سرویس موسیقی هنرآنلاین //
طنین کم نظیر صدا و حنجره، خیلی زود تکلیف او را در زندگی روشن کرد. لازم نبود برای کشف استعداداش کسی را به زحمت بیندازد، مثل تمام آدمهای توانا و بااستعداد. نوجوانی بیش نبود که مربیاناش در هنرستان موسیقی پیشبینى مىکردند که صاحب این صدا روزى میتواند با نغمههای روحپرور خود، صاحبش را به اوج شهرت و افتخار برساند. استعداد و تواناییهایش آن قدر بزرگ بود که نیازی به تفرعن و پرستیژی خودساخته نباشد و با فروتنی و خوش رویی، به گواه همراهان و همکارانش انسانی شریف و آزاده شناخته شود.
صدای او از قابلیت و جنبههایی استثنایی برخوردار بود. از آنجا که صدای آوازی مردان بیشتر در محدوده "تنور" است. صداهای بمتر یعنی "باریتون" و "باس" در میانشان کمتر پیدا میشود و این کمبود دشواریهایی برای اجراهای اپرایی فراهم میآورد. از آن گذشته باریتونها و باسهای موجود نیز همه یکسان نیستند. آنها که رنگ و طنین گرم دارند، کمیابترند. صدای حسین سرشار، باریتونی بود که با گرمای شرقی درآمیخته شده بود و چون تنها باریتون در سازمان اپرای تهران بود، اجرای بسیاری از اپراها به صدای او نیاز داشت. حضور سرشار در سازمان اپرای تهران این امکان را به آهنگسازان صحنهای میداد که روی صدای "باریتون" او نیز در آفرینشهای خود، حساب کنند. او از جمع هنرمندان موسیقی موسیقی پیشرو ایران بود که توان رقابت با هنرمندان بینالمللی در عرصه موسیقی کلاسیک را داشتند.
استعداد کمیاب او در موسیقی آوازی راهنمای مسیر سرراست و روشنی برای او رقم زده بود. از سالهای آخرین حیات و مرگ تراژیکاش که بگذریم، بیش از چهل سال فعالیت هنری او را میتوان در تقسیم بندی ساده اما بسیار پرباری خلاصه کرد.
سالهای آموزش موسیقی در ایران و ایتالیا
در ابتدا آواز را در هنرستان عالی موسیقی آموخت و پس از اتمام دوره هنرستان عالى موسیقى، به توصیه اساتید فن براى گذراندن کنسرواتوار بدون استفاده از بورس تحصیلى که سایر هنرآموزان دریافت میکردند عازم ایتالیا شد. پس از ورود به رم، خود را براى کنکور کنسرواتوار "سانتا چىچیلیا"، "سبیل مقدس" آماده کرد و از این کنکور دشوار با موفقیت بیرون آمد. با این همه، دشواریهای مالی، پس از دو سه سال پایداری میرفت کوششهایش را بیثمر بگذارد که موفقیت تازهای این خطر را از میان برداشت. او در کنکور بینالمللى آواز که با شرکت خوانندگان آمریکایى، روسى، فرانسوى و ایتالیایى در ونیز برگزار شده بود شرکت کرد و مقام اول را به دست آورد. سرشار توانست با استفاده از جایزه این پیروزی که یک بورس تحصیلی یک ساله تحصیلات تکمیلی در اپرای ونیز بود به مطالعه و تحصیلاتاش ادامه دهد.
اجرای مستقل در ارکستر سمفونیک میلان و دوبلاژ فیلمهای سینمایی
حسین سرشار، پس از موفقیت در ونیز، مدت یکسال در این شهر اقامت کرد و دوره عالى را پشت سر گذراند. در همین زمان رادیوتلویزیون ایتالیا از او دعوت کرد تا کنسرتی با همراهی ارکستر سمفونیک میلان بدهد. این کنسرت با موفقیت تمام برگزار و از رادیوتلویزیون ایتالیا هم پخش شد. سرشار در این مدت در چند برنامه رادیو، تلویزیونى هم شرکت کرد و یکبار هم رسیتالی در خارج از ایتالیا در انستیتوی آفریقا-آسیای وین اجرا کرد.
همزمان با آخرین سالهای تحصیل او بود که عدهاى از هنرمندان ایرانى در ایتالیا در صدد برآمده بودند که فیلمهاى ایتالیایى را به فارسى برگردانند و چون از صداى خوب حسین مطلع شده بودند به سراغش آمدند. سرشار برای تامین هزینههای زندگی و تحصیل در ایتالیا به "دوبلاژ" فیلم روی آورد. مرتضی حنانه "آهنگساز معروف، که او نیز در ایتالیا به ادامه تحصیل مشغول بود، استودیویی برای دوبله فیلمهای ایتالیایی به فارسی، بنیاد کرده بود، پس صدای سرشار به کارش آمد.
