سرویس معماری هنرآنلاین : زمانی که بی‌توجهی نسبت به مسایل شهری، معماری، زیست‌محیطی و به طور کلی آنچه در پیرامون ما حضور دارد، وسعت پیدا می‌کند، دامنه تخلفات و عملکردهای خارج از شئون اخلاقی و حرفه‌ای، حد و مرزی نمی‌شناسد. متاسفانه در سال‌های اخیر، به علت بی‌توجهی‌ها و سهل‌انگاری‌ها، بسیاری از ارزش‌های شهری، میراثی و زیست محیطی ما قربانی سودجویی‌ها و منافع کوتاه مدت عده‌ای شده است که این منافع کوتاه مدت، در تقابلی جدی با منافع دراز مدت شهر و شهروندان قرار می‌گیرد.

در این میان نکتهٔ قابل تامل، همکاری برخی از دفا‌تر و شرکت‌های معماری در اینگونه عملکردهاست. اخیرا در تعدادی از سایت‌های خبری گزارشی با مضمون "تخریب باغ ده هزار متری تجریش" مطرح شده که اشاره به تخریب "باغ گیاهی" دارد. باغ گیاهی در مجاورت "مسجد گیاهی" و در کنار مجموعهٔ سعدآباد قرار گرفته و بنا به بعضی از گزارش‌ها قدمتی پانصد ساله دارد. در این میان، کسانی با دیدگاه‌های کوتاه‌مدت، با همکاری یکی از دفا‌تر مهندسین مشاور ضمن پروسه‌ای تدریجی، این باغ ارزشمند را به منظور احداث یک مجتمع تجاری عظیم تخریب کرده و اقدامات اجرایی این ساخت و ساز را آغاز کرده‌اند. این مقدمه را به عنوان مثال مطرح کردم تا به این پرسش اصلی بپردازم؛ آیا به لحاظ اخلاق حرفه‌ای، مهندسین مشاور و کار‌شناسان ذی‌مدخل این حوزه، این مجوز را خواهند داشت تا در موضوعاتی در آن‌ها حیات شهر قربانی منافع کوتاه مدت می‌شود، همکاری کنند؟ متاسفانه در سال‌های اخیر، این پدیده در میان برخی دفا‌تر معماری و مهندسین مشاور رواج پیدا کرده است که وقتی مسالهٔ قرارداد و گرفتن پروژه مطرح باشد، چندان لزومی نمی‌بینند تا در موضوع و تعریف پروژه چون و چرا کنند و بواسطهٔ حق الزحمه‌ای که دریافت می‌کنند، ممکن است در برابر هر نوع تصمیم غیرکارشنانه و زیان آور تسلیم شوند. این آفتی است که متاسفانه در سال‌های اخیر، به برخی از دفا‌تر معماری سرایت کرده است. البته نباید تصور کرد این نوع عملکرد در میان تمام یا اکثریت دفا‌تر معماری حاکم است.

خوشبختانه بسیاری از دفا‌تر معماری، به نقش حیاتی خود در این زمینه واقفند، اما اینکه دفاتری با نگاه فرصت‌طلبانه در جهت همکاری در مسائلی غیرکار‌شناسی برآیند و توان کار‌شناسی خود را در راستای توجیه عملکردهای غیرقابل توجیه قرار دهند، موضوعی است که نمی‌توان و نباید از آن به سادگی عبور کرد. منشا این مشکل را البته باید در سطح کلان‌تری جستجو کرد. در سال‌های اخیر به واسطه عملکرد بسیاری از مدیران دولتی و شهری، آن نقش یگانه مهندسین مشاور در جهت مطالعات و بررسی‌های دقیق کار‌شناسی کمرنگ شده و زیر سئوال رفته است. موارد بسیاری را شاهد هستیم که مطالعات کار‌شناسی و امکان سنجی طرح‌ها، جای خود را به طرح‌های توجیهی داده است که عمدتا با هدف توجیه تصمیمات و خواسته‌های کار‌شناسی نشدهٔ مدیران تهیه می‌شود.

در این میان، مهندسان مشاور در بسیاری از موارد به عنوان یک عنصر فعال و کنش‌گر عمل نمی‌کنند. مدعی نیستم همیشه و در همه وقت، دفا‌تر مشاور معماری می‌توانند در این ابعاد تاثیرگذار باشند، اما اینکه اساسا این نوع حساسیت‌ها در برخی از این دفا‌تر به کلی از میان برداشته شود و دغدغه‌ها صرفا معطوف به بستن قرارداد، اجرای دستورات کارفرمای احیانا غیر متخصص و در ‌‌نهایت اخذ الزحمهٔ پروژه باشد، آفتی است که نباید آنرا کم اهمیت تلقی کرد.

انتهای پیام/ علی اعطا مشاور رسانه‌ای معاون معماری و شهرسازی وزارت راه و شهرسازی