سرویس معماری هنرآنلاین: کاوش‌های هدفمند پارسه با بررسی زِدودن و از میان بردن دشواری‌های گرفتگی آب در کاخ‌ها از سر گرفته شد. در دُورِ تازه فصل دوم از این کاوش‌ها زیر بخش جنوبی خزانۀ پارسه، دشواری آب راهه‌ها حل شده و رهاوردهای چشمگیری به دست آمد. علی اسدی، باستان‌شناس و سرپرست تیم کاوش در پارسه اعلام کرد:" فصل نخست کاوش‌ها از سال 91 آغاز شد. در این فصل هدف کاوش، باز کردن راه خروج آب در امتداد برآمدگاه خروجی آبراهه‌های پارسه بود. پیش از آن که کاوش‌های فصل نخست انجام شود به علت بسته بودن جلوی برون‌شد آبراهه‌ها که با خاک کاوش‌های پیشین پارسه پوشیده شده‌ بود امکان برون‌رفت آب از آبراهه‌های زیر تختگاه وجود نداشت و این موضوع علت آب‌گرفتگی آبراهه‌ها و در پایان سطح کاخ‌های پارسه می‌شد.

این باستان‌شناس ادامه داد: در فصل نخست، کاوش‌ها با پدیدآمدن یک کارگاه به درازای 100 متر و ژرفای 6 متر، مسیری در میان خاک کاوش‌های گذشته پدید آمد و در پایان با لوله‌گذاری این راه که از دهانۀ برون‌شد آبراهه‌ها آغاز شده‌ بود دشواری برون‌رفت آب از آبراهه‌های زیر تختگاه برای همیشه از میان رفت. در درازای دو سال گذشته در واقع آب‌های برآمده از بارندگی به آسودگی وارد آبراهه‌های زیر تختگاه شده و از راه کاوش شدۀ جنوب تختگاه پارسه به بیرون رهنمون می‌گردد. اگرچه در هنگام کاوش فصل نخست دستاوردهای جالبی دربارۀ وضعیت جنوب تختگاه پارسه در زمان هخامنشی به دست آمد که از جملۀ آن می‌توان به بقایای چند آبراهه اشاره کرد.

دکتر اسدی یادآور شد: این دستاوردها، بیانگر این است که به گمان بسیار در زمان هخامنشی آبگیری در کرانۀ جنوبی تختگاه وجود داشته‌است که آب آن از سوی درۀ جنوبی پارسه و همچنین آب برآمده از آبراهه‌های پارسه تامین می‌شده است. حتی بر این پایه می‌توان گفت، سنگ نبشته داریوش بزرگ نیز در آغاز در نزدیکی این آبگیر پدید آمده و یا شاید به خاطر آن درست شده باشد.

این استاد دانشگاه هنر شیراز دربارۀ فصل دوم کاوش‌ها هم توضیح داد: هدف این فصل از کاوش بازکردن آبراهه‌های واقع در بخش جنوبی خزانۀ پارسه است. در این کرانه دریچه‌ای وجود دارد که آب حیاط‌های جنوبی پارسه را به درون آبراهه‌ها رهنمون کرده‌است. رهاوردهای به‌دست آمده تاکنون بیانگر این است که، دریچه یادشده در زیر خزانه از سوی دو شاخۀ آبراهه که یکی به سوی شرق و دیگری که به سوی جنوب دنباله داشته ، آب خزانه پارسه را تخلیه می‌کرده است. به هر روی نکته مهم این است که آبراهی که به سوی خاور دنباله داشته و به شاخۀ اصلی آبراهه‌های پارسه چسبیده‌بوده، بنا بر دلایلی نامشخص در زمان هخامنشی بسته شده‌است. از همین روی تنها از آبراهی که مستقیما به سوی جنوب دنباله داشته و به دیوارۀ تختگاه می‌رسیده بهره گرفته شده‌است.

اسدی در پاسخ به این پرسش که آیا پیوندی میان چاه آب در دامنۀ کوه بالای خزانه با این آبراهه‌ها وجود دارد هم اظهار کرد: چاهی که در دامنۀ کوه مهر جای دارد در زمان پرفسور اِشمیت (1311خورشیدی) مورد کاوش قرار گرفت و تا 25 متر از ژرفای آن کاوش شد. از آن زمان تا به امروز پیوند میان این چاه و آبراهه‌های زیر تخت‌گاه مورد پرسش بوده‌ است. با این سان شواهد موجود بیانگر این است که چاه یادشده به گونۀ یک آب انبار که آب برآمده از بارندگی کوه مهر را در خود جمع می‌کرده مورد بهره بوده‌ است.

سرپرست تیم کاوش‌گر پارسه در خاتمه گفت: هرچند کاوش‌های اشمیت نیمه تمام ماند، ولی گمان اندکی وجود دارد که با آبراهه‌های زیر تختگاه در پیوند باشد. زیرا اگر این پیوند وجود داشت آب یاد شده به درون چاه تختگاه آمده و تُهی می‌شد و از دلیل اصلی آن برای کَندن آن در این صورت باقی نمی‌ماند. با این سان تنها با کاوش در چاه نامبرده می‌توان به دستاورد قطعی رسید.

انتهای پیام/

سیاووش آریا