به گزارش هنرآنلاین به نقل از روابط عمومی نمایش؛ دکتر شیده احمدزاده در آغاز این نشست با پرداختن به مبحث اقتباس که آن را زیر مجموعه بینامتنیت در آثار نمایشی دانست گفت: اقتباس و تصاحب ادبی تفاوت هایی با هم دارند که باید مورد توجه قرار گیرد. اجرای هملت یک اقتباس است چون در اقتباس یک متن میتواند تفاوتهای زیادی با متن اصلی داشته باشد، امکان حذف و اضافه وجود دارد و تغییر کانتکس فرهنگی و جغرافیایی و حتی تغییر در تحلیل نیز در آن میگنجد. اما در اپروجکشن (تصاحب ادبی) است که اثر جدیدی خلق میشود که به خودی خود معنا دارد و میتواند بدون متن اصلی حرفی برای گفتن داشته باشد.
او با تبریک به آرش دادگر و اجرای خوبی که در آن موشکافانه و پیگیرانه یک خط فکری دنبال شده و با هماهنگی کامل تمامی عناصر جلو رفته است گفت: من این اجرا را اقتباس پست مدرن از هملت مینامم که با روح نمایش سنخیت دارد.
احمدزاده در ادامه به مهمترین ویژگیهای اقتباس پست مدرن پرداخته و آن را در "بازی با تم و مضمون اصلی"، تغییر در تعبیر فلسفی مرگ به کشتن و کشته شدن، نگاه مزاح گونه به تعبیر مرگ، صحنه پردازی و نشان دادن انعکاس خشونت بر چهره هر نقش، تغییر صحبتهای فلسفی به بحثهای اجتماعی و سیاسی به خصوص درباره نقش گورکن، کوچک و حقیر شدن قبرها، اصلی شدن نقشهای فرعی، زیر سوال بردن داستانهای اسطوره ای را از جمله نشانههای نگاه پست مدرن در این نمایش عنوان کرد که به خوبی در اجرای هملت پرداخت شده است.
وی جمله "ما انسانهای پسامرگزاده ای هستیم" که در یکی از یادداشتهای هملت خوانده میشود را یک تعبیر بسیار پست مدرن از مرگ عنوان کرد که فوبیای اصلی متن را ارائه میدهد.
دکتر احمدزاده با بیان این نکته که همه حلقههای این اثر به هم محکم شده اند و عنصر پارودی در آن قوی است به بحث عشق و نقش رابطه ناکام در پرداخت شخصیتها پرداخت که نکات تازه ای را به اثر افزوده و پرسید: چرا در اثری که همه ایده آلهای سیاسی و اجتماعی زیر سوال رفته عشق با مفهوم مثبت نشان داده میشود؟ این نگاه به عشق را در یک اثر مدرنیستی میشود پذیرفت اما در برداشت پست مدرن جای سوال دارد.
در بخش دیگر این جلسه دکتر مجتهدی که از منظر روانشناسی فرویدی به تحلیلی نمایش "هملت" اثر آرش دادگر پرداخت به این سوال به سازوکارهای دفاع روانی و واپس زدگی احساسی اشاره کرد و گفت: وقتی احساس گناه و عواطف از روان بازتابانده نمی شود به جسم سپرده میشود. سنگ کلیه، دفع خون، خودآزارگریهای جسمی که با لذت همراه است، نپذیرفتن پدر، شکل گیری عشق افلیا از رابطه پدرکشی، عدم انتباق رابطه دوگانه مادر با تحول سه گانه ای که از فروریختن جایگاه پدر توسط مادر شکل گرفته از این دست است.
او عشق و پرخاشگری را دیالکتیک مرگ و زندگی نامید که در نمایش هملت به خوبی دیده میشود و ادامه داد: در این نمایش کلام تصویر زندگی است و مرگ پایان کلام. آنجا که میگوید "حسن مردهها به این است که سکوت میکنند مانند شما" این دیدگاه را بیان میکند یا جایی که هملت به روح پدرش میگوید: "کلمات تو، با جملههای تو دنیا کثافت تر از آنچه هست میشود" یا "چرا درباره عشق حرف نزدیم" به این معنا اشاره دارد.
