به گزارش خبرنگار تجسمی هنرآنلاین ؛ گیزلا سینایی نیاز به معرفی ندارد، او هنرمند نقاشی است که دو وطن دارد؛ سرزمین مادریش مجارستان که در سال ۱۳۲۳ در آن بدنیا آمد و گوشت و پوستاش با قصههای رنگ و وارنگ مادرش آمیخته شد و ایران سرزمینی که به واسطه آشنایی و ازدواج با خسرو سینایی راهی آن شد، راهی سرزمین هزار و یکشب که همواره برای اروپائیان آمیخته با رویاها و رازهای ناشناخته است.
گیزلا سینایی تحصیلاتش را در دانشکده هنزهای تزیینی وین به پایان رسانده و از سال ۱۳۶۷ به همراه خسرو سینایی از سرزمین مادریش راهی ایران میشود، تا باروری و شکوفایی هنر رنگ به رنگش را که آمیخته با فرهنگ ایرانی است تجربه کند.
او قریب به ۵۰ سال است که ایرانی است و بیش از هر نقاش ایرانی در آثارش، فرهنگ ایران را به تصویر کشیده است، از مراسم عید نوروز گرفته تا ۱۳ به در، زنهای جنوبی و گل ومرغ.
بیشک تمام کسانی که یک بار او را دیدهاند و برای چند ثانیهای با او همکلام شدهاند، دیگر او را نمیتوانند فراموش کنند، مهربانی و دوستی او آن قدر بیغل و غش است که میتواند ساعتها برای دوستانش بیدریغ وقت بگذارد. او بلند بالاست و استوار و با چشمان نافذش، در همان دیدار نخست، کاری میکند که احساس میکنی دوست و فامیل قدیمیات را دیدهای، اصلا شاید بهتر باشد که بگویم او مهره مار دارد.
با اینکه او نوع زیست بسیار متفاوتی را در زندگیاش تجربه کرد و سختیهای بیشماری را پشت سر گذاشته اما هرگز احساس نمیکنید که برای لحظهای از هدفش پا پس کشیده است.
شکی در روحیه زنانه گیزلا وجود ندارد؛ آثارش آیینهای است که نوع نگاه او را به وضوح در خود منعکس میکند؛ او در عین حال که یک نقاش برجسته و صاحب سبک است؛ یک همسر مهربان و وفادار و یک مادر بینظیر هم هست. مادری که بیادعا میتوان گفت؛ نه تنها دو فرزند خود؛ یاسمین و سمیرا و فرزندان همسر دیگر شوهرش سام و آلما را در آغوش مهربانی خود فشرده، بلکه او مادری است که عشق و مهربانیاش را بیدریغ به هر انسان، پرنده و درخت هدیه میکند.
روز مادر بهانهای شد تا پای صحبتهای یاسمین سینایی دختر بزرگ گیزلا سینایی بنشینیم و او از مادری بگوید که ریشه در فرهنگ و هنر ایران دارد و اگر امروز درخت نقاشی ایران تناور و استوار است، یکی از ستونهای آن بیشک اوست.
گیزیلا سینایی ازنگاه یاسمن سینایی چگونه زنی است؟
به نظرمن گیزیلا سینایی زن فوق العاده ماجرا جویی است. او در ۱۸ سالگیاش یک تصمیم بزرگ گرفت و از کشورش که یک کشور کوچک اروپایی بود، راهی ایران، سرزمین هزارویکشب شد. او ازهمان زمان درگیرقصهها و افسانهها بود و واقعا دل و جرات داشت که همچنین تصمیم بزرگی در زندگیش گرفت و راهی ایران شد. با اینکه در زندگی تجربیات متعددی را پشت سر گذاشته است؛ اما او همواره راه ملایمت، مهربانی و صلح را پیش گرفته است و تاکنون هرگز ندیدهام که او شروع کننده یک نزاع و یا دامن زننده به نزاعی باشد.
او حتی زمانی که شاهد نزاعی است ترجیح میدهد که درگیر ماجرا نشود. او درعرصه هنر نیزهمواره تابع صلح است و تاکنون ندیدهام که تصمیم بگیرد که با هنرمندی بخواهد رقابت کند او در زندگی شخصی و هنریاش تلاش دارد که با صلح و دوستی با آرامش کار خودش را بکند. گیزیلا با همه سختیهایی که در مسیر یک هنرمند وجود دارد آن هم در کشوری غریب، تمام تلاش خود را کرده است که هنر و خودش را جا بیندازد.
