به گزارش هنرآنلاین به نقل از روابط عمومی خانه هنرمندان ایران، فیلم "طبیعت بی جان" ساخته سهراب شهید ثالث عصر روز دوشنبه 12 خرداد در سینماتک خانه هنرمندان ایران به نمایش درآمد و سپس نشست نقد و بررسی آن با حضور محسن سیف و یاشار نورایی برگزار شد.

در ابتدای این نشست محسن سیف به چگونگی شکل‌گیری کانون سینماگران پیشرو اشاره کرد و گفت: سهراب شهید ثالث در سال 1322در تهران به دنیا آمد، پس از اتمام دوره دبیرستان، برای ادامه تحصیل به وین سفر کرد و در مدرسه پروفسور کراوس وین در رشته سینما شروع به تحصیل کرد و سپس به فرانسه رفت و تحصیلات سینمایی خود را در آن کشور ادامه داد. در اوایل ده 50 با دو فیلم قیصر و گاو جریان جدیدی در سینمای ایران آغاز شد که جریانی نامتعارف و به گونه ای دیگر با سبک و سیاق سینمای آن روز بود، کانون سینماگران پیشرو کم کم تاسیس شد، در واقع سهراب نخستین محصول کانون سینماگران پیشرو یعنی طبیعت بی جان را که خود یکی از بنیان گذاران آن بود به سینمای ایران تقدیم کرد. سهراب هم عصر کارگردانان دیگری هم چون ناصر تقوائی، علی حاتمی، بهرام بیضائی و داریوش مهرجوئی بود اما روح ناآرام او، وی را به سبک متفاوتی در سینمای ایران کشاند که محصول آن ساخت آثاری متفاوت و ارزنده بود.

او به اولین فیلم سهراب شهید ثالث اشاره کرد و گفت: اولین فیلم بلند شهید ثالث یک فیلم نود دقیقه‌ای به نام "یک اتفاق ساده" بود؛ فیلمی آرام با نماهای ساکن و ثابت در فضای گرفته بندرانزلی با نور ملایم و در هوای ابری. البته این فیلم به نمایش عمومی در نیامد و مورد بی‌مهری و بی‌اعتنایی در آن دوره قرار گرفت.

محسن سیف در ادامه صحبت های خود به فیلم "طبیعت بی جان" پرداخت و گفت: پیش از ساخت فیلم "طبیعت بی جان"، شهید ثالث در سال 1345 فیلم کوتاهی به نام "آیا" ساخت، شهیدثالث در سال 1353، "طبیعت بی جان" را با شرایطی بسیار مطلوب‌تر از "یک اتفاق ساده" ساخت. هر چند این بار هم او فیلم را در فضای واقعی و با حضور نابازیگران کارگردانی کرد. این نشان می‌داد که نوع رویکرد شهید ثالث به سینمایی که از جنس زندگی باشد، نه به دلایل اقتصادی مثل کمبود بودجه که به واسطه نوع نگاه فیلمساز به سینما و زندگی انتخاب شده است.

در ادامه این نشست یاشار نورایی به جسارت سهراب شهید ثالث در فیلم "طبیعت بی جان" اشاره کرد و گفت: فیلم طبیعت بی جان محصول جسارت سهراب شهید ثالث است؛ فیلمی که در آن دوره تاریخی، یعنی دوره ای که در سال 90 فیلم‌فارسی ساخته می شود، به تمامه سازی متفاوت می زند، فیلمی که برخلاف جریان فیلم‌فارسی عناصر جذاب و هیجان انگیز را برای مخاطب خود حذف می کند و او را با واقعیت زندگی درگیر و پیوند می زند. ریتم کندی که ویژگی بارز آثار شهید ثالث است، کاملاً با حال و هوا و فضای حاکم به آثار این کارگردان هم‌خوانی دارد. در "طبیعت بی جان" هدف نهایی، نمایش ملال زندگی است که این کار با پرداختی هنرمندانه و هوشمندانه صورت گرفته است، هر چند ریتم قصه به طور کلی بسیار کند است، اما یکدستی و روانی خاصی دارد و به هیچ وجه ذهن را آزار نمی‌دهد.

وی در ادامه افزود: "شهید ثالث سینمای جهان را به خوبی می شناخت، یکی از دلایل اهمیت فیلم های او نیز به همین دلیل است که او دائم به سینمای جهان، سینمای دیگر ارجاع می دهد، او با سینمای فرانسه و آلمان به خوبی آشنا بود، این آشنایی و بکارگیری مولفه های سینمای دیگر، در آثار او به شدت به تصویر کشیده شده است.

یاشار نورایی سهراب شهید ثالث را مبتکر سینمای ارزان دانست و گفت: سهراب شهید ثالث را می توان به نوعی مبتکر سینمای ارزان دانست، یعنی در دوره ای که با افزایش قیمت نفت، قرار است فیلم ها پر خرج و طلایی ساخته شوند، شهید ثالث فیلم طبیعت بی جان را با بودجه ای بسیار پایین و با هزینه ای کم می سازد و به نوعی پایه های سینمای مستقل را شکل می بخشد.

در بخش دیگری از این نشست محسن سیف به شخصیت های این فیلم پرداخت و گفت: در این فیلم شخصیت‌ها به گونه‌ای طراحی می‌شوند که بیننده نسبت به این افراد احساس نوعی همدردی دارد و این مسئله باعث می‌شود شخصیت‌های داستان با آنکه از فضای شهری و روز جامعه بسیار دور هستند، در اطراف ما و آشنا به نظر برسند.

وی به فضاسازی این فیلم اشاره کرد و گفت: در "طبیعت بی جان" همه چیز بی روح و ساکن است. اما تنوع بصری و نقاشی یایی عجیبی که شهیدثالث با انتخاب نماهای متعدد از زوایای مختلف، بازی های بسیار خوب و رنگ غالب صحنه و لباس بازیگران در فیلم به وجود می‌آورد، ذهن بیننده را اغنا می‌کند.

یاشار نورایی به نوآوری صدا در آثار شهید ثالث اشاره کرد و گفت: یکی از نوآوری های این فیلم استفاده از صدا است، صداهایی که خارج از قاب و از طریق کنش ها و دنیا های موازی به مخاطب منتقل می شود، شهید ثالث در آثار خود به ویژه در طبیعت بی جان عملاً از صداهای طبیعی استفاده می کند و نظام سینمایی خود را براساس صدا و رابطه بین صدا و تصویر آغاز می کند.

فیلم طبیعت بی جان داستان سوزنبان پیری است که در منطقه‌ای دورافتاده با همسرش که برای گذراندن زندگی‌شان قالیچه می‌بافد، زندگی می‌کند. تنها فرزند آن‌ها به خدمت سربازی رفته و فقط یکبار با گرفتن مرخصی نزد پدر و مادرش می‌آید. شبی را نزد آن ‌می‌گذراند و صبح روز بعد به پادگان محل خدمتش بازمی‌گردد. روزی بازرس راه‌ آهن به همراه دو کارمند به محل خدمت پیرمرد می‌روند. چندی بعد دریافت حکم بازنشستگی زندگی آرام سوزنبان پیر را به هم می‌زند...

"طبیعت بی جان" محصول سال 1354 است و خرس نقره‌ای بهترین کارگردانی را از جشنواره فیلم برلین دریافت کرده است.

انتهای پیام/