نتیجه همکاری این دو- و چند ایرانی دیگر- رنگ و بوی تازهای بود که از طریق دوبلاژ به فیلمهای ایتالیایی تزریق میشد و بازار آنها را در ایران گرم میکرد. میگویند نیمی از توفیق آن فیلمها در ایران، مدیون صدای گرم سرشار بوده است. سرشار از همان ابتداى کار یک تن صدای عالى براى هر یک از پرسوناژهاى مشهور از جمله "ویتوریو دسیکا"، "ویتوریو گاسمن"، "آلبرتو سوردى"، "والتر کیارى"، "ایومونتان" و چند هنرپیشه دیگر انتخاب کرد. در فیلمهایى که با شرکت این هنرپیشهها در ایران نمایش داده شد و موفقیت کسب کرد، صداى حسین سرشار به طور محسوسى مؤثر بود و این موضوع عملاً نشان داده شد، زیرا چند فیلم از دسیکا و سوردى که با صداى دیگرى دوبله شده بود شکست خورد.
نقش اول اپراهای ایتالیایی و اپرای تهران
سرشار دو سه سالی را پس از پایان تحصیل، به کار در اپراهای رم، ونیز، ناپل و میلان پرداخت. از جمله در شهر رم نقش اول اپرای "کویرینو" برداشتی از "آنکه گفت آری آنکه گفت نه" اثر برشت، را بازی کرد.
در آستانه گشایش تالار رودکی (۱۳۴۶)، به دعوت دفتر اپرای تهران به ایران بازگشت و ابتدا در رسیتالهای آوازی، روی صحنه و یا در تلویزیون شرکت جست. همچنین در تهران نیز چند کنسرت موسیقی آوازی برگزار کرد و در کنسرتهایی به رهبری حشمت سنجری و فرهاد مشکوه شرکت داشت.
سرشار نقش اول اپراهای "کوزی" فانتوته، "دون ژوان" موتسارت، "کاوالریا روستیکانا" اثر ماسکانیو ریگولتو ، "قدرت سرنوشت "و" فالستاف" اثر وردی و "توسکا "ی لابوهوم و "مادام باترفلای" از پوچینی را برعهده داشت.
او همچنین در چند کار صحنهای از موسیقیدانان پیشرو ایرانی شرکت جسته که از مهمترینشان میتوان به اپراهای" خسرو و شیرین "،" سمند "و" دلاور سهند "(بابک خرمدین) و" اوراتوریوی سپیده "اشاره کرد. حضور نامش در فهرست خوانندگان، تضمینی برای موفقیت هر اجرای اپرایی محسوب میشد.
نقش آفرینی در سینما
در سالهای پس از انقلاب که سرشار دیگر فعالیت زیادی در عرصه موسیقی صحنهای نداشت، از او برای حضور در فیلمهای سینمایی دعوتهاى بسیارى شد ولى او تنها در فیلمهای "جعفرخان از فرنگ برگشته" به کارگردانى على حاتمى، "اجارهنشینها" و "هامون" به کارگردانى داریوش مهرجویى، "اى ایران" به کارگردانى ناصر تقوایى و "رنو تهران ۲۹" به کارگردانى سیامک شایقی بازی کرد.
درباره اپرای ایرانی
حسین سرشار در گفتوگویی در نشریه" تماشا "ی آن سالها در خصوص ضرورت توجه به موسیقی صحنهای گفته است:" ما نیاز به پیدایش فرهنگ اپرایی داریم. نیازمند مکتبی هستیم که بر روی ادبیات اصیل و اساطیری ما پایه گذاری شده باشد. ما با در نظر گرفتن فرم موسیقی زمانمان و خواستهای مردم، باید آهنگسازانی داشته باشیم که بتوانند بهفرض برای به وجود آوردن اپرایی از روی شاهنامه فردوسی اثری بپرورانند که همپا و رساننده کامل این کار بزرگ باشد و برای رسیدن به این پایه از فرهنگ ایرانی خیلی راه داریم. "
ایران، فروغ عشق و...
آخرین کار زنده یاد حسین سرشار، اجرای توانمندانه و ماهرانه قطعه "ایران" است. این قطعه که در تیر ماه سال ۱۳۶۷ در تالار وحدت اجرا شد، یادآور دلاوریهای مردم ایران زمین است.
سرشار در سالهای پیش از مرگ، در بازگشتی به سوی گذشتهها، کوشید قطعاتی کوتاه از آفریدههای آهنگسازان پیشرو ایران را بخواند و ضبط کند. از جمله قطعه" فروغ عشق "را از" حسین دهلوی "که بر روی شعری ناب از" عطار "نشسته، برگزیده است:" گم شدم در خود، چنان کز خویش ناپیدا شدم/ شبنمی بودم ز دریا، غرقه در دریا شدم "
حسین سرشار ۲۲ فروردین ماه سال ۱۳۷۵، از" خویش ناپیدا "شد و به دریای خاطرهها پیوست. پیکر او ۲۵ فروردین ماه ۱۳۷۵ از مقابل تالار وحدت به قطعه هنرمندان بهشت زهرا تشییع شد.
انتهای پیام/