سرویس فرهنگ و ادبیات هنرآنلاین : رمان‏‌های پلیسی در ایران، هیچ‏‌گاه آن‏طور که باید مورد توجه قرار نگرفت. از مخاطبان کتاب اگر نام چند داستان‏‌نویس در این ژانر را بپرسید بیشتر آن‏ها آگاتا کریستی را به واسطه "پوآرو" و "خانم مارپل" می‏‌شناسند. شاید به دلیل عامه‌‏پسندی داستان‏‌های جنایی، این ژانر مورد استقبال خوانندگان قرار نگرفته است.

اما در بین نویسندگان این نوع، نام داشیل هَمِت به عنوان یکی از داستان‏‌نویسان مهم به چشم می‏‌خورد. همت را آغازگر پدر "رمان نوآر" یا همان سیاه می‌‏دانند. نوآر که در فرانسه به معنای سیاه است اصطلاحی است که منتقدین فرانسوی به این نوع خاص از رمان‏‌های پلیسی اطلاق می‏‌کنند. اغلب زبانی که در این رمان‏‌ها استفاده می‏‌شود، زبان محاوره یا زبان کوچه و بازار است.

همت در ۲۷ مه سال ۱۸۹۴ در بخش سینت مری ایالت مریلند در خانواده دورگه اسکاتلندی/ فرانسوی به دنیا آمد. کودکی و نوجوانی خود را در فیلادلفیا و بالتیمور گذراند و در ۱۴ سالگی درس و مدرسه را رها کرد و وارد بازار کار شد. بیست ساله بود که با عنوان کارآگاه خصوصی به استخدام موسسه "کارآگاهی پینکرتن" در آمد. این شغل برای او بسیار جذاب بود، چون به نظرش، حرفه‌ای مبارزه‌جویانه، هیجان‌انگیز، پرحادثه و خطرناک می‏‌آمد و از همه این‏‌ها گذشته با خوی بذله‌گوی او نیز منافاتی نداشت. همت به نقاط مختلف کشور سفر کرد، با شیوه‌ها، عادت‌ها و نحوه زندگی مردم آشنا شد، طبقات مختلف اجتماع و طرز رفتار و حتی فکر آنان را شناخت و از موقعیت‏‌های حساس اجتماعی سر درآورد. از این‏‌ها گذشته، شغل کارآگاهی او را با محیط‏‌های گنگستری، دسته‌های خلاف‏کار، قماربازان، قاچاقچیان مواد مخدر و فساد حاکم بر سیستم‏‌های سیاسی و پلیسی آشنا کرد. او هر آنچه را می‏‌دید و می‏‌شنید و می‏‌یافت، یادداشت می‏‌کرد و همین تجارب بود که بعدها پایه اصلی "رمان سیاه" را تشکیل داد. در اواخر 1940 عضو فعال کنگره حقوق مدنی نیویورک شد، در سال 1951 از دادن اسامی چهار عضو این موسسه که کمونیست بودند، اجتناب کرد. او به شش ماه زندان محکوم شد. همه درآمدش از کتاب‏‌ها و فیلم‌‏ها ضبط شد. سال‏‌های آخر عمر داشیل در فقر و بیماری گذشت و بعد از یک دوره ده ساله سکوت در سال 1961 زمان مرگش تقریبا از یادها رفته بود.

یکی از مهم‏‌ترین رمان‏‌های پلیسی شاهین مالت" نام دارد که نوشته داشیل همت است. داستان "شاهین مالت" درباره یک کارآگاه خصوصی به نام سام اسپید است که در پی دنبال کردن پرونده‌‏ای که به او واگذار شده همکار خود را از دست می‏‌دهد. او با سه مجرم عجیب و غریب مواجه می‏‌شود که قصد دزدیدن مجسمه‏‌ای گران‏قیمت را دارند.

همت با نوشتن شاهین مالت (1930) شهرت جهانی کسب کرد و تاثیر زیادی روی نویسندگان آثار پلیسی و جنایی گذاشت. داشیل همت در ابتدا پاورقی‏‌نویس هفته‌‏نامه‏‌های عامه‏‌پسند بود که در آن‏‌ها به صورت سریالی داستان‏‌های خود را چاپ می‏‌کرد. در دهه 1930و 1940 فیلم‏‌های متعددی بر اساس آثار او ساخته شدند و شاهین مالت که شاهکار "جان هیوستن" است، سومین فیلمی بود که بر اساس این کتاب "همت" به روی پرده آمد. جان هیوستن به "شاهین مالت" وفادار ماند، چون خود رمان کامل بود و داشیل همت فکر همه چیز را کرده بود. می‏‌گویند تنها کاری که هیوستن کرد این بود که رمان را دکوپاژ کرد و به "جک وارنر" گفت این هم فیلمنامه من!

آندره ژید سبک "داشیل همت" را با سبک ارنست همینگوی مقایسه می‌کرد.

ویم وندرس در نخستین فیلم آمریکایی خود به نام "همت" که در سال 1983 ساخت، "همت" کارآگاه را وارد یک ماجرای پر پیچ و خم کرد. "داشیل همت" اکنون دیگر تنها یک نویسنده "رمان سیاه" نیست، یک افسانه است.

انتهای پیام/

یک توضیح کوچک: پیش از این "100 رمانی که باید خواند" و "ادبیات پشت پرده" هر هفته چهارشنبه‌ها منتشر می‌شد که از این به بعد "100 رمانی که باید خواند" در روزهای دوشنبه و"ادبیات پشت پرده" سه‌شنبه‌ها منتشر خواهد شد. علیرضا سردشتی