سرویس تئاتر هنرآنلاین: تنهایی انسانها و روابط سرد و تلخ در دنیای غرب، یکی از سرچشمههای قوی در به وجود آمدن تمام این خشونتها است. آزمایش و جست و جو برای رسیدن به دنیایی غیر از دنیای موجود، از طریق راههای پر از خشونت، از همان ابتدا محکوم به شکست است.
سخن اول
سال 2002 مسئول هنری "خانه فرهنگهای جهان در کلن" بودم و در پی نمایشنامههای جدید برای فصل تئاتری پیش رو. در دفتر کار نشسته بودم و داشتم روزنامهها را ورق میزدم. عکسهایی از یک ترور دسته جمعی در مدرسهای در شرق آلمان، تمام حواسم را به خود جلب کرد. طراح و مجری این ترور دسته جمعی "روبرت شتاین هویزر" نوزده ساله بود. مرتب از خود میپرسیدم که چه گونه ممکن است یک انسان در اوان جوانی و در اوج شور و عشق، چنین سنگدل و بی رحم باشد و تنها در عرض ده دقیقه با شلیک پنجاه و هشت گلوله، شانزده نفر را بکشد و تعداد زیادی را هم مجروح کند. او در جامعه مرفهای زندگی میکرد که از امکانات فوقالعاده اقتصادی، علمی، فرهنگی، ورزشی، اجتماعی... بسیار بالایی برخوردار بود. امکاناتی که شاید تنها چهار پنج درصد اهالی این کره خاکی از آن برخوردار باشند. در جامعهای که پیشرفتهای عظیمیدر تمام رشتههای علمی، صنعتی، هنری ... به دست آورده است. پس چه عواملی مسبب بروز یک چنین پدیدههای تراژیک اجتمایی هستند. چرا در آلمان و آمریکا و...، که جزو ثروتمندترین و مدرنترین کشورهای جهان به حساب میآیند، چنین اتفاقاتی میافتد؟ مسلماً نا امیدی و انتقام، چه از خود و چه از دیگران، دو انگیزه بسیار قوی برای این گونه ترورها به حساب میآیند. آری، انتقام از معلمین، مسئولین مدرسه و دیگر هم کلاسیهای "روبرت شتاین هویزر" که با سرعت پلکان ترقی را طی میکردند. این جوان ناامید، خود را در مسابقه بی امان و نفسگیر، برای رسیدن به "جایگاهی شایسته" در جامعه، بسیار عقب میدید و انتقامش را بدین شکل از جامعه گرفت. و در نهایت از خودش نیز انتقام گرفت. آری نومیدی و انتقام باعث شد که او شانزده نفر و در نهایت خودش را به گلوله ببندد. آری، روبرت شتاین هویزر نتوانسته بود جوابگوی این جامعه ماشینی که اکثر معیارهایش بر اساس بازدهی انسانها محاسبه میشود، باشد.
گام بعدی
تحقیقاتم را در این زمینه گسترش دادم. به ماجرای وحشتناکتری، از لحاظ روانی، برخورد کردم و آن موضوع "آرمین میوس"، ملقب به "آدم خور روتن بورگ" بود. سرم گیج میرفت، برایم قابل قبول نبود. به خود میگفتم آخر در این هزارلای ذهن بشر، در این دالانهای بی سر وته، چه میگذرد که انسانها، با وجود داشتن امکاناتی بیحد در تمام زمینهها، تا این درجه سقوط میکنند؟ چرا انسانها از خودشان متنفرند؟ چرا یک نفر میخواهد بالکل "محو و نابود" شود؟ چرا دیگری در کشتار و بلعیدن شکار انسانی، میخواهد به هویت برسد؟ چرا هویت خودش را به هیچ وجه قبول ندارد و با تمام وجود میخواهد از آن بگریزد؟ و هزاران چراهای دیگر.
اما نامه آخری که در اینترنت خواندم بسیار ساده و گویا بود: "به من کار بدهید وگرنه هفت تیر به دست میگیرم، به خیابان میروم و مردم بی دفاع را ترور میکنم." این که نویسنده این نامه تا چه حد جدی این حرف را بازگو کرده بود، برایم اهمیت چندانی نداشت. مهم این بود که احساس میکردم، بسیاری از جوانان این جامعه، و شاید تمام جوامع بشری، در این عصر سرعت و کامپیوتر و رقابتهای بیامان ...، به بن بست رسیدهاند، تبدیل به بمبهای ساعتی شدهاند، عاجزانه فریاد میکشند و کمک میخواهند.
