سرویس تجسمی هنرآنلاین //

آیا امروز انسان به راستی به مرحله‌ای از خودنابودگری رسیده؟ منظور جایی است که به تمامی به شیءوارگی رسیده باشد. برگرفتهٔ نگاهی بیگانه به خود، جهان و دیگری؛ به عبارتی ناتوان از خوانش موقعیت‌های انضمامی بین خود، دیگری و جهان. نگاهی که جهان را صرفاً به‌مثابه موقعیتی انتزاعی و کالایی‌شده‌ و در نتیجه به صورت چیزی برای مبادله می‌فهمد؛ چیزی برای مبادله و نه جایی برای سکونت؛ در چنین جهانی که است که عادت‌واره‌های ذهنی‌ِ آن ساخته و پرداخته می‌گردند، انسانِ از خود بیگانه‌، کلیهٔ تعلقات سکونت‌داشتگی خود را از دست می‌دهد.

رضا عظیمیان در مجموعه "تنظیم دوباره" روایت‌گر چنین موقعیتی است. ورسیون‌های چندگانه در تابلوهای او حتی روایت‌های متعدد را برای تاکید بر تکثیر غیرقابل کنترل چنین موقعیتی در گستره‌ای به پهنای جهان در نظر می‌گیرند.

به زعم او در زندگی روزمره، کنش و یا شیوهٔ ارتباط‌گیریِ‌ ما (با خود، دیگری و جهان)، چیزی بیرون از نحوهٔ تلقی‌مان از چیز‌ها نیست. اینکه کنش و یا واکنش را چگونه بفهمیم، و یا به جا آوریم، همگی به شرایط ادراکی و عملی ما در زندگی بستگی دارد و چیزی نیستند به جز موقعیت‌هایی که در آن بسر می‌بریم. موقعیت‌هایی که اساساً در روابط اجتماعی و تاریخی ما ساخته و پرداخته می‌شوند. شبکه‌‌ای از روابط درونی بین امور جزئی که در عین حال مرتبط با امور کلی‌ جهان‌اند.

گیره‌هایی که به سوژه‌های تصاویر "تنظیم دوباره" متصل شده‌اند به شرایط و موقعیت‌های انضمامی اشاره دارند. نحوه‌ بودنمان در جهان، در هر کار و موقعیتی که باشیم، همواره در پیوند با موقعیت‌های دیگر است. موقعیت‌هایی که هر چند در وهلهٔ نخست به چشم نمی‌آیند، اما از راه تأمل و دنبال کردن رابطه‌ها آشکار می‌شوند. زیرا امر "بودن" که مختص به انسانِ آگاه به هستی خود و جهان است، امری انضمامی و ارتباطی است: فقط انسان‌ها هستند که شیوهٔ درک و عملشان در جهان، ارتباطی و تفسیری است از این رو توانا به درک و تفسیر این ارتباطند و در شرایط عملی از آن باخبر. به بیانی، در روابط خود "متوقع" و "منتظر"اند، اما نه صرفاً به شکل خامِ رفتاری، بلکه توأم و درآمیخته به ذهنی که از توانایی تفسیر و تأویل رفتار و گفتار برخوردار است.

عظیمیان به برهه‌ای نظر دارد که در عین لحاظ داشتن آزادی فردی، در گروی سوژهٔ متکثری است که فهم و آگاهی از خود و چیز‌ها را از طریق اعمالی درمی‌یابند که هرچند به ظاهر فردی است اما پایه و اساسی جمعی دارد. به بیانی برای انجام عملِ به ظاهر فردی، به پیش‌عمل‌هایی جمعی و گروهی نیاز است. ترکیب بندی و چیدمان عناصر در کار‌هایش به گونه‌ای است که به گزینش دیتیل‌هایی از فضا و موقعیت بسنده می‌کند.

جلوه‌های ناخواسته تصاویر دیجیتالی که به صورت‌های مختلف در کار‌ها وارد شده به تصاویر مخدوش رسانه‌ها از حیات روزمره ارجاع می‌دهند. این جلوه‌ها در عمل نارسایی شبکه‌های ارتباط جمعی را از حیث در اختیار گذاشتن آنچه واقعیت دارد به صورتی تمام و کمال مورد تردید قرار می‌دهد. در چنین ضایعه‌ای تصاویر و داده‌ها اساسا ماهیتی دیگرگون می‌یابند و یکپارچگی معنای دریافت شده را به چالش می‌کشند. اگرچه عظیمیان در این بازآفرینی کارکردی زیبایی‌شناسانه را دخیل می‌کند اما آنچه دریافت ذهنی مخاطب از این تصاویر را رقم خواهد زد بدگمانی و سوءظن نسبت به داده‌هایی است که به شکلی انبوه یکسره ما را دربرگرفته‌اند.

سکوت‌های تیره رنگ در این مجموعه به یکی از مشخصه‌ها و گاهی به عناصر اصلی تبدیل شده‌اند که علاوه برکارکرد زیبایی‌شناسانه و ساختاری بار دیگر به وجهی دیگر از نارسایی‌های شبکه‌های دریافت اطلاعات ارجاع می‌دهند. به زعم او نارسایی‌ها در حوزه تبادل داده‌ها نه تنها به ناهنجاری و گسستگی محدود نمی‌شوند بلکه اساسا غیرقابل اعتماد و نامعتبرند. سطوح خاموش و خنثی آن چنان عناصر بازیگر تصاویر او را در برگرفته و احاطه کرده‌اند که بیش از هرچیز ابهام و ناکارآمدی معنای ارتباط در عصر حاضر را یادآوری می‌کند.

گزارش تصویری مرتبط

انتهای پیام/

بهروز فایقیان