به گزارش سرویس فرهنگ و ادبیات هنرآنلاین ؛ ایران در در جام جهانی 2014 با آرژانتین، بوسنی هرزگوین و نیجریه همگروه شده است و در این میان همه میدانند که آرژانتین به واسطه بازیکنان تراز اولی همچون لیونل مسی قویترین تیم همگروه ماست اما جالب است که در عرصه ادبیات نیز این آرژانتین است که سرآمدترین ستارگان را دارد.
اما پیش از اینکه به قویترین همگروهمان در عرصه ادبیات و فوتبال بپردازیم بهتر است نگاهی اجمالی به فهرست نویسندگان و شاعران برجسته نیجریه و بوسنی داشته باشیم.
نیجریهایها در ایران آنچنان شناخته شده نیستند و تقریبا هیچکدام از نویسندگان و شاعران آنها در ایران چهره بهحساب نمیآیند. چینوآ آچهبه متولد 16 نوامبر 1930 و متوفی در مارس 2013 یکی از شناخته شدهترین چهرههای ادبی این کشور است. او رماننویس، شاعر و منتقد بود و همگان او را به واسطه نخستین اثرش ""Things Fall Apart منتشر شده در سال 1958 میشناسند؛ اثری که او را یکی از نمایندگان مهم ادبیات مدرن آفریقایی کرد.
آی.ان.سی آنیبو از دیگر نویسندگان مطرح نیجریهای است. او در سال 1939 به دنیا آمده است و همچنان از مهمترین نویسندگان داستان کوتاه در نیجریه به حساب میآید. در این میان میتوان از فیلیپ بگهو رماننویس، شاعر و نویسنده داستانهای کوتاه نیجریهای نیز نام برد. او متولد ژانویه 1956 است و به عنوان نویسندهای پرکار با بیش از 40 اثر شناخته میشود.
در تیم نویسندگان و ادیبان بوسنی و هرزگوین هم با چهرههای مشهور روبهرو نیستیم. اگر ایوآندریچ نویسنده بوسنیایی برنده جایزه نوبل 1961 را مستثنا بدانیم به نویسنده دیگری بر نمیخوریم. اما اگر بخواهیم نویسندهای بوسنیایی در این میان نام ببریم شاید ملینکو یرگوویچ گزینه خوبی باشد. او متولد 1966 است و در رشته فلسفه و جامعهشناسی درس خوانده است. یرگوویچ نویسندهای شناخته شده در بوسنی است و حتی بعضی از منتقدان آثار او را به قوت و اعتبار ایو آندریچ میداند.
هرچند ایران در زمینه ادبیات و خصوصا شعر کلاسیک مملو است از بزرگان و نوابغ ادبی اما در این حوزه نمیتواند همگروه آرژانتینیاش را دستکم بگیرد. آرژانتین، همچنان که در فوتبال، در عرصه ادبیات نیز پر از ستاره است. خورخه لوییس بورخس، خولیوکورتاسار و ارنستو ساباتو هر کدام به تنهایی برای هر ملتی میتوانند افتخار آفرین باشند.
شاید نخستین ستاره آرژانتینی در حوزه ادبیات خورخه لوییس بورخس باشد که اتفاقا با ادب فارسی و شرق نیز بیگانه نبود و بعضی از کتابهای بالینیاش، کتابهای شرقی مثل هزار و یک شب بود. این نویسنده و شاعر آرژانتینی را بیشتر با داستانهای کوتاهش میشناسند که البته بخش عمده آنها در ایران توسط مترجمان سرشناسی همچون احمد میرعلایی برگردانده شده است. تخیل عجیب و غریب بورخس او را در میان نویسندگان تراز اول غربی برجسته میکند و یکی از ویژگیهای ممتاز او همین خصیصه فانتزی در آثار اوست.
او هیچ وقت با گونه هنری رمان رابطه خوبی نداشت و در عوض در حوزه داستان کوتاه یکی از بزرگترین نویسندگان صاحب سبک به حساب میآید.
