به گزارش خبرنگار تجسمی هنرآنلاین؛ پرویز کلانتری یکی از معدود نقاشان مهم ایران است که علاقه قلبیاش را نسبت به سنت در آثارش بیان کرده است، تصاویری که برای کتابهای درسی در سالهای دور کشید در عرصه هنر تصویرگری و نقاشی ایران برای نسلهای بعد بسیار تاثیرگذار بود، او بیش از 50 سال است که نقاشی میکشد و با استمراری که در این کار داشته سهم بسزایی در تلطیف نگاه جامعه نسبت به نقاشی داشته است. در یک جمعبندی کلی امسال را در عرصه هنر میتوان سال پرویز کلانتری دانست؛ زیرا نگاهی به اخبار رسانهها در طی سال گذشته نشان میدهد که او بیشترین اخبار حوزه هنر؛ اعم از نمایشگاه مروری بر آثارش در گالری بوم، بزرگداشتاش در دوسالانه تصویرگری، مجموعه چند سخنرانی در شهر کتاب و گالری "ایده" و.... او را چهره رسانهای حوزه هنر در سال 92 کرده است. بر همین اساس او اولین میهمان سفره هفتسین نوروزی هنرآنلاین شد تا 8 دهه فعالیت او را ورقی بزنیم و البته سوالات نوروزی خود را نیز مطرح کنیم. گفت و گوی پیش رو بخشی از گفتههای پرویز کلانتری در مورد وضعیت فعلی هنر ایران است و مشروح سخنان این هنرمند را در روز اول فروردین ماه با آغاز سال 93 که همزمان با 83 سالگی پرویز کلانتری منتشر خواهیم کرد.
وضیعت فعلی نقاشی ایران را چگونه می بینید؟
به نظر من نقاشی در دهههای اخیر رشد چشمگیری داشته و آثار ارزشمندی نیز در این دوران خلق شده. در دوره ما تعداد نقاشان از تعداد انگشتهای دست هم تجاوز نمیکرد، اما امروزه تعداد نقاشان خوب سه رقمی شده. در سالهای اخیر نمایشگاههای گروهی چون "جوانان پیشروی ایران" در پردیس سینمایی ملت برپا شد که در این نمایشگاه شاهد آثار ارزشمندی بودیم و یا نمایشگاههای گروهی دیگری که چند هنرمند با هم تصمیم میگیرند برپا کنند؛ این نمایشگاهها نشان میدهد که جوانان نقاش ایرانی پر کار و باانگیزه هستند و هیچ موضوعی نمیتواند مانعی بر عدم فعالیت آنها شود. خود من از جوانان ایده و انگیزه برای نقاشی کشیدن میگیرم. به نظر من پس از انقلاب دخترها بیشتر به هنرهای تجسمی گرایش پیدا کردند. من جزو هیات داوران نخستین بینال مجسمهسازی بودم، با اینکه مجسمه سازی فعلی مردانه است، اما آنجا با حجم زیادی از مجسمه روبرو شدم که توسط زنان مجسمهساز ساخته شده بودند.
به نظر من نقاشهای جوان این روزها کارشان را خوب بلد هستند، درآتلیهشان نشستهاند و ویدیو آرت میسازند، نقاشی میکند و کارشان را برای گالریهای خارجی میفرستند و در اروپا و آمریکا نمایشگاه میگذارند. سرشان هم کلاه نمیرود و پول خوب هم بدست میآورند.
امروزه مواد و شیوه کار نقاشان عوض شده، در دوره ما نقاشان یک سه پایه و بوم جلویشان میگذاشتند و شروع به کارمیکردند. اما امروزه آتلیه یک نقاش تبدیل به فضای جدیدی شده، وقتی وارد برخی از آتلیهها میشوی فکر میکنی که وارد کارگاه شیمی شدهای. یادم هست در دورهای که سمیع آذر در موزه هنرهای معاصر مشغول به کارشد، بینالی راه انداخت و در این بینال یک هنرمند جوان با یک گلوله کاموا اثرهنری خود را خلق کرد، او برروی حوض جیوه - اثر یک هنرمند ژاپنی که در وسط موزه هنرهای معاصر نصب شده و تصویرفضا بر رویش منعکس میشود- تارعنکبوت ساخت و در واقع با این اثر به مخاطب نشان داد که دیگر دوره این کار به پایان رسیده است.
