"ردکارپت" روایتی موجز و مختصر و بی داستان است از حضور یک هنرور عاشق سینمای ایرانی در دل بزرگ ترین و پر زرق و برق ترین آیین سینمایی دنیا ، جشنواره فیلم کن . فیلمی بدون فیلمنامه که آشکارا بر پایه ایده اولیه آغاز شده و با تکیه به توانایی های عطاران پیش رفته است ، یک اثر ساده و بی تکلف و بی ادعا . فیلمی که نه قرار است حرف های مهم و جهان شمول بزند ، نه روایت خاصی را به سبک متعارف پی می گیرد ، نه تحول شخصیت ها را سنگ بنای پیشبرد قصه گذاشته و نه تلاشی برای مدرن نمایی می کند . پس دلیل واقعی جذابیت "ردکارپت" چیست ؟ ساختاری که عطاران برای سریال های تلویزیونی خود انتخاب کرد و به سرعت او را بدل به محبوب ترین سریال ساز تلویزیون کرد ، ساختاری ساده و مبتنی بر حس بدون کمترین خودنمایی فنی است . درواقع عطاران چه در مقام نویسنده فیلمنامه و چه در نقش کارگردان ، با حذف زوائد و ساده کردن محیط ، به خوبی سراغ مولفه هایی آشنا می رود و نقاط دلخواه مخاطب را در داستان و ساختار پررنگ می کند . بی دلیل نیست که سریال "ترش و شیرین" رکورد تکرار پخش را در تمام سال های فعالیت تلویزیون شکسته است . عطاران بارها ثابت کرده بسیار خوب بلد است با فضاسازی رندانه مخاطب را در جایگاه شخصیت های داستانی خود بگذارد . ساختار ساده آثار او نه از سر شلختگی و بی حوصلگی که انتخابی بسیار آگاهانه و هوشمندانه برای نمایش زندگی به واقعی ترین شکل است . شیوه سلوک و رفتار خیام وار عطاران در دنیای واقعی را اگر دیده باشید ، به شباهت شیوه زندگی و نوع سلیقه هنری او به راحتی پی می برید ! اما "ردکارپت" به رغم ظاهر ساده و راحتی که دارد ، اصلا فیلم ساده و پیش پا افتاده ای نیست . در تاریخ سینمای دنیا و ایران ، حضور یافتن فردی از طبقه فرودست در فضاهای اشرافی بارها و بارها دستمایه ساخت فیلم قرار گرفته است و نمونه های پرشماری را - از "آقای دیدز به شهر می رود" تا یک "اصفهانی در نیویورک " - می توان در این دایره برشمرد . اما تفاوت بزرگی که "ردکارپت" لااقل با آثار ایرانی که قبلا در این فضا ساخته شده دارد ، ذکاوت عطاران در بسط دادن موقعیت های ساده و خرده روایت های به ظاهر بی ربط برای رسیدن به تصویری نهایی و تکان دهنده است ، مردی که در دیار رویاهایش تمام دارایی خود را از کف می دهد و بی پناه و گرسنه به پرچم کشورش پناه می برد . مسیر به ظاهر ساده ای که عطاران برای رضای فیلمش طراحی کرده تا به این نقطه برسد ، به رغم اصرار زیرکانه فیلمساز به گل درشت کردن فضاهای ذوق زدگی رضا از حضور در جشنواره کن ، به سکانس های ابتدایی فیلم باز می گردد ، جایی که مخاطب در کنار آشناشدن و علاقه پیدا کردن به شخصیت اصلی به سرعت در می یابد او آدم باهوشی نیست و درباره جایگاه خود نیز تصویر درستی ندارد . بعدتر و در نیمه دوم فیلم ، در سکانس های تنهایی رضا در می یابیم او برای کاستن از درد زیستن در دنیای ناخوشایندی که دارد و برای تحمل کردن فاصله بعیدی که با رویاهایش دارد ، همیشه به دنیای سینما پناه می برد. ایده هوشمندانه کات زدن موقعیت های حسی دشوار رضا به سکانس های برگزیده از بهترین آثار تاریخ سینما ، بازی درخشان عطاران که ترکیبی دلچسب از بلاهت و دانستگی را در شخصیت رضا خلق کرده و نقد اجتماعی تندی که در زیرلایه های فیلم جریان دارد و در رفتارهای رضا مثلا ردشدن از چراغ قرمز و ... دیده می شود ، برخی از ویژگی های بارز فیلم هستند . ناگفته نماند نقد اجتماعی فیلم گاهی بسیار تندوتیز است و بر مولفه های رفتاری ما ایرانیان تاکیدی دقیق دارد و عجبا که این نگرش منتقدانه با استقبال و شلیک خنده مخاطبین هم همراه می شود ! "ردکارپت" فیلمی است که نه برای جشنواره ها ساخته شده و نه دغدغه ماندگارشدن در فضای تولید آن جریان داشته ، اما اثری هوشمندانه و جذاب است که به ویژه برای مخاطبینی که حرفه شان سینماست یا به صورت مداوم با سینما درگیرند بسیار جذاب است .از جمله وقتی عطاران با چند شوخی ساده سینمای فاخر را نابود می کند ! از همان تیتراژ استثنایی آغازین گرفته تا استفاده از نماهای دلچسب برترین آثار اسکورسیزی و دیگران در کنار حاشیه صوتی رنگارنگ و شوخی های واقعا خنده دار فیلم - مثلا قضیه شلنگ توالت ! - در کنار رئالیسم هوشمندانه ای که ساختش فقط از عطاران بر می آید ، دلایل متقن و محکمی هستند برای توجه عمومی به این فیلم و موفقیت فراتر از انتظارش در بدترین اکران سال . عطاران بدون شک مهم ترین و البته محبوب ترین چهره سینمای ایران در سال های اخیر است ، مردی که نامش بدل به برندی معتبر در ذهن سینماروها شده است . حالا با مقایسه سطح کیفی سریال های تلویزیون در ماه رمضان با فیلمی که عطاران با کمترین بودجه و امکانات ساخته ، به خوبی می توان فهمید جدایی رضا از سیما به ضرر کدام یک تمام شده است !
انتهای پیام/
حمید سلیمی