سرویس سینمایی هنرآنلاین / کیمیایی که دیدگاهی ویژه نسبت به سینما دارد و تحت تاثیر آثار کلاسیک هالیوود دهه چهل و پنجاه میلادی ، همیشه قهرمانان خود را اسطوره وار و البته زخم خورده و آسیب پذیر طراحی می کند ، در سال های اخیر دچار مشکلی جدی شده به نام عدم تطبیق با زمان . اگر روزگاری او با فیلم هایی مانند "گوزن ها" ، "سفر سنگ" و یا "خط قرمز "سال ها جلوتر از زمانه خود گام برداشت و وقایع اجتماعی بعدی را به درستی پیش بینی کرد ، حالا باید او را مردی جامانده از ریتم تند تغییرات زندگی اجتماعی ایرانیان دانست . درواقع اصرار کیمیایی به حفظ مولفه های آشنا و دیرپای سینمایی در آثاری که برای نسلی تازه می سازد ، دوری ناخواسته و ناخوشایند این کارگردان کارکشته از مخاطب را رقم زده است . "متروپل" آخرین نمونه از شیوه فیلمسازی منحصر به فرد مسعود کیمیایی است .
فیلمنامه - یا به قول تیتراژ فیلم نوشت - "متروپل" که نام عبدالرضا منجزی در تیتراژ آن به عنوان نویسنده مشترک با کیمیایی درج شده ، با تاکید بر عناصری همچون مردانگی ، غیرت و فراتر از همه رفاقت قصه ای دیرآشنا را با زبانی نه چندان تازه بیان می کند . پناه آوردن خاتون ، زن بی کس و بی پناه به دو مرد کهنه اندیش اما بامرام و دل دار ، دستمایه روایتی است که این فیلم سعی دارد از پلشتی های روزگار نو ارائه بدهد . مشکل بزرگ و عمده فیلم اما بی شباهتی به واقعیت های روز است ، ایراد کلیدی و کشنده ای که به شدت مانع از برقراری ارتباط مخاطب با فیلم می شود . بخش هایی از فیلم - از جمله سکانس موتور فروختن - که قرار است نفسگیر ، تلخ و دردناک باشند عملا چنان انتزاعی و دور از واقعیت های جاری در تهران امروزند که خنده ای ناخواسته را به لب مخاطب می نشانند . و افسوس که فیلمساز ما - شاید تحت تاثیر برخی نزدیکان مجیزگو - هنوز به دست کم گرفتن مخاطب و بی توجهی به اقتضائات روزگار نو ادامه می دهد .
سکانس نخستین فیلم که خاتون را با صورتی شکسته و فرتوت در سال های آتی نشان می دهد ، عملا تمام التهاب سکانس های بعدی را از بین برده چرا که مشخص می شود بلایی سر خاتون نخواهد آمد . داستان با قدرت تمام و با یکی از سکانس های کیمیایی وار - به بند کشیدن اسب بیمار و سرکش - آغاز می شود و با شتابی در اندازه های استاندارد سینمایی ادامه پیدا می کند ، اما با ورود خاتون به سینما انگار داستان فیلم تمام می شود و دیگر خبری از تنش فزاینده و نفسگیر بیست دقیقه اول نیست.فیلم به وضوح به لکنت می افتد و مثل بیماری نفس بریده به سختی پیش می رود ، و دیگر دیالوگ های شنیدنی و تک لحظه های دیدنی برای نجات یک فیلم کافی نیستند . با این همه کارگردانی کیمیایی هنوز هم استادانه و کم نظیر است ، به ویژه در لحظاتی که تنهایی آدم های جامانده از جامعه را در دل یک سینمای متروکه به نمایش می گذارد ، نگاه کنید به سکانس تلخ موتورسواری مرد در سالن متروک سینمای پیر . کیمیایی هنوز هم در قاب بندی و ایجاد میزانسن سینمایی یکی از برگزیده های سینمای ایران است ، استادی تمام عیار که اگر حوصله داشته باشد خوب بلد است شعر سینمایی بسراید .
اما واقعیت دردناک تری هم هست که پشت این فیلم ها - "اشباح" و "متروپل" و ... - پنهان شده است . "متروپل" نشانه دیگری از زوال تدریجی رویاهای ماست ، فیلمسازان بزرگ ما پا به سن گذاشته اند و انگار علاقه ای ندارند برای حفظ شان و جایگاه خود . شاید هم غول های سینمای ما آنقدر در برج عاج های خودشان دور از واقعیت ها زیست می کنند که از یاد برده اند این سینمای لعنتی هنری است بیرحم ، بت کده ای که هر روز ستاره های تازه خود را خلق می کند و بی اعتنا به پیشینیان به پرستش چهره های نو می نشیند . این فراموشی بهای سنگینی دارد ، از جمله همین که دیگر جامعه سینماروهای ایرانی بی صبرانه منتظر فیلم تازه خالقان شاهکارهای تاریخ سینما نیستند .
"متروپل" فیلم دیگری است در کارنامه مردی بزرگ از تبار سینما . مردی که عاشقانه نوشت ، عاشقانه ساخت و عاشقانه پا به پای فیلم های خود زیست تا پیر شد . شبیه همین سینمای متروکه اما هنوز زنده و حرمت دار ، مسعود کیمیایی هم قله خسته اما باشکوهی است بر پهنه هنر ایران زمین . مردی که بسیاری از ما را با فیلمهای خود عاشق سینما کرد . مردی که برخی از سکانس های برتر سینمای ما را ساخت . از زخم خوردن قیصر و مرگ ماندگار سید و تیر خوردن آقا نوری و ذبح شدنش پیش پای فرشته کور عدالت گرفته تا کتک خوردن سلطان جلوی پرده سینما و نیشخند تلخ رضا موتوری در آغوش مرگ و ... نام بزرگ این مرد خوشنام دستاورد فعالیت یک عمر اوست ، نه به رسم فیلمسازان متوسط و ضعیف امروزی که باج های سنگین می پردازند تا محبوب اهل رسانه باشند . اصالت سینمای ما را امثال این مردان بزرگ تضمین کرده اند و حفظ خواهند کرد . خانم ها آقایان ، معرفی می کنم ، استاد مسعود کیمیایی ...