اما سال هاست که متوجه شدهام که او از جامعه هنری ایران گله دارد؛ چرا با وجود ۵۰ سال زندگی در ایران و تمام تلاشهایی که کرده است هر بار که سخن از کاری میشود؛ او را خارجی محسوب میکنند و با این ترفند میخواهند که او را از گود خارج کنند.
کسی که از ۱۸ سالگی از کشورش خارج میشود و ۵۰ سال در یک کشور زندگی و حیات فرهنگی و هنری دارد، نباید او را نادیده گرفت. این موضوعی است که به ویژه در سالهای اخیر گیزیلا را غمگین میکند و به نظرم برای همین دوست دارد بیشتر از هر دورهای به سرزمین مادریاش سفر کند.
از چه زمانی متوجه تفاوت مادرت با سایر مادرها شدی؟
از زمانی که دنیای کودکیام با رفتن به کودکستان و پس از آن مدرسه، بزرگتر شد، متوجه تفاوت مادرم با سایر مادرها شدم. مادرم به غیرازاینکه هنرمند بود تفاوت فاحشی با سایرمادرها داشت، او یک خارجی بود و نگاهها طبعا نسبت به او متفاوتتر بود.
گیزیلا سینایی به عنوان یک هنرمند و مادر چه تاثیری بر زندگیات گذاشته است؟
مادرمن هم مثل هرمادر دیگری بر روی زندگی فرزندانش تاثیرگذاشته است؛ اما به نظر من مهمترین و قویترین تاثیری که مادرمن بر روی زندگی من گذاشته است، روح قصه گویی است. مادرم با گفتن قصه زندگی ما را ساخت. از دوران کودکی مادرم همواره در خانه و سفرمشغول قصه گفتن بود یا در حال کتاب خواندن برای ما. از زمانی که خواندن و نوشتن را یاد گرفتیم مادرم همواره برای ما کتاب میخرید و در انتخاب کتابها خیلی سخت گیر بود و برایش مهم بود کتابی برای ما بخرد که قصه خوبی داشته باشد. من هم خیلی زود علاقمند شدم که به زبانهای مختلف قصه بخوانم و همین موضوع جهان ما را گستردهتر کرد.
با توجه به اینکه زبان اصلی مادر شما مجاری است، او به چه زبانی برای شما قصه میگفت؟
در واقع زبان مادری من مجاری و آلمانی است و بخش عمده قصههایی که مادرم برای من میگفت به این دو زبان بود، خودم نیز ازهمان کودکی به این دو زبان تسلط دارم و این اتفاق برای فرزندان خودم نیزافتاده است و آنها نیز به ۳ زبان فارسی، مجاری و آلمانی تسلط کامل دارند.
ازمیان مجموعه آثارش کدام دوره کاری او بیشتر دوست دارید؟
من از میان آثارم مادرم بیش از هر مجموعهای مجموعه تخت جمشید او را دوست دارم که پر از رمز و راز است. من از میان آثار مادرم مجموعهای دارم که کمتر کسی آنها را دیده و یا نمونهای ندارد. مادرم واقعا در کارش جدی و حرفهای است.
مجموعه سفرنامه او که چند سالی است مشغول نمایش آن در کشورهای مختلف است برای من از جذابیت ویژهای برخوردار است. در این سفرنامه شاهد نوعی راز و رمز هستیم و به نوعی مادرم با نمایش آن بخشی از دلتنگیهایش را به نمایش میگذارد و به نظرم با اینکه مادرم عاشق ایران، شعروعرفان است؛ اما این روزها به شدت دلتنگ سرزمین مادریاش است.
این دلتنگی را مادرت به چه شکل در آثارش نشان میدهد؟
مادرم همواره در آثارش خودش را به شکل یک پرنده میکشد که سرش یک زن است.
با وجود مشکلاتی که یک هنرمند پیش رو دارد و آن هم یک زن که مسولیت فرزندان هم برعهده اوست، مادرت را آیا زن سخت کوشی میدانید؟
بله واقعا مادرم نمونه یک زن سخت کوش است و برای اینکه خودش را به جامعه هنری ایران ثابت کند خیلی تلاش کرده است. یکی ازبهترین و نزدیکترین دوستان مادرم که فکر میکنم بر زندگی او تاثیرگذار بوده است، ژازه تباتبایی است. ژازه یکی از جدی و مهمترین هنرمندان ایرانی است که برای اثبات خودش بسیارتلاش کرده و جسارت خاصی داشته است و نخستینشناختی که مادرم از هنرمندان ایرانی پیدا میکند، به واسطه پدرم و آشنایی با ژازه است و آشنایی با او بستر مناسبی را برای فعالیتش فراهم میکند.
