به گزارش سرویس موسیقی هنرآنلاین /
نوروز این آیینِ ملّی پاک ایرانیان و نیز چند فرهنگِ پارسی زبانِ کشورهای همسایه برخاسته از روح تعبّد و یگانگی و رستاخیز طبیعت است که نشانگر حقیقتی است با تأکید و تذکار از آخرت انسانِ فراموشکار درکرۀ خاکی. نو و تازه شدن در فطرتِ آدمی همچون در طبیعت امری نهادینه است، امّا نوگرایی به هر مفهومی که مدِّ نظر باشد در انسانِ رو به کمال با ضرباهنگی متفاوتتر از خاک و آتش و گیاه و آب است و این نگاه نه فقط از مَنظرِ تغییر و تحوّل در ظاهر، بلکه از نگاهِ باطن آنچنان است که هماره جوشش و کوشش عیانتر و عریانیِ روزآمد را در انسان معتقد به رستخیز فراتر از پوستاندازی در طبیعت را متبلور میسازد!
ایرانیان این اقبالِ بینظیر را دارند که هنگام آغاز فصلِ بهار در کنار دیگر اعتقادات دینی و آئینیِ خود که در طول سال مرتکب آنها میشوند، بارِ دیگر این بار همراه با رویش و سرزندگی خاک و گیاه به درونیّاتِ خویش بیشتر متوجه میگردند تا تمامِ همّ و غم را صرفاً به رخسار نگذرانند. ایرانی سرشار از هنر و فرهنگ در تمامیّتِ ارضی این سرزمین سراسر نغمه و شادی و غمِ معنوی با وجود قومیّتهای متنوع با صدها رنگ و لعاب و گویش و زبان و پوشش و رفتار و آیینِ موسیقایی در کنارِ خرده فرهنگها ناگزیر با بهرهگیری از طبیعت و طبیعتِ نوروز رنگوارههایی کهن و حتّی نوین از مقامات موسیقایی را نسل به نسل منتقل میسازد و نغمات و الحانِ نشاط انگیز متناسب با رویش دوبارۀ تکرار اَندر تکراری را که هیچگاه تکراری نمیشود، همدل و همآوا میسازد.
آثاری ارزشمند از استاد احمد پژمان "سمفونی نوروز"، "ناگهانْ رستخیز" ، "بهار بهار" استاد محمدعلی بهمنی با صدای تورج شعبانخانی، "نوروز" محمدعلی کیانینژاد با صدای زندهیاد ایرج بسطامی، نوروزخوانیهای اقوامِ ایرانی از "نوروز بهار ایرانی" گردآوری هوشنگ جاوید تا اجرای "گروه رستاک" ، "هفت سین" استاد مهرتاش با صدای محمد منتشری و بسیاری دیگر از آواها و نغمات نوروزی و بهاری نمونههایی گُهربار از فرهنگ موسیقاییِ ایرانِ موسیقایی است که شنیدنشان حتّی در تداوم نشان از گوشِ هوشِجانِ شنوندۀ آگاه دارد.
تغییر و تحوّل عموماً مترادفِ هم در فرهنگ زبانیِ ما جاری و ساری است. واژۀ تحوّل مکمل تغییراست که دوشاخۀ درون و برون را شامل میشود. همانطور که هارمونی در موسیقی علمی است برای هماهنگی ریاضیگونه برای لطافتی از جنس اصوات و برای نوعی بهتر شنیدن است که در اصل اقتباسی از طبیعتِ خداوندی است که ما میتوانیم همزمان صدای انواع پرندگان، جویباران، عبور هوا از میان درختان و غیره را بشنویم و لذّتِ دَه چندان ببریم. اصولاً تغییر بدون تحوّل بنیادی امری است صرفاً فرا انسانی که نباتات و حیوانات به طور غریزی از آن بهرهمندند، امّا موضوع تحوّل در آدمی امری است ماندگار و بهینه که مایۀ تعالی است رو به کمال. البتّه به شرط قدم گذاردن در مراتب پلهپله تا ملاقات خدا که یکی از راههایش نیز فن موسیقار به شمار میرود.
تحوّل نیز امری است زایشی و مثبتگرا و کمتر دیده شده از این واژه در منفیّات بهرهگیری شود. از این رو آیین نوروزی که همراه با مهروَرزی و شادمانی و جشن رستخیز است، انسانِ رو به کمال˙ نیازمند لباس نوکردن برتَنِ فطرت و اعتقاد و تعهد خود است تا این مفهوم حقیقی اشرف مخلوقات را صحّه گذارد و با بیانی تازهتر و از سرِاخلاص و ایمانِ وافر به آیۀ شریفه قرآن مجید که میفرماید: " تمام پوست و استخوانهای پراکنده را در روز موعود جمع و پاداش و جزا را میدهیم". در تحققِ " حَوِّلْ حالَنا اِلی اَحسَنِ الحال " ضمن برخورداری از تمام مفاهیم و واژگان این جمله بسیار زیبا و دلنشین در نوروز باستانی 1393 تغییر و تحوّلی شایسته و آراسته در مَنِش و رفتار دوستان و آشنایان بودیم که در هنگام عیدی دادنِ پولهای خوش بوی نو هدایایی فرهنگی و هنری از جنس لوح فشرده و کتاب ضمیر پاک کودکان را میآراستند و به گونهای پولدوستی را ترویج نکردند و هم در این وانفسایِ نبود رعایتِ حق و حقوق مؤلف و مصنف و تاراج آثار مکتوب و شنیداری به هر شکل آن بخصوص از نوع الکترونیکی، نگاه و تحوّل نوینی را برای کودکان به ارمغان آورد تا باورکنند نوروز فقط نوشدنِ طبیعت نیست بلکه نوشدن فکر و اندیشه و عمل هم هست.
دیگر تغییر و تحوّل را میبایست در شعارِ سال جستجو کنیم که امری فینفسه مفید است. " اقتصاد و فرهنگ و عزمِ ملّی در مدیریتِ جهادی " از مباحثی است که از آن غافل بودهایم. کجاندیشگیای که برخی هنرمندان در ذهن میپرورانند و آن هم جداییِ اقتصاد از فرهنگ و هنر است تا به حالْ موسیقیِ ما را عقب نگه داشته است. امّا این عزیزان به راحتی شعار شعر و موسیقی مثلِ شیر و شکر است را به زبان میآورند در صورتی که به زعم بنده جمله درستی نیست، چرا که موسیقیِ بیکلام در پاکی و مجردیِ خود گویایِ بسیاری از مفاهیم است و اتفاقاً در بسیاری موارد کلام به موسیقی خدشهها آورده و به ذاتِ موسیقی نیز لطمه زده است.
در همین راستا میبایست بحث اقتصاد که مهمتر از فرهنگ قلمداد میشود را با عزمِ ملّی و مدیریتِ جهادگونه با حضور تمامی احزاب هنر و فرهنگ برخود واجب بدانیم و در این سال جدید تا تحوّلی بنیادی برای آیندۀ بهتر رغم زده شود. آیندۀ ایران سرشار از خلقِ آثار هنریِ نوین مبتنی بر ذاتِ علم و عملِ فن و هنرِِ موسیقار خواهد بود، در صورتی که " فرهنگِ اقتصاد " و " اقتصادِ فرهنگی" باورمحور شود برای همه ما.
انتهای پیام/