سرویس تجسمی هنرآنلاین : این روزها با اقبال جوانان به هنرهای تجسمی و محدود بودن گالری‌ها و کوتاه بودن فرصت نمایش آثار، برخی از هنرمندان به جای انتظار برای گرفتن وقت از گالری‌ها و طی کردن زمانی طولانی به انتظار، شیوه جدیدی را برای ارائه اثرشان انتخاب کرده اند که اتفاقا این شیوه ارائه نیز خود به بخشی از کار تبدیل می‌شود.

این بار برای نوشتن گزارش درباره یک نمایشگاه گروهی به جای این که به یک گالری در سطح شهر تهران بروم، از یکی از خانه های قدیمی تهران سر درآورم که در آخرین روزهای حیاتش تبدیل به مکانی برای نمایش آثار شاگردان پویا آریان پور شده بود.

خانه‌ای با معماری عجیب و کمتر دیده شده در میدان محسنی، خیابان شاه نظری، میدان کاظمی، بن بست آذرگاه، پلاک 7. زمین این خانه در سال 1349 توسط پدر خانواده خریداری شده و در دو طبقه و زیرزمین ساخته شده است. با ازدواج پدردرسال52، دختر و پسرش دراین خانه متولد می شوند و تا سال 1373 درهمین خانه می مانند، اما از آن پس این خانه مدتی اجازه داده می‌شود و شاید دراین مدت کارکردی حتی غیر مسکونی هم پیدا می کند و درنهایت مالکان تصمیم می گیرند که خانه را بکوبند و از دل این خانه قدیمی، خانه جدیدی متولد شود، خانه‌ای که ساکنان آینده آن معلوم نیست.

به واسطه دوستی پویا آریان پور با مالکین؛ این خانه دراین زمان 3 ماهه و درروزهای پایانی حیاتش به او و شاگردانش سپرده می‌شود تا شور و هیاهو و نشاط به خانه بازگردانده شود و خانه با شکل و شمایل دیگری و در لباسی کاملا سفید با ساکنان پیشین اش خداحافظی کند و خاطرات جدیدی را در حافظه ذهن جمع جدیدی از خود به یادگار بگذارد.

پویا آریان پور که خود هنرمند تجربه گرایی است و شیوه آموزش و زندگی اش نیزاین را به خوبی نشان می دهد، بخشی از تمرکزش را بر روی آموزش شاگردانش می گذارد و برخلاف بسیاری از استادان هنر که برنامه‌ای برای برپایی نمایشگاه برای شاگردان شان ندارند، سالی یک باربرای شاگردانش نمایشگاه می گذارد، نمایشگاه هایی که به جای گالری، در خانه های شخصی برپا می‌شود. خانه هایی که یک فرصت کوتاه برای نمایش در اختیار هنرمند می گذارند و هیچ چشم داشتی از فروش و یا عدم اقبال نمایشگاه ندارند. اما این برای نخستین بار است که نمایشگاه شاگردان آریان پور در یک خانه در آستانه تخریب برپا می‌شود.

خانه‌ای که خود موضوعی می‌شود برای یک نمایشگاه و سه ماه اقامت جسته و گریخته‌ این هنرمندان جوان در این خانه، امکان جدیدی را برای آن‌ها بوجود می آورد تا ضمن الفت و دوستی با خانه، به امکاناتی که‌این خانه می تواند در نمایش و چیدمان آثار به آن‌ها بدهد فکر کنند و برنامه‌ریزی کنند. در واقع برخلاف فضای گالری این خانه است، که خانه ذهن هنرمند می‌شود تا اثرهنری شکل بگیرد و از امکانات فضا برای خلق اثر هنری استفاده شود.