بیش از هر چیزی چه ویژگی در وجود مادرت نمود دارد؟
زنانگی، مهربانی، سبکبالی و آسان گرفتن زندگی و روحیه صلح جویی. این ویژگیها را البته درآثارش نیز میتوانیم ببینیم. البته روحیه قصه گویی نیز به نوعی درآثارش نمود دارد.
جایگاه هنری مادرت در ایران را چگونه میبینی؟
به نظر من با اینکه مادرم در طول زندگی هنریاش خیلی تلاش کرده است؛ اما آن گونه که باید قدر او دانسته نشده است و اینکه او میگوید او را خارج از گود نگاه داشتهاند تا حدودی درست است. تک تک اعضای خانواده سینایی روحیهای دارند که فردگرا هستند و به صورت مستقل کار خودشان را پیش میبرند و با جدیتی که از مادرم سراغ دارم فکر میکنم که آن گونه که خودش معتقد است هنوز به هنر او ارج نهاده نشده است. مادرم از خیلی از نقاشان ایرانی بیشتر کار کرده است و آثارش هم نشان میدهد که او چقدر دغدغه ایران را در آثارش دارد.
آیا تاکنون بزرگداشتی درخور برای او درایران گرفته شده است؟
متاسفانه نه!
جایگاه مادرت را در سرزمین مادریاش چگونه میبینی؟
مجارستان کشور کوچکی است و بیشتر هنرمندان مجارستانی در کشورهای دیگر مشهورهستند؛ اما در کشور خودشان کمتر میشناسندشان. مادر من نیز چنین وضیعتی در کشور خودش دارد و با اینکه نمایشگاههای متعددی در مجارستان برپا کرده و گفتوگوهای متعددی با او در مطبوعات انجام شده است، اما به نظرم آن گونه که باید در کشور خودش شناخته شده نیست.
یکی ازبزرگترین آرزوهای مادرت این است که روزی بتواند کتاب خاطراتش را بنویسد، آیا قصد نداری برای تحقق این آرزوی او کمکش کنی؟
اتفاقا من یکی از مشوقین اصلی مادرم برای ثبت خاطراتش هستم، چون او زندگی بسیار متفاوتی را تجربه کرده است و حتم دارم که داستان زندگی او بسیار خواندی و تاثیر گذار خواهد بود. من بارها به او گفتهام که حتی حاضرم که او خاطراتش را به من دیکته کند و من برایش بنویسم اما نمیدانم چرا هنوز زمینه برآورده شدن این آرزوی او فراهم نشده است.
نام مادرت بسیار خاص است و در ایران شاید تنها او باشد که گیزیلاست آیا نامش معنای خاصی دارد؟
گیزیلا یکی از نامهای مرسوم در مجارستان و اروپا است و در مجارستان رسمی قدیمی وجود دارد که نام دختر اول را به نام مادر و نام پسر اول را به نام پدر میگذارند و برهمین اساس نام مادر بزرگ، مادرونام مادرم گیزیلاست و اگرمن هم در مجارستان بدنیا میآمدم حتما نامم گیزیلا میشد. البته در سالهای های اخیربرخی ازخانوادهها متمدن شدهاند و نامهای دیگری جزنام پدرو مادرشان برای فرزندانشان میگذارند.
امکانش وجود دارد که خاطره خاصی از مادرت برای مخاطبان ما تعریف کنی؟
بیشترین تصویر و خاطرهای که من از مادرم دارم و از مرور آن لذت میبرم میل و علاقه عجیب مادرم به باغبانی وآبیاری باغچه است. او طبیعت را خیلی دوست دارد و این روحیه او به شدت در زندگی ما تاثیرگذاشته است. او همچنین علاقه عجیبی به حیوانات دارد و دردوران کودکی به لطف مادرم، در خانه حیوانات متنوعی داشتیم. من این روحیه طبیعت دوستی او بسیار دوست دارم.
بهترین هدیهای که گیزیلا سینایی را خوشحال میکند؟
مادرم علاقه عجیبی به زیورآلات عجیب و غریب دارد.
روز مادربه مادرت چه هدیهای خواهی داد؟
در خانه ما دو بارروز مادر جشن گرفته میشود؛ یک بار که روز تولد حضرت فاطمه زهرا است و یک بار براساس سنت اروپایی که آن هم در ماه مه است. برای او یک انگشتر عجیب و غریب از یک دوست هنرمند خریداری خواهم کرد.
پس با این تفاسیر امسال دوبار به گیزیلا هدیه روز مادر خواهی داد؟
بله دقیقا.
انتهای پیام/
مریم آموسا