سرویس تجسمی هنرآنلاین //انجمن های هشت گانه هنرهای تجسمی ایران در طول سال های فعالیتشان فراز و فرودهای مختلفی را پشت سر گذاشته اند که از این میان تغییر و تحولات مدیریتی و به تبع آن خط مشی ها و رویکردهای ادواری در برگزاری دوسالانه های تخصصی را شاید بتوان عمده ترین تحولات این انجمن ها به حساب آورد.

اما انجمن های تجسمی شامل مجسمه سازی، نقاشی، گرافیک، عکاسی، تصویرسازی، خوشنویسی، کاریکاتور و سفال و سرامیک -که نوپاترین آن ها محسوب می شود- در مجموع به گواه شواهد بسیار از یک اشکال زیرساختی عمده رنج می برند که به نظر می رسد طی این سال ها بیشترین صدمه را به بدنه این تشکل ها وارد کرده است.

واقعیت این است که چه بخواهیم و چه نه، تعریف فعالیت انجمن ها در زیر چتر حمایت های دولتی اساسا راهکار مناسبی در حفظ و بقای تشکل های اینچنینی به نظر نمی رسد چرا که در پیش گرفتن چنین راهی در حقیقت سپردن امور به متغیری بزرگ که همان تغییر سیاست ها در دولت های مختلف است خواهد بود. رویکردی که پس از پشت سرگذاشتن دوره های متعدد امروز هر دوروی سکه را با اندکی تامل پیش چشممان نمایان کرده است. تجربه نسبتا موفق یکی دو انجمن از جمله گرافیک و عکاسی - حتما به علت بنیه مالی قوی تر و توان جذب بودجه های حمایتی از طریق بخش خصوصی- در تلاش بر استقلال مالی از دولت ها از یک سو و مشکلات متعدد گریبانگیر دیگر انجمن های تجسمی که وابستگی مالی بیشتری به نهادهای دولتی داشته اند امروز راه و چاه را تقریبا روشن پیش رو می نهند.

تازه ترین واکنش ها به فعالیت انجمن های تجسمی

تازه ترین اظهار نظری که از سوی اعضای رسمی انجمن ها در خصوص وضعیت فعلی شان منتشر شده یکی مربوط به انجمن سفال و سرامیک است که 23 بهمن ماه سال گذشته و توسط رئیس این انجمن خبر تعطیلی قریب الوقوعش به دلیل نبود بودجه و مشکلات مالی اعلام شده بود. اژدری در سخنانش عنوان کرده بود: انجمن به دلیل نبود بودجه و امکانات تا آخر امسال تعطیل می شود. سال هاست این نکته را گفته ایم که انجمن هایی ازاین دست بی تردید نیازمند حمایت های مالی دولت است.اما سیاست گذاران فرهنگی در سال های گذشته نسبت به این مسئله بی توجه بوده اند و همین مسئله باعث شده تا انجمن سفال و سرامیک در سراشیبی قرار بگیرد.

البته اژدری چندی بعد و در 27 خرداد ماه در گفتگو با خبرنگار مهر گفت: باید تأکید کنم که انجمن سفال و سرامیک منحل نشده است بلکه تنها بخش آموزشی آن در حال حاضر فعالیتی ندارد چون مکانی برای این منظور در اختیار نداریم.

رئیس انجمن هنرمندان سفال و سرامیک، درباره مکان فعلی این انجمن هم بیان کرد: در حال حاضر فضای بسیار کوچکی در خانه بهزاد از سوی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری در اختیار ما قرار گرفته است تا بتوانیم پاسخگوی مراجعان به این انجمن باشیم.

همچنین اوایل سال جاری اخباری مبنی بر تعطیلی انجمن مجسمه سازان در بعضی رسانه‌ها منتشر شد که همزمان با اعلام تعطیلی انجمن‌ سفال و سرامیک شائبه‌ها و نگرانی‌هایی را در خصوص به مخاطره افتادن فعالیت‌های صنفی رشته‌های هنری به وجود آورد. حمید شانس رئیس سابق هیئت مدیره در خصوص تغییراتی که اخیرا در انجمن مجسمه سازان به وقوع پیوسته طی گفت و گویی در 4 خرداد 93 به خبرنگار هنرآنلاین گفت: تحولاتی که در انجمن به وجود آمده در سطح تغییراتی در هیئت مدیره بوده و من هم از سمت رئیس این هیئت کناره گیری کرده‌ام. اما اخباری که پیش از این در خصوص احتمال تعطیلی انجمن مجسمه سازان در بعضی رسانه‌ها منتشر شد صحت ندارد و انجمن همچنان به فعالیت‌اش ادامه می‌دهد.

او در ارزیابی‌اش از اوضاع کنونی و نحوه فعالیت این انجمن اظهار کرد: واقعیت این است که انجمن‌ها در این شرایط تاریخی باید متناسب با وظایفشان رشد کنند و برای چنین رشدی نیازمند تجدید ساختار، اهداف، وظایف و استقلال مالی هستند. انجمن‌ها نباید چشمشان به دست دولت باشد چرا که در غیر این صورت تبدیل می‌شوند به انجمن‌های بی‌بو و خاصیتی که دولت هم نمی‌تواند توقعاتش را از این انجمن‌ها برآورده شده بداند. ما باید این را باور کنیم و به همین علت بایستی که همه برای تحول جدی نوع نگاه و فعالیت انجمن‌ها تلاش کنند.