جوانان دوره شما در وضیعت بهتری قرار داشتند یا جوانان امروز؟
عصرکنونی بر عصر من و امثال من خیلی برتری دارد و به طبع هنرمندان جوان درمقایسه با جوانی من در وضیعت بهتری قراردارند. من درباره نسل جوان خیلی کنجکاو هستم. دوست دارم بدانم چه چیزی میخوانند، چه موسیقی گوش میدهند و چه گرایش و علاقهای دارند. به نظر من نسل جوان از تیزهوشی خاصی برخوردار است. نسل امروز بسیار عصیانگر است و این عصیان هم در شیوه زندگی و هم آثار آنها به چشم میخورد و من این عصیان را بسیار دوست دارم.
نظرتان درباره وضیعت نقد هنری در ایران چیست؟
مشکل نقد نقاشی ما این است که همواره در ایران کسانی درباره نقاشی نوشتهاند که تسلط اصلیشان در حوزه ادبیات بوده است و در واقع با عینک ادبیات نقاشی را دیدهاند مثلا جلال آل احمد از جمله این گروه از منتقدان بود. ولی کسانی هم بودهاند همچون کریم کریم امامی که درباره نقاشی از منظر خود نقاشی نوشتهاند و من شیوه کار او را بسیار میپسندم. اما متاسفانه جای خالی کریم امامی در هنرهای تجسمی ایران خالی است و هنوز کسانی نیامدهاند که این خلاء را پر کنند. با این که ما در شاخههای مختلف هنری پیشرفت کردهایم اما در نقد هنرهای تجسمی هنوز در سطح پایینی قرار داریم و ضرورت این وجود دارد که تحقیق کنیم چرا نقد هنری در ایران همسو با تحولات هنری پیش نرفته است. یکی از مشکلات اصلی نقد در ایران این است که مثلا فلان استاد نقاشی درباره خوب بودن یک اثر صحبت میکند اما نمیگوید چرا این اثر خوب است تا در خلال حرفهایش ما شاهد نقد هنری باشیم. برخی هم خود هنرمند را نقد میکنند و نه اثرش را. به نظر من معیارهای زیباییشناسی یک اثر در درون همان اثر نهفته است که یک منتقد باید این معیارها را بیابد و آن ها را نقد کند.
نظرتان درباره حراجی هایی که در سال های اخیر در منطقه برگزار می شودچیست؟
حراجی های اخیرنشان میدهد که نقاشان ایرانی نسبت به نقاشان کشورهای همسایه در وضیعت بهتری قرار دارند و آثارشان هم مورد توجه حراجیها و مجموعهداران خارجی قرار میگیرد.
امروزه درمقایسه با دوران ما اتفاقات خوبی برای هنرمندان افتاده، زمان ما کدام بانک میآمد روی اثر هنری سرمایهگذاری کند و کار او را بخرد، و یا کدام حراجی اثر هنری بود که ما شرکت کنیم. مثلا پویا آریان ور هم سن نوه من است، اما وقتی میبینم این قدرخوب نقاشی میکند و کارهایش بازار خوبی دارد، لذت میبرم ، وقتی من هم سن او بودم چنین فضایی وجود نداشت.
