سرویس تجسمی هنرآنلاین //

بهرام دبیری شاید همچون هر هنرمند دیگری فراز و فرودهایی را پشت سر گذاشته و تجربه‌های مختلفی در مسیر رسیدن به بیان خاص خود داشته اما اکنون دیگر سال‌ها است همه ما با فضای ذهنی و انگاره‌های او از هستی، آشنایی به هم رسانده‌ایم. دیگر با پیکره‌های انسان- جانوری کناره نمای او خو گرفته‌ایم و از ورای آن احساسات دوردستی در لایه‌های ناخودآگاهی وجودمان را باز می‌یابیم.

دبیری از آن دسته نقاشانی است که بوم‌اش را همواره به مثابه تمثیل و نمودی به وسعت جهان می‌انگارد و درگستره‌ای نامحدود ساده‌ترین خصائص بشری را کالبدی آشنا و قابل لمس بازگویی می‌کند.

تصویرهایی که او پیش رو می‌گذارد جستجویی است از سوی ‌یک انسان برای درک انسان‌های دیگر. لحظه‌هایی است که نقاش خاطراتی جمعی را خطاب قرار می‌دهد. اما نقاشی‌های او فقط بازگویی نیست؛ از لحظه‌ای که قلم روی بوم گذاشته می‌شود نقاش درگیر پروسه‌ای می‌شود که ذهن او را به‌ طور کامل در اختیار می‌گیرد. اتفاقاتی که روی بوم می‌افتد نیز مثل خود زندگی پیچیده و متغیر است و در این میان نقاش با همهٔ دنیای متغیر زیر دست و قلمش زندگی کرده است، وجود عناصر نمادین به نقاش کمک می‌کند تادر ترکیبی دلخواه به فضای ذهنی‌اش نزدیک‌تر شود. او ذهن خود را در میان اشیاء، طبیعت و پیکره‌های بشری می‌نگارد.

عناصر نقاشی‌های دبیری به تناسب در قالب چهره‌ها، اندام‌ها و اندامواره‌ها یا بخش‌هایی از این‌ها در فضا جا گرفته‌اند و در ساختار بصری نقش‌های مخصوص به خود را ایفا می‌کنند. این عرصه بی‌شباهت به صحنه‌های نمایش هم نیست که مجال و فرصتی از پیش تعیین شده برای بروز و اثرگذاری هر کدام از بازیگران فراهم است تا حلقه‌ای از زنجیره روایت را تکمیل کنند. چشم اندازهای نقاشی‌های او به اندازه یک جهان‌اند. او گستره‌ای بی‌‌‌‌نهایت را در این آثار به میان می‌کشد و سطح بومش را پهنه گسترده تمام جهان در نظر گرفته‌ و با چیدمان عناصر مختصات دنیایی کافی و وافی به آن می‌بخشد.

او برای بیان روایت‌اش بر نشانه‌های آشنا تاکید دارد؛ بر پرنده و ماه و آب و گناه و... بر لحظه. بر زمانی که فقط‌‌ همان یک رویداد معنا می‌یابد و زمانی دیگر، در روایتی دیگر، شخصیت‌های داستانش با اندیشه‌ای متفاوت رویدادی دیگر را رقم زنند. شخصیت‌های داستان او، تکرار می‌شوند. آن‌ها آدم‌ها و حواهای آشنای خودمانند. نمایندگانی از بی‌زمانی که معنای پیرامونشان را از دیدگاه خودشان به تصویر می‌کشند.

شاید اولین کارکرد نقاشی‌های دبیری در این است که او به جای واکاوی واقعیت روزمره، به تأثیرهای زیبایی‌شناسانهٔ طرح و فضا می‌پردازد. امری که بیشتر بیشتر با ذات هنر در ارتباط است. او نشان می‌دهد که توانایی برانگیختن احساسات از طریق ریتم، حجم تقلیل یافته، فضا و رنگ بدون استفاده از بازنمایی‌های صرفا واقعگرایانه است. از نظر او هر شیء فقط زمانی در زندگی ما معنی می‌یابد که تنها غایتی که می‌توان بر آن مترتب شد‌‌ همان تجربهٔ زیبایی‌شناسانه است.

دبیری در عین حال دغدغه پایداری در دمیدن روح اساطیری در نقاشی‌هایش دارد و پیوندی میان عصر ما و اسطوره‌های باستان، و نحوه باززایی و تداوم این اسطوره‌ها در اشکال مدرن را پی می‌گیرد. اسطوره‌هایی که همه بازتولید شده و تغییر یافته‌اند با این حال او منشأ پیدایش و دوام عالم و مظاهر هستی می‌شماردشان.

انسان با تمام اجزا و اعضای خود با حقیقت عالم و هستی مشابهت دارد و در هماهنگی و همسویی در حرکت است. به این ترتیب هریک از مراتب ادراکی انسان با مرتبه‌ای از جهان هستی در ارتباط است و انسان با تمام مراتب خود، موازی هستی با تمام مراتب آن است و این قابلیت را دارد که مانند آینه‌ای، هستی را با تمام مراتبش بنمایاند. انسان در مجموعه آثار او و در میان جلوه‌های گوناگون هستی، جایگاهی درخور دارد که بازگوکننده حقیقت او است که به سوی کمال و غایت خود پیوسته در حال تحول و حرکت جوهری است.. او گوهر بنیادین هستی را روحی می‌شمرد که در کالبد پیکره‌هایش تجلی می‌یابد. این روح به باور او وجودی است باقی و بیمرگ که به شکل گونه‌های گوناگون در می‌آید وهویت و موجودیت دوباره می‌پذیرد و به پاره‌های روح آغازین اجازه نمود و بروز می‌دهد. همین نسبت‌های ساده است که جهان هماهنگ و منظم و هارمونیک نقاشی‌های او را پدید آورده است.

انتهای پیام/

بهروز فایقیان