به گزارش هنر آنلاین ؛ از زمانی که انجمن مفاخر معماری ایران برای نخستین بار در سال 1381 سوم اردیبهشت زادروز شیخ بهایی را به عنوان روز معمار پیشنهاد کرد بیش از یک دهه می‌گذرد. در این مدت بازشناسی و پذیرش همگانی روز معمار در جامعه حرفه‌ای، جامعه رسانه‌ای و جامعه غیرحرفه ای سیری بطئی، آرام، و فزاینده را طی کرده و از کمک به تشکیل جلسات برای ترویج مسئله معماری در سرتاسر ایران به همت انجمن مزبور تا ورود و مشارکت دیگر NGOها، توجه و تمرکز مطبوعات تخصصی و رسانه‌ها، و همراهی گسترده عمومی به صورت رواج smsهای تبریک در بین معماران و دانشجویان توسعه یافته است.

اکنون در سوم اردیبهشت 1393 با پیشقدمی سازمان نظام مهندسی، و با همراهی فصلنامه طراح، کانون مهندسان معمار دانشگاه تهران، و انجمن مفاخر معماری ایران، این روز برای نخستین بار "روز ملی معمار" نام می‌یابد، تمبر یادبودی به افتخار آن منتشر می گردد، و صاحب نشان می شود؛ نشانی به طراحی هنرمند یگانه، ابراهیم حقیقی... .

اما آیا معماری یک مسئله ملی است؟ به نظر می‌رسد معماران ایرانی اکنون آسان‌تر بتوانند از معماری به مثابه یک مسئله ملی سخن بگویند.

معماری یک مسئله ملی است؛ چرا که تمدن ایرانی برای قرن‌ها از جمله پرچم‌داران آفرینش فرهنگ و اندیشه و از پیش قراولان تولید ثروت فرهنگی و هنری در روزگار خود بوده و امروز سال‌ها است که از این نقش تاریخی فاصله گرفته و سیمای رنجور فضای ساخته شده اش تناسبی با گذشته پرشور هنر و معماریش ندارد.

معماری یک مسئله ملی است؛ بدان سبب که برای جامعه جوان، جستجوگر، پویا، و بالنده‌ای که سر در سودای کشف چشم‌اندازها و افق‌های نوین و خیال انگیز زندگی، اندیشه، هنر، و فرهنگ داشته باشند، معماری از جمله ارکان فرهنگ عمومی به شمار رفته و درک و دانش بنیادین درباره چیستی و چگونگی معماری، معیارهای تمییز و سنجش اثر بدیع از کار کم بها، دانش پایه مهندسی، ذائقه زیبایی شناختی، و توانایی خوانش اثر معماری به عنوان یک متن، در جایگاه اطلاعات و توانمندی‌های بنیادین عمومی جامعه نهادینه شده و پس به رکنی از فرهنگ عمومی بدل می شود.

معماری یک مسئله ملی است؛ از آن حیث که فراگیرترین ظرفی است که به گستردگی خانه‌ها و شهرهایمان، زندگی و تحرک تک تک ما را دربرگرفته و بسته به کیفیات درونی خود از آن توان برخوردار است که رفتارها و فعالیت‌های کارآمد و پاسخگو را رقم زند و یا آنکه به اتلاف جسمی و روانی خیل منابع انسانی منجر شود؛ چنانکه ممکن است با ادراک و دریافتی غنی همراه باشد و یا پیام‌های ادراکی مغشوش و آزارنده را پژواک نماید. ما معماری را می‌سازیم و معماری ما را.. .

معماری یک مسئله ملی است؛ بدان جهت که در غیاب آن با اندک غفلتی و به طرفه العینی جبران ناپذیرترین خسارت‌ها را به محیط زیست وارد می‌کنیم و خود و آیندگان را از بسیار ظرفیت‌های زیستی زمین بی‌نصیب می‌سازیم.. .

معماری یک مسئله ملی است؛ از آن روی که سالانه میلیارد میلیارد سرمایه ملی را به ماده صامت و جامد بدل می‌کنیم؛ پس آنگاه که صرف این سرمایه را گریزی نیست، باید آن را به هوشمندانه‌ترین وجه و سنجیده‌ترین شکل، به اندازه یا هندسه هزینه کرد و چه کسی اندازه یا هندسه را می‌شناسد بهتر از مهندس و معمار.. ؟

معماری مسئله مبرمی است که هنوز بر ضرورت و اهمیت آن چشم فرو بسته‌ایم؛ هنوز سرمایه‌های ملی مان را در طریقی ناراست از ساختن به هدر می‌دهیم، هنوز به زمین و طبیعت جفا می‌کنیم، هنوز به وقت، عمر، و روح و روان انسان‌ها در محیط‌هایی ناکارآمد و مشوش آسیب می‌رسانیم، هنوز فرزندان‌مان را در بی‌خبری از حساسیت و شکنندگی ثروت گرانبهایی که از پیشینیان به آنها به امانت رسیده و بدون فهم معانی و مبانی آفرینش فضاهایی که حال و آینده آنها را رقم خواهند زد پرورش می‌دهیم و هنوز هر روز و هر روز چیزهایی را می‌سازیم که کمترین تناسبی با آموزه‌های کهن و دیرین‌مان ندارند.. .

روز ملی معمار فرصتی است برای لحظه‌ای مکث و لختی باز اندیشیدن؛ فرصتی برای آموختن و هم آموزاندن؛ و فرصتی است برای فهمیدن معماری و شناختن معماران.. .

انتهای پیام/

حمیدرضا ناصرنصیر معمار و مدرس دانشگاه