این سخنان در شرایطی گفته می‌شوند که مجید ملانوروزی مدیر کل دفتر هنرهای تجسمی پیش از این در گفتگو با خبرگزاری مهر از برگزار نشدن دوسالانه های سفال و سرامیک و مجسمه سازی در سال جاری خبر داده و اعلام کرده بود که انجمن های سفال و سرامیک و مجسمه سازی نیاز به سازماندهی دارند.

دولتِ اکنون چگونه می اندیشد؟

علی مرادخانی آبان ماه سال گذشته و در حالی که بیش از دوهفته از منصوب شدنش به این سمت نمی گذشت در آیین افتتاح نمایشگاه عکس ˝سفرهای حسینی ˝گفت: هنرهای تجسمی طیف گسترده‌ای از شاخه‌های هنری را شامل می‌شود و باید در این زمینه با بررسی‌های همه‌جانبه، همه بخش‌ها و رشته‌های تجسمی با توجه به ظرفیت و نیازهای آن‌ها مورد توجه قرار گیرند. البته توجه دولتی به معنای ورود دولت به برگزاری رویدادهای تجسمی نیست. همان‌طور که بارها تاکید کرده‌ایم برنامه دولت حمایت و هموارسازی مسیرِ ورود انجمن های هنری و بخش خصوصی برای بر عهده گرفتن این امور است. باید انجمن ها را به سوی این حرکت‌ها هدایت کنیم و امکانات بخش دولتی را در راستای اجرای برنامه‌ها توسط بدنه جامعه هنری صرف کنیم.

مجید ملانوروزی مرکز هنرهای تجسمی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی 22 اردیبهشت سال جاری در خصوص رویکرد این مرکز به فعالیت انجمن های تجسمی به هنرآنلاین گفت: از زمانی که در معاونت هنری مستقر شده‌ام عنوان کرده‌ام که در مجموعه معاونت هنری آماده همکاری با انجمن‌ها در همه زمینه‌ها هستیم و رویکردمان در این خصوص حمایتی است اما نه به این معنا که بتوانیم امکانات سخت افزاری برای انجمن‌ها تهیه کنیم چرا که وزارت ارشاد هم اکنون هم از نظر تعدد مراکز و نیروی انسانی تحت پوشش بسیار فربه است.

ملانوروزی همچنین در تازه ترین اظهار نظرش درخصوص انجمن ها 23 خرداد 93 در گفتگو با خبرگزاری مهر بیان کرد: رویکرد دفتر هنرهای تجسمی در این دوره، تعامل و مشارکت با انجمن های هنری در برگزاری دوسالانه ها و واگذاری اجرای دوسالانه ها به انجمن هاست. انجمن های تخصصی که انسجام و جایگاه مناسبی دارند می توانند مجری فعالیت های هنری از جمله دوسالانه ها باشند. با این نگاه جلساتی را با انجمن ها برگزار کردیم و به توافق رسیدیم تا همکاری دفتر هنرهای تجسمی با انجمن ها تحقق یابد.

او در همین گفتگو با بیان این که دوسالانه ها حرفه ای ترین رویدادهای تجسمی هستند، ادامه داد: می بایست شرایط و برنامه ریزی به نحوی باشد که ماحصل دو سال فعالیت هنرمندان حرفه ای هنرهای تجسمی در دوسالانه دیده شود. در واقع دوسالانه جای استعدادیابی نیست بلکه فضایی برای ارائه تازه ترین آثار حرفه ای رشته های هنرهای تجسمی است و با حضور هنرمندان حرفه ای جایگاه دوسالانه تعریف می شود. ما تلاش داریم این نگاه در دوسالانه ها محقق شود و به این منظور دوسالانه ها با مشارکت انجمن ها یا توسط آنها برگزار می شود.

چه باید کرد؟

اگر کمی واقع بین باشیم زنگ خطرهایی که این روزها حول و حوش تعدادی از انجمن های تجسمی به گوش می رسد را باید جدی بگیریم. تنها در چند ماه گذشته زمزمه هایی از تعطیلی یا در معرض تعطیلی قرار گرفتن بعضی از این تشکل ها به گوش رسیده و در مواردی حتی توسط سخنگویان انجمن ها و در رسانه های رسمی انعکاس پیدا کرده است. هرچند گویندگان این خبرها مدتی بعد تعطیلی این مراکز را منتفی اعلام کردند اما نشانه ها هنوز حاکی از نامطلوب بودن وضعیت بعضی از این انجمن ها است.

در کوتاه سخن به نظر مى رسد حال که عزم دولت براى حمایت معنوى از این انجمن ها جدى ست ؛ انجمن ها باید چشمان خود را بشویند و با نگاهى تازه به ظرفیت ها و داشته هاى خود زمینه اى را در پیش گیرند که در افق آینده روى پاى خود بایستند ؛ طرح این سئوال به جاست که چرا در جامعه تجسمى که این روزها بخش های خصوصى با قدرت مالى بالا حضور دارند و گردش مالى آن به ترازهاى قابل ملاحظه رسیده است ، انجمن هاى زیر مجموعه همین جامعه همچنان توسعه نیافته و کوچک باقى مانده اند ؟ آیا هنرمندان در انتخاب هایشان در اعضاى مرکزى این انجمن ها غفلت مى ورزند و یا اینکه هنوز ساز و کارهاى فعالیت هاى صنفى را فرا نگرفته ایم ؟

به گمان نویسنده در سایه اعلام حمایت هاى معاونت هنرى و مرکز تجسمى از انجمن هاى هنرى ، باید این دوره تاریخى را قدر شناخت و با تقویت بنیان هاى آن ، ساختارى فراهم آورد تا از این پس انجمن ها مسیر استقلال از حمایت هاى مالى دولت را در پیش گیرند.

انتهای پیام/