سرویس معماری هنرآنلاین: هتل شیراز در سال های گذشته با تخلف و پیروی نکردن از قانون های میراث فرهنگی و تصمیم گیری نادرست مسوولان آن زمان میراث، در بخش ورودی شیراز و در دامان کوه و کنار بنای ملی دروازه قرآن ساخته شد و چشم انداز آن و باغ جهان نما را خدشه دارکرد. اکنون در پیرامون باغ جهان نما، ساخت و سازهای تازه ای آغاز شده است.
هنگامی که درون باغ باشید از هر سو که بنگرید چهرۀ ساختمان هایی که درگذشته با تخلف ساخته شده را می بینید که چشم نواز نیست. از دیگر سو، وَندالیسم (ویران گران بازمانده های فرهنگی- تاریخی) بر روی دیوارهای بیرونی آن، تبلیغات پیشۀ کار خود را نوشته اند و آسیب هایی را بر دل این یادمان کهن و ملی زده اند.
محمد حسن پاک نژاد، مسوول حریم آثار تاریخی پارس در این باره می گوید: "ساخت و سازهای تازه هیچ ایرادی از دید سازمان میراث فرهنگی ندارد زیرا در حریم درجه یک و فاصلۀ 8 متر و نیمی پلاک نخست به شمار می آید و ساخت ساختمان های دو اَشکوبه (طبقه) و در پلاک دوم که فاصلۀ 12 متر و نیمی است، ساختمان سه اشکوبه هیچ ایرادی ندارد".
این مسوول در پاسخ به این پرسش که چه تضمینی وجود دارد که مالک اَشکوب بیشتری نسازد، می گوید:" هر زمان تخلف صورت گرفت آن زمان ما اعتراض می کنیم".
او دربارۀ هتل شیراز و ساختمان های ساخته شدۀ بیشتر از سه اشکوبه در گذشته می گوید:"این تخلف ها در گذشته صورت گرفته و هم اکنون کاری نمی توان انجام داد".
پاک نژاد ادامه می دهد، حریم باغ ها به دلیل گستردگی و بزرگی با بناها و دیگر بازمانده ها تفاوت دارد و نمی توان مردم را از زندگی روزمرۀ خود بازداشت.
سیامک بصیری، کارشناس فنی و مدیر بافت تاریخی شیراز نیز در این باره می گوید: "در خواست استعلام برای ساخت و ساز از سوی هر نهادی طبق قانون های میراث فرهنگی مصوب کشور الزامی است و پیش از انجام هرکاری طبق ضوابط باید درخواست آگاهی دهند."
این مدیر فنی دربارۀ خط کشیدن و یادگاری نویسی بر روی بازمانده های نیاکانی هم یادآور می شود:"این وَندالیسم فرهنگی است و باید ریشه ای به آن پرداخت و تنها با آموزش و اعمال فرهنگی می توان از آن پیشگیری کرد وگرنه هر گونه کرده ای ناممکن و بیهوده است و این یک دشواری بزرگ در همۀ کشور است".
بصیری دربارۀ چشم انداز باغ جهان نما نیز می افزاید: "به دید من بهتر است با کاشت انبوه درختان بزرگ و ایجاد فضای سبز جلو این خدشه ها رابگیریم."
برخی از کارشناسان نیز برخورد با پدیدۀ وندالیسم به ویژه تبلیغات پیشه ها بر روی یادمان ها را نیز از خویشکاری های(وظایف) ادارۀ اماکن نیروی انتظامی می دانند.
به هر روی کُنشگران و دوستداران میراث فرهنگی و طبیعی بر پایۀ تجربه های تلخ گذشته همچنان نگرانند و خواستار توجه و رسیدگی سازمان میراث فرهنگی نسبت به یادمان های ملی و با ارزش خود هستند.
باغ جهان نما از کهن ترین باغ های شیراز است که در مجاورت ضلع شمالی چهارراه حافظیه و در بخش شرقی خیابان حافظ جای گرفته است. گستردگی آن چهل هزار مترمربع بوده که هم اکنون از گستردگی آن کاسته شده است. این باغ در زمان سلسله های آل مظفر و آل اینجو و تا زمان صفویه بسیار سر سبز و آباد بوده و جهانگردانی چون، تاورنیه، شاردِن، جان ملکُم و ادواربِراون در سفرنامه های خود از آن نام برده اند.
کریم خان زند در سال 1185 ه. ق دستور بازآرایی و مرمت و تجدید بنای این باغ را داد. پس از آن درون باغ،کاخی هشت گوشه ای با نمای آجری همانند، باغ نظر(عمارت کلاه فرنکی یا گنجینه پارس) ساخت.
باغ جهان نما اکنون در اختیار شهرداری است و در تاریخ 2 آبان ماه 1351 و با شمارۀ 928 در سیاهۀ (فهرست) یادمان های ملی به ثبت رسیده است.
انتهای پیام/
گزارش و عکس: سیاووش آریا