علیرضا نراقی، منقد تئاتر نیز در ادامه این جلسه تفسیر و اقتباس تازه در هر اجرا را مسیر ساده سازی اثر اصلی دانست و تاکید کرد: نمایش "هملت" نمایش خوبی است چون خیلی دستیاب نیست و نمی توان آن را به سادگی تفسیر کرد. کدهایی در اجرا گذاشته شده که لحظه به لحظه مخاطب را درگیر میکند.
او مرگ را تم اصلی این اجرا معرفی کرده و تفاوت گریم در دو شخصیت هملت و گورکن را توان ریاکردن و بازیدادن در آنها عنوان کرده و افزود: با این تفاوت که هملت از مرگ معنازدایی میکند اما گورکن از مرگ پدیده ای معنادار و فلسفی میسازد. هملت پاکباخته و ویرانگر است و اجازه معنا را میگیرد
نراقی شناور بودن و درهم رفتن صحنهها را از ویژگی آثار دادگر عنوان کرده و ادامه داد: در این اثر کارگردان توانسته بستر و زمینه سیاسی را به خوبی معرفی کند و این چنین است که هر گونه شعار سیاسی قابل درک شده و شخصیت هملت از ناامیدی و پوچی به عنوان نوعی پناهگاه استفاده میکند. آنقدر پررنگ میشود که به تمسخر میانجامد.
او گفت: در این نمایش همه شخصیتها در حد کمال پرداخته شده اند و هر کدام استقلال خود را دارند. هر شخصیت را میتوان جدا کرد و مسیرش تا مرگ را پی گرفت.
آرش دادگر کارگران نمایش "هملت" نیز در بخش پایانی به بیان دیگاههای خود و کار طولانی که روی نمایشنامه شکسپیر انجام داده پرداخت و ضمن تشکر از تمامی اعضا گروه و نویسنده این نمایش گفت: از دهه 80 کار روی آثار شکسپیر را شروع کردم و آثار او مانند کتاب مقدس برایم راهگشا بوده است.
او تغییر منظر تماشاگر به اثر را یکی از نکات مهم در اجراهای گروه کوانتوم عنوان کرد و افزود: 48 بار هملت را خوانده ام و همین هفته گذشته متوجه نکته تازه ای در آن شدم . هملت مانند فیزیک کوانتوم است که هر چه رازهای جدیدی را کشف میکنید، یک نا امیدی جدید برای کاشف بر جای میماند.
او تلاش برای کشف روابط پنهانی متن را یک رکن اساسی در این اجرا معرفی کرده و گفت: کارگردانی در این شیوه مانند کار پیامبران است. مدام با افرادی روبروست که آنچه نمیبینند را انکار میکنند و او مجبور میشود هر پدیدهای را برای مرعی کردن خدا نشان بدهد.
دادگر گفت: هر شخصیت دنیایی دارد که شکسپیر آن را ننوشته اما وجود دارد و باید آن را پیدا میکردیم. چراهای بسیاری داشتم. ما دنبال کارکرد دیالوگها در روابط هستیم نه دنبال تفسیر دیالوگ ها.
او در بخش دیگر صحبت هایش به تغییر زمان و مکان و منتاژ موازی در هملت شکسپیر، نشانه هایی که در ابیات عاشقانه گنجانده شده، دلیل نبودن افراد در برخی از صحنهها، چگونگی بودن افراد در برخی از لحظات اشاره کرد.
این کارگردان درباره تم مرگ در این اثر نیز گفت: نسل ما با مرگ بزرگ شده ف هر روز در مدرسه کلمه مرگ را تکرار کرده، سالهای جنگ، تشییع شهدا و بمباران، تصاویر کشتار هر روزه در کشورهای همسایه را دیده و مرگ برایش به یک روزمرگی تبدیل شده است. امروزه شخصیت بزرگی میمیرد اما برای ما چنان است که انگار سال هاست که مرده است.
این جلسه به مدت سه ساعت و با پرسش و پاسخ حاضران از کارگردان نمایش ادامه داشت.
انتهای پیام/32/