خانه‌ای که درنگاه نخست شباهت خاصی با خانه های معمول نداشت و وقتی قدم در ورودی این خانه می گذاشتی فلش های سیاه تو را به سمت پله ها و طبقات پایین هدایت می‌کرد، پله های باریک و راه پله‌ای دراز و موسیقی اسرار آمیزی که تو را در ابتدای امر به زیرزمین هدایت می‌کرد، زیرزمینی که تو را به سمت هزارتوهای بورخس می‌برد و حتی لایبرنت های ذهن. گویی برگزار کنندگان نمایشگاه حافظه، از فضای چند لایه و پیچ درپیچ این خانه، برای رجعت به خاطرات و حافظه‌ای که شاید گوشه گوشه آن مخدوش شده است بهره گرفته اند و برای رسیدن به خاطره اصلی باید لایه های بسیاری را کنار زد تا به حقیقت اصلی رسید، حقیقتی که با گذر زمان شکل اش دگرگون شده است و گاه مخاطب را با این چالش روبرو می کند که راستی واقیعت چیست؟

با توجه به‌این که در کلاس های آریان پور صرفا نقاشی آموزش داده نمی‌شود و در واقع هنرمند با مهم ترین نکته در خلق اثر هنری، یعنی ایده پردازی مواجه می‌شود، در این نمایشگاه هم انتظار نداشتم که صرفا با چندین نقاشی روبرو شوم که بر روی دیوار رفته اند.

اتاق شماره 10

آخرین اتاق این خانه و نخستین جایی که برای من جذابیت دیده شدن دارد، اتاقی است که شماره 10 بر روی آن نقش بسته است اتاقی کاملا سفید که یک اینستالیشن و ویدئو در آن به نمایش گذاشته شده است، آثاری از سهیل ریاحی هنرمند جوانی که اتفاقا این نخستین تجربه او برای ارائه آثارش در قالب نمایشگاه است.

چیدمان این بخش یک نیم تنه از زنی فروخورده شده است که گویی نیروی از پشت او را به عقب می کشد و زن را یارای حرکت و سربرآوردن نیست، زنی تماما سفید. در کناراین چیدمان یک تصویرکوچک از یک نقاشی قدیمی به چشم می خورد، زنی پیر در کنار پدرش. پدری که گویی قصد دارد تا پایان عمر ناجی دخترش در مشکلات زندگی باشد و همین میل او به نگهداری مانعی از این می‌شود که دختر خود بتواند در مقابل مشکلات موجود واکنش نشان بدهد و استقلال خود را حفظ کند. در واقع هر بار او می خواهد از خود حرکتی کند نیروهای بازدارنده او را به عقب سوق می دهند.

در این اتاق همچنین یک باکس که با پلکسی گلاس شبکه شبکه شده است و گوی‌های نقره در آن به چشم می خورد با روشن کردن کلید این اثر، گوی‌ها از این سو به آن سوی جعبه سرازیر می شوند و این غلت زدن ها و چرخش های پیاپی سر و صدای عجیبی را به راه می اندازد. ویدیو سهیل ریاحی نیز در واقع روند حرکت این گوی‌های ریز را در این چیدمان نشان می دهد.

گویی این جعبه و گوی‌هایش اشاره به کره زمین و زندگی دارد که آغاز و پایانش مشخص نیست و انگار هر گوی با حیات شروع می کند و به ممات می رسد.

اتاق شماره 9

اتاق شماره 9 که پیشتر به عنوان موتورخانه از آن استفاده می شده به دو بخش تقسیم شده بود و بخش نخست این اتاق به نمایش ویدئو ایستالیشن اثر آمنه زمانی اختصاص داده شده بود و گوشه‌ای ازاین اتاق همچون آشپزخانه کابینت بندی شده و ویدئو اینستالیشن بر روی این کابینت ها لود می شد.

دراین ویدئو زنی رو به دوربین مشغول ظرف شستن بود و در حالی که اندوه و انزجاری خاص در چهره و چشم هایش موج می زد،با وسواس عجیبی ظرف ها را می شورد و گاه به اختیار ظرفی را بر زمین پرتاب می کند و می شکند.