تمام این جریانات مرا به یاد نمایش نامه "پوزه چرمی" انداخت که چند سال پیش، اجرایی از آن را دیده و بسیار لذت برده بودم. اما اکنون پس از مجموعه این اتفاقات، مسایل نمایش را با گوشت و پوستم حس و احساس همدردی بیشتری میکردم. نمایشنامه را به هیئت اجرایی گروه پیشنهاد دادم و چندی بعد تمریناتش را شروع کردم.
در این نمایش "گئورگ سولوبودزیان" طراح صحنه و لباس بود، "سوزانه رویتر" و "کلاوس ابرت" نیز بازی گران نقش زن و شوهر جوان بودند. اجرای این نمایش با استقبال گرم تماشاچیان روبرو شد و در همان سال، در رقابت با بیش از 150 نمایش دیگر، کاندید بهترین اجرای سال 2002 در شهر کلن شد. در سال 2003 نیز به بخش بین الملل جشنواره تئاتر فجر دعوت و در بخش بینالملل مورد تجلیل واقع گشت.
نمایشنامه "پوزه چرمی"
نمایشنامه، زندگی یک زوج جوان آلمانی را در شبی که آبستن حوادث بی شماری است، به تصویر میکشد. شوهر، نویسندهای است جوان و بسیار حساس و بی کار که در انتظار "کشف شدن" و موفقیت شغلی است. این نویسنده جوان میخواهد از روزمرگی خشن و بی روح فرار کند و سعی میکند با تقلید قیافه و رفتار قهرمان بی بدیلش در فیلم "پوزه چرمی"، آرام آرام به هدفش نزدیک شود. آخرین پس انداز همسرش را خرج خرید یک اره برقی میکند، پیش بندی خون آلود میپوشد، ویدیوی فیلم "کشتار با اره برقی تگزاس" را با صدای بلند پخش و اره برقی را روشن می کند، تا "بازی" پر هیجان و لذت بخشش را شروع کند. او در زندگی واقعی بسیار سرخورده است، اما در این لباس و در این بازی، احساس قدرت بسیار زیادی میکند و...
نمایشی سیاه و مدرن
"پوزه چرمی" یک نمایش سیاه و مدرن است. در این جا با دنیای خوش گذشته خداحافظی و امید به آینده به چالش کشیده میشود. در این نمایش، رنج و درد جامعه ای به تصویر کشیده میشود که تک تک انسانهایش در تنهایی جان کاه و روابطی بیمارگونه، دست و پا میزنند. تنهایی انسانها و روابط سرد و تلخ در دنیای غرب، یکی از سرچشمههای قوی در به وجود آمدن تمام این خشونتها است. آزمایش و جست و جو برای رسیدن به دنیایی غیر از دنیای موجود، از طریق راههای پر از خشونت، از همان ابتدا محکوم به شکست است.
زبان نمایشنامه بسیار تلخ و روند ماجرا، بسیار پر تپش است، گاه انسان را به اشتباه میاندازد. نمایش مابین دنیای واقعی و دنیای دروغین، عشق و خشونت، غریزه، دروغ و واقعیتهای تلخ بدون بزک، سیر میکند. نمایش یک دیوانگی کاملاً روزمره که پشت ماسک پنهان شده است.
جست و جو در پی یافتن خویش، در پی دوستی و مطرح بودن در جامعه. تصویر دو انسان تنها، ناراضی و نا امید که با وجود تمام ناملایمات نمیخواهند لذت بردن از زندگی را فراموش کنند. آن دو در دالانهای پیچ در پیچ و بی سر وته، چون شیطان به دور خود میچرخند.
"پوزه چرمی" اولین بار در سال در 1994 در "تئاتر تالیای هامبورگ" اجرا شد. پس از آن، تا کنون بیش از 300 کارگردان در شهرهای مختلف جهان، از جمله بوینس آیرس، پکن، لندن، لس آنجلس، بورکینا فاسو و تقریباً در تمام کشورهای اروپایی، این نمایشنامه را به صحنه بردهاند.
انتهای پیام/