خولیوکورتاسار از دیگر نویسندگان بزرگ آرژانتینی است که البته سالهای زیادی را در پاریس گذراند. او در سال 1914 در بروکسل بلژیک به دنیا آمد و در سال 1984 در فرانسه از دنیا رفت اما ملیتی آرژانتینی داشت. مهمترین رمان او را "لی لی" میدانند که در ایران نیز به ترجمه کیومرث پارسای ترجمه شده است. این رمان، اثری تجربی و بدعتگراست که نویسنده به واسطه ترفندهای داستانی نو و بدعتهای روایی رمانی کاملا طرفه و تازه نوشته است. دامنه تاثیرگذاری خولیو کورتاسار بر نسلی از نویسندگان آمریکای لاتین بسیار گسترده بوده است. او را میتوان نویسندهای با استعداد و ذهنیتی نبوغ آسا خواند.
ارنستو ساباتو دیگر نویسنده بزرگ آرژانتین است که در ایران او را بیشتر با رمان کوتاه "تونل" میشناسند. از او رمان دیگری نیز با عنوان "قهرمانها و گورها" در ایران ترجمه شده که نشر نیلوفر آن را منتشر کرده است. او نیز همچون بورخس نامزد جایزه ادبی نوبل شد و هرگز صاحب این جایزه نشد.
اما میزبان بیستمین جام جهانی همچنان که در فوتبال به پرقدرتترین تیم مشهور است در عرصه ادبیات چگونه است؟ برزیل شاید به اندازه آرژانتین در آسمان ادبیاتش پرستاره نباشد اما تیم نویسندگان و شاعران قویای دارد؛ از ماشادو د آسیس گرفته تا خورخه آمادوی نویسنده و شاعر. هرچند در این میان پائولو کوئلو نویسنده عامهپسند برزیلی را هم میتوان با کمی ارفاق به این فهرست اضافه کرد.
ماشادو د آسیس متولد 1839 است و نخستین شعرش را در پانزده سالگی منتشر کرد. در سال ۱۸۸۰ نخستین رمانش منتشر شد اما آنچه او را جهانی کرد کتاب "خاطرات پس از مرگ براس کوباس" بود که در ایران نیز به ترجمه عبدالله کوثری به انتشار رسید.
دیگر نویسنده مطرح، خورخه آمادو نویسنده متعهد و معاصر برزیلی است که در سال 1912 به دنیا آمد و در سن 88 سالگی در برزیل درگذشت. او از نویسندگان و شاعران برجستهای است که کتاب "گابریلا" او در ایران ترجمه شده است. آمادو نخستین رمانش را سال ۱۹۳۱ نوشت. او در عرصه رماننویسی به ادبیات متعهد گرایش داشت و در دورهای تحت تاثیر ژان پل سارتر مینوشت. او نویسندهای پرکار با بیش از 30 اثر بود.
اما آخرین نویسنده برزیلی که تا دلتان بخواهد شناس است و چهره، پائلو کوئلو است که البته در ایران هم کاملا شناخته شده است. او بیش از هم در زمینه قطعات ادبی دست به نگارش زده است و آثار پرطرفداری در کشورهای مختلف دارد. پائلو کوئلو اتفاقا از منتقدان صرف هزینههای سرسام آور برای جام جهانی در کشورش است. این نویسنده سرشناس برزیلی کار را تا جایی پیش برد که با رونالدو؛ ستاره سابق برزیلی وارد درگیری لفظی شد و گفت:"ما میتوانستیم این پول را (هزینههایی که صرف آمادهسازی کشور برزیل برای میزبانی جام جهانی شد) به گونهای دیگر در کشور خرج کنیم و آن را صرف ساخت بیمارستان، مدرسه، توسعه حملونقل عمومی و خدمات بهداشتی کنیم که بیشتر مورد نیاز مردم هستند. رونالدو میگوید ساخت این زیربناها وظیفهی جام جهانی نیست. او باید دهانش را ببندد."
انتهای پیام/