من واقعا به این حراجها خوش بین هستم، ولی نمیدانم چه کسی آثار هنرمندان ایرانی را میخرد، اما شنیدهام که در امارات موزهایی در حال ساخت است که بیشتر این آثار برای این موزه خریداری میشوند.به نظر من حراجی هایی که در منطقه برگزار میشود موجب شد که آن خلاءای که در چند دهه اخیر در کشور ما برای خرید آثار هنری به وجود آمده بود تا حدودی پر شود و اتفاقا نشان بدهد که نقاشیها و آثار تجسمی هنرمندان ایرانی در خاورمیانه حرف اول را میزند و همین موضوع موجب اعتماد خاصی نسبت به هنر ایران در منطقه شده است. مثلا در سال جاری در حراجی کریستیز هنرمندی ترک را خواستند در مقابل هنر ایران قرار دهند تا موجب رکورد شکنی هنر ایران شوند اما خریداران آثار هنری به این پبشنهاد کریستیز اعتماد نکردند و ایران همچنان رکورددار این حراج ماند.
از نظر شما مهمترین اتفاق هنری که در سال 92 برای پرویز کلانتری رخ داد چه بود؟
در سال جاری با این که در مقطعی دچار ناامیدی و دلخوری از جامعه هنری شدم و بعد این مشکل برطرف شد اما شاهد رخ دادن اتفاق خوبی برای خودم در عرصه نقاشی بودم و در سال 92 به نوعی من بخشی از بازخورد جامعه هنری و مردم را درباره هنرم دریافت کردم. در سالی که به پایانش کم مانده اتفاقات خوبی برای من رقم خورد. چند مراسم بزرگداشت و سخنرانی برای من برپا شد که با استقبال خوبی روبرو شد. همین اواخر جایزه لاک پشت پرنده را دریافت کردم و این نشان می دهد که جامعه پرویز کلانتری تصویرگر را فراموش نکرده است. در دوسالانه تصویرگری از من به عنوان تصویرگر پیشکسوت تجلیل شد. مجموعه جدیدی از کتابهای تصویرگریام که داستانش را خوذم نوشتهام مورد توجه ناشر آمریکایی قرار گرفت و پس از سالها نمایشگاه مروری بر آثارم در گالری بوم برپا شد. من به شدت از برگزاری نمایشگاه مروری بر آثارم در گالری بوم احساس خوشحالی کردم چرا که فرصتی فراهم شد که نه تنها دیگران بلکه خودم مجموعهای از آثار دورههای مختلف کاریام را در کنار هم ببینم. همه کسانی که تا پیش از این آثار من را در قالب نمایشگاه دیدهاند یا مجموعه "کویرها" را دیدهاند یا "سقاخانهها" و یا "کوچ عشایر"؛ هیچ وقت شرایطی برایشان به وجود نیامده بود که مجموعهای از این آثار را در قالب نمایشگاه در کنار هم ببینند. همچنین این نمایشگاه ویژگی دارد که آن را باسایر نمایشگاه متمایز میکند، نمایش آثار جدیدم در کنار مجموعه های پیشین.
از اتفاقات مهمی که در سال های اخیر رخ داده که توجه شما را به خود جلب کند؛ جز حراجیهای منطقه، موردی هست؟
به نظر من یکی از مهمترین اتفاقاتی که در سالهای اخیر شاهدش بودیم بازگشت دوباره استاد محسن وزیری مقدم به ایران بود. وزیری مقدم یکی از استادان بیبدیل هنر مدرن ایران است که با نگاهی که نسبت به هنر داشت راه را برای آیندگان در زمان خودش باز کرد، بازگشت او به ایران و حضورش در نمایشگاههای گروهی و انفرادی، فرصت مغتنمی است تا هنرمند ایرانی بفهمد که هنر مدرن ایران را چه کسانی در ایران بنیان گذاشتند و برای این کار چه تلاشهایی کردند. امیدوارم در سال آینده فرصتی فراهم شود که شاهد برپایی نمایشگاه مروری بر آثار او باشیم، تا جوانان ایرانی ببیند که یک هنرمند برای هنرش تلاش کرده و چه تجربیاتی را پشت سر گذاشته است.
انتهای پیام/320