شاید بخشی از انزجار این زن جوان، از خلاصه شدن زنانگی اش در کار خانه و شستن ظرف و ظروف و رفت و روب باشد. بالا آوردنی که فرو خوردن نیز هست.

در پس این اتاق، اتاقک کوچکی قرار دارد که همچون ویترین یک فروشگاه با ابروساتن زرشکی دیوارهایش آراسته شده و در وسط اتاق یک لباس عروس که چرخ می خورد قرار گرفته و تصویر رقص تعدادی کودک بر روی این لباس عروس نقش بسته است. گویی غزال بحرایی با ساخت این ویدئو اینستالیشن نقبی زده است به رویاهای دوران کودکی که در پس ذهن هر دختر بچه‌ای نقش بسته است، رویای پوشیدن لباس سفید عروس و همراه شدن با ملک جوانبخت.

اتاق شماره 8

اتاق شماره 8 دربرگیرنده مجموعه چیدمان و ویدئو اینستالیشن از ترلان تیار است. در این اتاق ترلان تیار 2 پروژه را در کنار هم به نمایش گذاشته است. یکی از پروژه های او ساختن اثر جدید براساس یک تصویر قدیمی مربوط به سال 1485 است که دراین تصویر چهره یک اسکلت تزئین شده با جواهرات و فیروزه به چشم می خورد. اسکلتی که یکی از خدایان اقوام مکزیکی به شمار می رود، عدمی که به هست درآمده و حیات در وجودش دمیده شده و پرستیده می‌شود. ترلان تیار براساس این تصویر اثر جدیدی را خلق کرده و به نمایش گذاشته است.

بخش دوم آثار او در این نمایشگاه که شی نیافته نام دارد، 10 عکس سلف پرتره از خود هنرمند است که با آتش تکه هایی از آن مخدوش و نابود شده است، شاید هنرمند با این حرکت می خواسته که تصویری از بخشی از آرزوهایی که تحقق پیدا نکرده اند ارائه دهد و یا خاطراتی که می سوزانند و گریزی از آن نیست.

اتاق شماره 7

اتاق 7، اتاقی است که همه ما به نوعی در دورانی از زندگی مان با آن روبرو شده‌ایم. خانه کودکی که مجبوریم آن را با هزاران خاطرات و روزهای رنگی و شاد به دیگری واگذاریم و به جای دیگری نقل مکان کنیم. در این اتاق آناهیتا رحیم زاده یک چیدمان را به نمایش گذاشته، چیدمانی که متشکل از 3 بقچه لباس و عکس و خرده ریزهای خاطره است به همراه یک تلویزیون قدیمی که عکس پسربچه‌ای بر روی آن با پروژکتور انداخته شده است.

اتاق شماره 6

اتاق شماره 6 حال و هوای دیگری دارد و در طبقه اول واقع شده است در این اتاق که با یک حال کوچک به سایر اتاق های این طبقه ربط پیدا می کند مجموعه چند چیدمان در معرض دید قرار گرفته. چیدمانی از کیانا میرحقانی .در این مجموعه‌ هنرمند جوان مجموعه‌ای از چند نقاشی که به نوعی یادآور فضای ذهن و خاطرات گمشده است را به نمایش گذاشته . یال بلند اسب رویایی که بر جنگل سیاه کشیده می‌شود، تا رویاها و خاطرات جدیدی متولد شوند.

همچنین دراین اتاق یک نقاشی از دل آرا پاکدل به نمایش گذاشته شده است. دراین نقاشی که با تکنیک رنگ روغن روی بوم خلق شده است، تصویری از یک زن امروزی دیده می‌شود که یک زن اساطیری سفید پوش مشغول بدرقه اوست، بدرقه‌ای که نقطه عزیمتی است به صفر مرزی، از خانه به بی خانه شدن و مهاجرت. مهاجرتی که خاطرات در آن پررنگ تر می شوند و نقطه سفر مرزی موجب می‌شود که فرد مهاجر در مکان بی مکانی و زمانی بایستید و نه بتواند با دیروز خداحافظی کند و نه با امروز خود ارتباط خاصی برقرار کند.

