به گزارش سرویس موسیقی هنرآنلاین/

کافی است به نام نمایش‌نامه‌هایی که در تالار حافظ، سالن اصلی تئاتر شهر و تماشاخانه ایرانشهر اجرا شده دقت کنید و به نام‌هایی مثل ساموئل بکت، نیل سایمون و چخوف برمی‌خورید. متاسفانه چند بزرگ نمایش‌نامه‌نویس ایرانی هم که کارهایشان در سال‌های قبل دارای ارزش های هنری بود رو به افول نهاده‌اند و یا برخی دیگر مثل نغمه ثمینی روزهای پر کاری را تجربه نمی‌کنند، با این روند طبیعی است که بازار اقتباس‌های ادبی داغ است.

تقابل

درام خیلی از نمایش‌های بزرگ بر اساس تقابل بین دو قطب نمایش به وجود می‌آید. در نمایش "دن کامیلو" هم چنین رویه‌ای البته در بستر طنز رخ می‌دهد و آدم‌ها شمایلی کاریکاتور گونه‌ای دارند و از تلخی و جدی بودن خبری نیست. دو شخصیت اصلی نمایش (شهردار پپونه با بازی مهران احمدی و کشیش دن کامیلو با بازی سیامک صفری ) دو دوست دیروز و دو دشمن امروز هستند که ورود کمونیست باعث شکل‌گیری چالش میان آن دو می‌شود. آدم‌هایی که ظاهرا جزو بزرگان دهکده‌شان هستند و در این مسئله هم طنز تلخی نهفته که چگونه دو آدمی که اولی نه سواد درست و حسابی دارد و نه کاسب خوبی است ( فروش پنجاه دوچرخه خراب) و دومی هم که یک کشیش است و علی‌القاعده باید الگوی اخلاقی باشد مشغول اغوای بیوه زنان دهکده و رسیدن به منفعت مالی ( گرفتن دوچرخه مجانی) به عنوان مراجع و نهادهای قدرت و تصمیم گریزی در دهکده عمل می‌کنند. موقعی که جهل در جامعه‌ای نهادینه شود آدم‌های شیادی مثل پیونه که حتی نمی‌تواند دو کلمه حرف حساب با زنش بزند همه کاره امور می‌شوند.

مسیح

در نمایش "دن کامیلو" مسیح نقش خاص و محوری و به تعبیری دانای کل گونه دارد و از قبل می‌داند در این دهکده کوچک که می‌تواند الگوی کوچک شده‌ای از ایتالیای دهه های پنجاه و شصت باشد چه اتفاقاتی قرار است رخ بدهد. گویی مسیح آمده تا تلاش کند اوضاع این آدم‌ها را تغییر بدهد اما در پایان نمایش می‌بینیم . تلخ و شکست خورده بار سفر می‌بندد تا از کلیسا برود و نا‌امیدانه به میهمانی شام آخر اهالی دهکده و مصالحه دو قطب درگیر (دن کامیلو و پیونه) نگاه می‌کند. گویی با تامین منافع شخصی درگیری ایدئولوژیک برای کشیش و شهردار فراموش و مشغول نوشیدن و خوردن می‌شوند. بنابراین تا حد زیادی می‌توان نمایش "دن کامیلو" را جهانشمول دانست و این داستان در هر جامعه‌ای که خرد و آگاهی در آن جایی ندارد می‌تواند رخ بدهد.

نقد دو جریان

یکی از ویژگی‌های قابل اعتنای نمایش "دن کامیلو" نقد جامع به دو جریان موجود در نمایش ( کمونیسم، بی دینی و سرمایه‌داری و دین‌مداری اشرافی و سطحی) است و نگاه نقادانه نویسنده همزمان به سوء استفاده کمونیست از خلق ( نوشتن اعلامیه توسط پیونه در جهت گرفتن حقوق مردم و تحت تاثیر قرار دادن بشکه کافه‌چی لال دهکده ) است . کلیسا و نگاه منفعت‌طلبانه‌اش هم از نقد نویسنده در امان نیست و منفعت طلبی و خودخواهی دن کامیلو که به راحتی با کمونیست مصالحه می‌کند به چالش کشیده می‌شود.

بازی‌ها

سیامک صفری بازیگر بی‌بدیل تئاتر در نقش محوری دن کامیلو مثل همیشه در صحنه با بازی محصور کننده و خاصش جذابیت و طراوت را ایجاد می‌کند و با جنس بازیش بازی سایر بازیگران را به خصوص در گفت‌وگوهای دو نفره در سایه قرار می‌دهد. سیامک صفری با تجربه سه دهه‌ایش با استفاده از مکث‌های حساب شده در ادای کلمات معانی و کنایه‌های مختلف مفهومی و کلامی را هنرمندانه به مخاطب منتقل می‌کند. فریده سپاه منصور بازیگر پیش‌کسوت تئاتر ایفاگر نقش دوشیزه روبینیا علی رغم کوتاهی نقشش خوب و موثر در صحنه بازی می‌کند و به نوعی خاطره بازی درخشانش را با سیامک صفری در نمایش "هتل پلازا" دوباره زنده می‌کند. حضور سینمایی‌ها و تلویزیونی‌ها در تئاتر این روزها مد شده است و اگر سری به سالن‌های مختلف نمایشی بزنید با چهرهای نام آشنای این دو حوزه آشنا می‌شوید که تلاش می‌کنند حس کمال‌گرایی و تفنن‌شان را ارضا کنند. گویی صحنه تئاتر این روزها تبدیل به مکانی برای نمایش برای ارضای خود شیفتگی برخی از این دوستان عزیز است. مهران احمدی در نقش پیونه که این روزها حسابی در تلویزیون می‌درخشد و انواع و نقش‌های معروف و کلاسیک مثل فاگین آرزوهای بزرگ را بازی می‌کند. نمی‌تواند چهره قابل درکی از یک شهردار امروز و دوچرخه فروش قدیمی و کلاش و منفعت طلب را ارائه کند و با تیپ‌سازی می‌کوشد این شخصیت را در صحنه جان بخشی کند. تردید و دوگانگی در بازی و حرف زدن احمدی و رجوع ناخوداگاهش به برخی از بازی‌های تلویزیونیش آفت بازیش محسوب می‌شود . از بهرام افشاری در گذشته بازی های بهتری مثل نمایش رابینسون کرزوئه دیده بودیم.

کارگردانی

کوروش نریمانی بارها توانای‌هایش را در اجرای نمایش‌های مخاطب‌پسند با رعایت استاندارهای نمایشی اثبات کرده. نمونه قابل اشاره‌اش نمایش "جن گیر" با دو بازی معرکه از ژاله صامتی و سیامک صفری است که بعد از اجرای موفق در تئاتر شهر در تماشاخانه ایران شهر نیز با استقبال روبه روشد . در نمایش "دن کامیلو" نریمانی با رعایت این استاندارها هرچند کمتر توانسته به خواسته‌اش برسد.

استقبال نمایش "دن کامیلو" این روزها با استقبال خوب و غیر منتظره مخاطب تئاتری روبه رو شده و برای اولین بار در سالن اصلی دو ردیف صندلی اضافه در گوشه و کنار سالن چیده شده و استقبال از دن کامبلو نشان می‌دهد اگر متنی با رعایت اصول دراماتیک و استفاده از طنز در تقابل دو قطب اصلی نمایش موفق باشد می‌تواند تماشاگر را جذب کند.

انتهای پیام/

احمد محمد اسماعیلی