک نقاش خیالی نگار بود و در عکاسی به مستند نگاری علاقمند بود هرگز به این شیوه کار نکرد .
رمضانی بیان کرد: نوع عکاسی تائب از شخصیت ها بنوعی به شیوه پرتره سازی در مکتب کمال الملک توجه دارد او از عکاسی به عنوان یک مدیا برای نقاشی استفاده کرده است و عکاسی را به عنوان یک هنر مورد توجه قرار نداده است.
او افزود: عکس های مهدی تائب به 4دسته تقسیم می شود . او علاقه خاصی برای اینکه سوژه هایش را مقابل پرده بنشاند نداشته است . او در عکاسی علاقه خاصی به مستند نگاری داشته است بخشی از عکس هایش را در آتلیه و بخش دیگری را در مکان های دیگر عکاسی کرده است
او افزود: در عکس های مستند مهدی تائب شاهد چهره های رجال سیاسی ایران هستیم نوع ترکیب بندی او در عکاسی ما را به یاد کمال الملک می اندازد بخشی از عکس های او طبیعت بیجان هستند قطعا او بخشی از این فضاها را برای نقاشی بوجود آورده است و از آنها عکاسی کرده و پس از آن را بر اساس عکس نقاشی کرده است .
انتهای پیام/