به گزارش سرویس فرهنگ و ادبیات هنرآنلاین ؛ میرزا جبار عسگرزاده معروف به جبار باغچه‌بان مبتکر آموزش ناشنوایان در ایران و پایه گذار آموزش و پرورش پیش دبستانی در هجدهم خرداد ماه 1264 در ایروان به دنیا آمد.

پدرش عسگر در شهر ایروان با شغل معماری و قنادی روزگار می‌گذراند. تحصیلات باغچه‌بان با اصول قدیمی و در مساجد بود و در 15 سالگی مجبور به ترک تحصیل شد و به حرفه پدر روی آورد. در دوران جوانی از خبرنگاران روزنامه‌های قفقاز و از فکاهه‌نویسان و شاعران روزنامه فکاهه ملانصرالدین بود. در جریان قحطی و بیماری و جنگ‌های محلی، پس از فوت پدر و مادرش در سال 1298 به طرف وطن خود راه افتاد و بالاخره پس از گریز از چنگال چند بیماری مهلک که در آن زمان شایع شده بود و پس از قطع انگشتان پایش برای رهایی از مرگ حتمی به مرند رسید. او در مدرسه دولتی احمدیه در مرند با ماهی 90 ریال در سمت آموزگاری مشغول به کار شد.

باغچه بان در سال 1303 اولین کودکستان ایرانی در تبریز با نام باغچه اطفال تاسیس کرد و به همین واسطه شهرت باغچه‌بان را برای خود برگزید.

بین دانش آموزان اولین کلاس درس باغچه‌بان، سه کر و لال هم بودند که وجود همین سه کر و لال او را به فکر ایجاد مدرسه مخصوصی برای کودکان کر و لال انداخت و به دنبال این فکر در سال 1305 خورشیدی در باغچه اطفال کلاسی برای تعلیم و تربیت کر و لال‌ها تاسیس کرد و سه کودک را یک سال تدریس کرد. دکتر محسنی رئیس فرهنگ، اعانه باغچه اطفال را قطع کرد و باغچه‌بان در سال 1306 خورشیدی باغچه اطفال را بدون دریافت اعانه اداره کرد.

باغچه‌بان در سال 1312 خورشیدی به تهران آمد و نام کودک‌ستان را به کودک‌ستان باغچه‌بان تغییر داد. در همین سال دبستان کر و لال‌ها را در تهران تاسیس کرد و در همان سال دستگاهی اختراع کرد که کر و لال‌ها از طریق دندان و حس استخوانی قادر به شنیدن می‌شدند. این دستگاه پس از تکمیل شدن به نام تلفن گنگ در اداره ثبت اختراعات به تاریخ 22 بهمن 1312 به شماره 118 به ثبت رسید.

او در سال 1322 خورشیدی جمعیتی به نام جمعیت حمایت از کودکان کر و لال را تاسیس کرد. باغچه‌بان در سال 1323 خورشیدی برای مجله‌ای به نام سخن تقاضای امتیاز کرد اما چون قبلا امتیاز مجله‌ای به همین نام صادر شده بود، امتیاز مجله زبان به نام او صادر شد و اولین شماره آن در اول بهمن 1323 خورشیدی انتشار یافت.

باغچه‌بان طی سال‌ها تعلیم و تربیت به کودکان به روشی دست یافت که امروز آن را روش ترکیبی می‌گویند.

باغچه‌بان همچنین در زمینه خلق آثار کودکان نیز فعالیت‌های گسترده‌ای داشت و به نوعی از پیشگامان این حوزه به حساب می‌آید. او از سال ۱۳۰۷ چاپ کتاب‌های ویژه کودکان را با نقاشی‌هایی که خود می‌کشید آغاز کرد. یکی از کتاب‌های او با عنوان "بابا برفی" توسط شورای جهانی کتاب کودک به عنوان بهترین کتاب کودک انتخاب شد.

روش شفاهی در تعلیم ناشنوایان، آموزش روش حساب ذهنی به ناشنوایان، گاهنجار (گاه‌نما) وسیله‌ای برای نشان دادن پستی و بلندی‌های اقیانوس‌ها روی نقشه به کودکان، الفبای گویا و گوشی استخوانی یا تلفن گنگ را از ابتکاران این شخصیت برمی‌شمرند.

از آثار اوست: زندگی کودکان، گرگ و چوپان، دستور تعلیم الفبا، علم آموزش برای دانشسراها، الفبای آسان، الفبای گویا، کتاب اول ابتدایی، روش آموزش کر و لال‌‎ها و من هم در دنیا آرزو دارم.

او در چهارم آذر سال 1345 بدرود حیات گفت.

انتهای پیام/