اثردیگری که در این اتاق به نمایش گذاشته شده یک ضریح بود که در درون یک مکعب سفید قرار گرفته و این مکعب در دل یک مکعب قرمز که افراد مختلف از جای جای جهان با ماشین و پای پیاده و قطار خودشان را به آنجا رسانده اند و دلشان را به‌این ضریح وصل کرده اند. این چیدمان توسط ملیسا ولی پور خلق شده است.

همچنین دراین اتاق یک حجم از مریم علی اصغری به نمایش درآمده که شامل هفت لایه ورقه پلاستیکی روی یک عکس قدیمی قرار گرفته است و در این عکس چهره مردی رو به دوربین که در یک آرایشگاه مردانه ثبت شده است، گویی برای رسیدن به لایه های پنهان این عکس باید یک به یک این ورقه های پلاستیکی را کنار زد تا شاید به اصل اصل رسید، غافل از آن که اصل نیز فرعی است براصل.

همچنین در این اتاق یک عکس که بر روی بوم چاپ شده است از میترا ولایی به نمایش گذاشته شده است. که مروری است بر گذشته.

اتاق شماره 5

دراین اتاق یک چیدمان ازمریم علی اصغری به نمایش گذاشته شده است. این چیدمان متشکل از 30 قاب کوچک است که در هرقاب تکه‌ای از یک خاطره قدیمی جای گرفته است، از چوب کبریت نیمه سوخته، تا فندک، دکمه های زاپاس یک لباس، پاکتی سیگار. چیدمانی که به نوعی مخاطب در جریان بخشی ازفراز و فرود رابطه عاطفی یک هنرمند قرار می دهد.

اتاق شماره 4

در این اتاق نیز مجموعه آثاری از تعدادی هنرمند به نمایش گذاشته شده است.

در بدو امر یک اثر حجم از میترا والایی به چشم می خورد که به نوعی با کاغذ که بر روی دیگر آن نقشه‌ایران به چشم می خورد تصویری از صحنه های جنگ ایران و عراق بازسازی شده است. خاطراتی که گریزی از آن نیست.

در این اتاق همچنین پریسا ثبوتی، یک حجم با عنوان کتاب تاریخ را به نمایش گذاشته است. کتابی سیاه که هر چقدر ورق بزنی جز سیاهی درآن چیزی نمی بینی.

اتاق شماره 3

در این اتاق یک عکس از ترلان تبار به نمایش گذاشته شده است با عنوان "بدن عرصه تاریخ". در این عکس تصویر یک زخم بدن بخیه خورده به چشم می خورد. گویی زخم هایی که بر تن ما مانده اند هر یک خاطراتی هستند که نقش آن همیشه با بخیه ها بر تن ما خواهد ماند.

همچنین در این اتاق نسیم فروردینی یک چیدمان به نمایش گذاشته با عنوان "من انسانم" که متشکل از چند حجم مثله شده انسان است که در نهایت بر روی میز با کادر و چاقو به جانش افتاده اند و همچون یک غذا در حال سرو شدن است، اما با این همه همچنان هویت انسانی خود را حفظ کرده است.

ا تاق شماره 2

در اتاق شماره 2 هم قرار بود ویدئو آرت از آتنا زمانی به نمایش گذاشته شود که‌این اثر از نمایشگاه کنار گذاشته شده بود.

اتاق شماره 1

اتاق شماره 1 هم به نوعی برآیند تمام نمایشگاه بود در این اتاق امیر قره حسنلو، ملیسا ولی پور، میترا ولایی و ساره مصباحی چند اثر را به نمایش گذاشته بودند.

گزارش تصویری مرتبط

انتهای پیام/

مریم آموسا